Otwórz menu główne
Zobacz też: Dystopia (zespół) – amerykański zespół metalowy.
Dystopiczna wizja świata

Dystopia (st.gr. δυσ – zły; τόπος – miejsce) – utwór fabularny z dziedziny literatury fantastycznonaukowej, przedstawiający czarną wizję przyszłości, wewnętrznie spójną i wynikającą z krytycznej obserwacji otaczającej autora sytuacji społecznej. Dystopia przyjmuje pesymistyczny osąd zastanego świata, fantastyczna wizja jest zazwyczaj jego hiperboliczną konstatacją, negującą możliwość odmiany w przyszłości zastanego stanu rzeczy[1][2][3].

Dystopia a antyutopiaEdytuj

Dystopia, ze względu na podobieństwa w kreowaniu odstręczających obrazów ludzkiej egzystencji, jest często utożsamiana z antyutopią. Istotna różnica między tymi zjawiskami literackimi polega na tym, że dystopia swoje pesymistyczne wizje przyszłości wywodzi bezpośrednio z rzeczywistości, a nie z utopijnych programów jej naprawy[1]. W języku niefachowym i w większości słowników oba te pojęcia są definiowane synonimicznie[4].

CiekawostkiEdytuj

W roku 2019 Joseph E. Stiglitz, laureat nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii opublikował tekst „Trump’s Most Worrisome Legacy”[5][6], przyrównujący dwa lata prezydentury D. Trumpa do działań zmierzających do budowy dystopii w USA.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Andrzej Niewiadowski: Leksykon polskiej literatury fantastycznonaukowej. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1990, s. 250, 262. ISBN 83-210-0892-5.
  2. Andrzej Niewiadowski. W kręgu współczesnej utopii. „Fantastyka”. nr 6, s. 58, 1985. ISSN 0867-132X. 
  3. Joanna Czaplińska: Dziedzictwo robota. Współczesna czeska fantastyka naukowa. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe US, 2001, s. 31. ISBN 83-724-1185-9.
  4. Poradnia PWN: Dystopia.
  5. Joseph E. Stiglitz. Trump’s Most Worrisome Legacy. , 2019-04-09. Project Syndicate (ang.). 
  6. Joseph E. Stiglitz, (tłum. Katarzyna Byłów): Trump buduje dystopię (pol.). W: Krytyka Polityczna [on-line]. Stowarzyszenie im. Stanisława Brzozowskiego. [dostęp 2019-04-28].