Republika (Wyspy Owcze)

Republika (far. Tjóðveldi, wym. [ˈoʊvɛldɪ]; wcześniej Tjóðveldisflokkurin, wym. [ˈoʊvɛldɪsˌfloʰkʊrɪn]) – farerska partia polityczna. Reprezentuje poglądy socjaldemokratyczne oraz separatystyczne[1]. Partia używa wielobarwnego loga, podpisanego pod spodem Tjóðveldi i jasnozielonej barwy.

Republika
Tjóðveldi
Państwo  Wyspy Owcze
Skrót T
Lider Høgni Hoydal
Data założenia 2223 maja 1948
Ideologia polityczna socjalizm demokratyczny,
zielony socjalizm, separatyzm
Poglądy gospodarcze socjalizm, reformizm
Członkostwo
międzynarodowe
NGLA
Młodzieżówka Unga Tjóðveldið
Barwy      zielony
Obecni posłowie
7/33

1/2
Strona internetowa
Wyspy Owcze
Godło Wysp Owczych
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Wysp Owczych

Wikiprojekt Polityka

Erlendur Patursson jeden z założycieli partii.
Sjúrður Skaale prezes partii w latach 2008 - 2009.
Høgni Hoydal, prezes partii.

HistoriaEdytuj

14 września 1946 roku Farerowie w referendum opowiedzieli się przeciw utrzymaniu unii z Danią, ta jednak nie uznała ważności tego głosowania[2]. Po głosowaniu powstała nierównowaga w polityce archipelagu - dwie partie Sambandsflokkurin oraz Javnaðarflokkurin opowiadały się za unią z Danią, podczas gdy Fólkaflokkurin i znacznie mniej licząca się Sjálvstýrisflokkurin. Tjóðveldi, wówczas nazywane Tjóðveldisflokkurin (far. Partia Republikańska) założono w nocy z 22 na 23 maja 1948 roku, a jej celem miało być wyrównanie powstałej dysproporcji[2]. Nowa partia chciała poza dążeniem do niepodległości chciała także dbać o rybaków i innych pracowników.

Po raz pierwszy partia wystawiła swoich przedstawicieli w wyborach w 1950 roku, kiedy uzyskała dwa miejsca w parlamencie. W roku 1954 było ich już sześciu, a w 1958 siedmiu[2]. Rok po wyborach w 1962 partia po raz pierwszy weszła w skład koalicji rządzącej poza nią Fólkaflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin oraz Framburðsflokkurin. W rządzie Wysp Owczych znaleźli się wówczas: Erlendur Patursson i Karsten Hoydal[2].

Partia wchodziła także w koalicje w latach: 1975, 1979, 1985, 1988, 1989 (dwukrotnie), 1993, 1998, 2002 i 2008[2]. W wyborach w roku 2011 uzyskała 5 589 głosów (18,3%) i uzyskała sześć mandatów[3]. Nie weszła wówczas do koalicji rządowej. W kolejnych wyborach partia uzyskała 6 691 głosów (20,7%) i siedem mandatów[4]. Partia weszła do koalicji z Javnaðarflokkurin oraz Framsókn i wprowadziła do rządu trzech ministrów. W 2007 roku partia zmieniła nazwę z Tjóðveldisflokkurin na Tjóðveldi.

Partia otrzymywała jeden mandat do Folketingu w latach: 1973 i 1975, a następnie przez wiele lat wybory przegrywała. W wyborach w roku 2001 Tjóðveldisflokkurin uzyskała 6 565 głosów (24,9%) i jeden parlamentarzysta wszedł w skład duńskiego parlamentu - Høgni Hoydal[5]. Hoydal dostał się ponownie w: 2005, 2007[5] i 2015 roku[6].

ProgramEdytuj

Partia opowiada się za zniesieniem unii z Danią, a także w przypadku uzyskania niepodległości odejście od systemu monarchistycznego. Jednocześnie Tjóðveldi ma poglądy silnie socjalistyczne, co kłóci się z podejściem Javnaðarflokkurin, która uważa, że utrzymanie unii z Królestwem jest gwarantem utrzymania wysokich świadczeń społecznych. Od 2007 roku, po zmianie nazwy, partia opowiedziała się po stronie Zielonych.

Organizacja TjóðveldiEdytuj

Przewodniczący[7]:

Wiceprzewodniczący[7]:

Przewodniczący regionów[8]:

Przewodniczący TjóðveldiEdytuj

Następujące osoby sprawowały funkcję przewodniczącego Republiki (od 1986):

Obecni parlamentarzyści TjóðveldiEdytuj

Ostatnie wybory odbyły się na Wyspach Owczych 1 września 2015 roku[4]. Republika uzyskała w nich 20,7% głosów, co dało jej siedem mandatów w Løgtingu, czyli o jeden więcej względem poprzednich wyborów[4]. Lista posłów obecnie sprawujących urząd z ramienia Tjóðveldi przedstawia się następująco[9]:

Obecni ministrowie z ramienia TjóðveldiEdytuj

Po wyborach z 2015 roku następujący ministrowie zostali wybrani z ramienia partii Tjóðveldi[10]:

Obecni parlamentarzyści Tjóðveldi do FolketinguEdytuj

Ostatnie wybory odbyły się w całym Królestwie Danii 18 czerwca 2015 roku[4]. Republika uzyskała w nich 24,5% głosów, co dało jej jeden mandat w Folketingu, czyli tyle samo względem poprzednich wyborów[4]. Do parlamentu dostał się Høgni Hoydal, jednak 20 września zdecydował się zrezygnować z mandatu na rzecz stanowiska Ministra Rybołówstwa w rządzie Wysp Owczych, a jego miejsce zajął Magni Arge[11].

Poparcie w wyborachEdytuj

Wybory parlamentarneEdytuj

Wyniki Partii Socjaldemokratycznej w wyborach parlamentarnych przedstawiały się następująco[2][12][13]:

Wybory Løgting Folketing
Głosy Mandaty Głosy Mandaty
Liczba % +/– Liczba +/– Liczba % +/– Liczba +/–
1950 1 145 9,8 (4.)
2/25
1954 3 028 23,8 (2.)   14,0
6/27
  4
1958 3 323 23,9 (2.)   0,1
7/30
  1
1962 3 281 21,6 (2.)   2,3
6/29
  1
1966 3 529 20,0 (4.)   1,6
5/26
  1
1970 3 962 21,9 (2.)   1,9
6/26
  1
1973 3 312 25,1 (2.)
1/2
1974 4 461 22,5 (2.)   0,6
6/26
 
1975 3 563 25,7 (2.)   0,6
1/2
 
1977 3 057 18,7 (3.)   7,0
0/2
  1
1978 4 614 20,3 (3.)   2,2
6/32
 
1979 3 386 18,1 (3.)   0,6
0/2
 
1980 4 415 19,0 (3.)   1,3
6/32
 
1981 3 441 20,7 (3.)   2,6
0/2
 
1984 (F) 4 921 19,5 (4.)   0,5
6/32
  3 646 19,9 (4.)   0,8
0/2
 
1987 3 478 15,6 (4.)   4,3
0/2
 
1988 (F) 5 520 19,2 (4.)   0,3
6/32
  4 690 20,5 (4.)   4,9
0/2
 
1990 (F) 4 178 14,7 (4.)   4,5
4/32
  2 2 377 13,3 (4.)   7,2
0/2
 
1994 (F) 3 501 13,7 (4.)   1,0
4/32
  1 798 9,4 (5.)   3,9
0/2
 
1998 (F) 6 584 23,8 (1.)   10,1
8/32
  4 4 325 20,9 (4.)   11,5
0/2
 
2001 6 578 24,9 (2.)   4,0
1/2
  1
2002 7 229 23,7 (2.)   0,1
8/32
 
2004 6 890 21,7 (3.)   2,0
8/32
 
2005 6 301 25,4 (1.)   0,5
1/2
 
2007 5 849 25,4 (1.)  
1/2
 
2008 7 250 23,3 (1.)   1,6
8/32
 
2011 (F) 5 589 18,3 (1.)   5,0
6/33
  2 3 998 19,4 (3.)   6,0
0/2
  1
2015 (F) 6 691 20,7 (2.)   2,4
7/33
  1 5 730 24,5 (1.)   5,1
1/2
  1

Wybory samorządoweEdytuj

Wyniki Republiki w wyborach samorządowych przedstawiały się następująco[12][14]:

Wybory Rady gmin
Głosy Mandaty
% +/– Liczba +/–
1996
8/277
2000 14,4
14/272
  6
2004 16,0   1,6
16/220
  2
2008 15,6   0,4
15/210
  1
2012 14,1   1,5
13/203
  2

PrzypisyEdytuj

  1. Legislative elections (ang.). parties-and-elections.eu. [dostęp 2015-10-19].
  2. a b c d e f Søga floksins í stuttum (far.). Tjóðveldi. [dostęp 2015-10-19].
  3. Løgtingsval 2011 (far.). Kringvarp Føroya. [dostęp 2015-10-19].
  4. a b c d e Løgtingsval 1. september 2015 (far.). Kringvarp Føroya. [dostęp 2015-10-19].
  5. a b Gomul valúrslit (2000-2008) (far.). Kringvarp Føroya. [dostęp 2015-10-19].
  6. Fólkatingsval 18. juni 2015 (far.). Kringvarp Føroya. [dostęp 2015-10-19].
  7. a b Starvsnevnd (far.). Tjóðveldi. [dostęp 2015-10-19].
  8. Aðalstjórn (far.). Tjóðveldi. [dostęp 2015-10-19].
  9. Tingmenn (far.). Løgting. [dostęp 2015-10-19].
  10. Ministers (ang.). Landsstýrið. [dostęp 2015-10-19].
  11. Jóanis Nielsen: Ingolf S. Olsen verður tingmaður mánadagin (far.). jn.fo, 2015-09-15. [dostęp 2015-10-19].
  12. a b Valúrslit (far.). Kringvarp Føroya. [dostęp 2015-10-19].
  13. Election for the Faroese Parlament by districts and parties (ang.). Hagstova. [dostęp 2015-10-18].
  14. Kommunufrágreiðingar. W: Frágreiðing um kommunurnar. Helge Justinussen (red.). T. I. Cz. 2. Tórshavn: Føroya landsstýri, czerwiec 1998, s. 16-456. ISBN 99918-3-044-8. [dostęp 2015-10-19]. (far.)

Linki zewnętrzneEdytuj