Otwórz menu główne

Feliks Stamm

polski trener bokserski

Feliks „Papa” Stamm (ur. 14 grudnia 1901 w Kościanie, zm. 2 kwietnia 1976 w Warszawie[1]) – polski pięściarz, sędzia i trener bokserski, podoficer Wojska Polskiego II RP.

Feliks Stamm
Ilustracja
Stamm przed meczem Szwecja–Polska (Sztokholm, 1934)
Pseudonim Papa
Data i miejsce urodzenia 14 grudnia 1901
Kościan
Data i miejsce śmierci 2 kwietnia 1976
Warszawa
Obywatelstwo polskie
Kategoria wagowa piórkowa
Feliks Stamm
Ilustracja
st. wachm. Feliks Stamm (przed 1929)
starszy wachmistrz starszy wachmistrz
Data i miejsce urodzenia 14 grudnia 1901
Kościan
Data i miejsce śmierci 2 kwietnia 1976
Warszawa
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Feliks Stamm (drugi z lewej w dolnym rzędzie) z członkami polskiej reprezentacji bokserskiej na Pięściarski Puchar Europy Środkowej w Essen, 1934

ŻyciorysEdytuj

Syn Augustyna. W latach 20. i 30. XX wieku był podoficerem zawodowym Wojska Polskiego. Jako plutonowy 7 pułku strzelców konnych w 1924 ukończył Podoficerski Kurs Sportowy w Centralnej Wojskowej Szkole Gimnastyki i Sportów w Poznaniu, po czym został zatrzymany w szkole jako instruktor[2]. W roku szkolnym 1924/1925 PKS prowadził ćwiczenia[3]. W latach 20. wykształcił się na trenera boksu, a ponadto w macierzystej szkole był instruktorem walki wręcz, gier i narciarstwa[4]. Przed 1929 został awansowany na stopień starszego wachmistrza[5]. W latach 20. udzielał się równocześnie jako zawodnik, trener i sędzia bokserski[6]. W latach 1923–1926 był zawodnikiem klubu Pentatlon Poznań, funkcjonującego przy CWSGiS. Stoczył 13 oficjalnych walk (11 zwycięstw, 1 remis, 1 porażka) oraz około 30 walk pokazowych.

Pułkownik Jan Baran-Bilewski wspominał:

„zaraz po moim pierwszym wykładzie podszedł do mnie i powiedział, że angielski system narzuca za sztywne reguły, a jego zdaniem każdy powinien boksować zależnie od swoich predyspozycji i temperamentu. Miał wtedy 24 lata, ale wyraźnie wiedział, czego chce”.

Prócz pracy w CWSzGiS nauczał pięściarstwa w Studium Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Poznańskiego, w klubach Warta Poznań (od 1926) i AZS Poznań, w ośrodku wychowania fizycznego miasta Poznania oraz był trenerem związkowy i szkoleniowcem polskiej kadry olimpijskiej[6]. Pomagał zagranicznym trenerom kadry Polski w przygotowaniach m.in. do pierwszego w historii oficjalnego meczu międzypaństwowego z Austrią (1928).

W 1936 r. został samodzielnym trenerem polskiej reprezentacji bokserskiej. Jako trener siedmiokrotnie uczestniczył w igrzyskach olimpijskich (od 1936 do 1968). 14 razy prowadził Polskę w turniejach o mistrzostwo Europy. Ponad 130 razy stał w narożniku w czasie oficjalnych meczów międzypaństwowych.

Wychowawca i trener kilkudziesięciu bokserów, mistrzów oraz medalistów olimpijskich, świata i Europy. Należą do nich: Antoni Kolczyński, Zygmunt Chychła, Kazimierz Paździor, Jerzy Kulej, Jan Szczepański, Józef Grudzień, Marian Kasprzyk, Aleksy Antkiewicz, Zbigniew Pietrzykowski, Leszek Drogosz, Tadeusz Walasek, Jerzy Adamski, Artur Olech, Zdzisław Soczewiński i Bogdan Węgrzyniak.

Od 1945 do 1958 roku mieszkał wraz z żoną i czwórką dzieci (m.in. Ryszardem, później nauczycielem wychowania fizycznego w IV Liceum Ogólnokształcącym w Bydgoszczy) przy ul. Jasnej 23/6 w Bydgoszczy. Przez pierwsze dwa miesiące prowadził zawodników ZWM Zryw Bydgoszcz, a następnie drużynę KS Zjednoczeni Bydgoszcz. Z końcem 1946 roku podjął pracę na stanowisku szefa wyszkolenia w Polskim Związku Bokserskim w Poznaniu, dokąd dojeżdżał z grodu nad Brdą. W sezonie 1957/1958 awansował z drużyną pięściarzy Astorii Bydgoszcz do rozgrywek II ligi[7].

Zagrał epizodyczne role w filmach Sprawa do załatwienia (1953) i Mąż swojej żony (1960)[8].

W 1978 r. reżyser Krzysztof Rogulski nakręcił fabularyzowany dokument Papa Stamm z Witem Gałązką w roli trenera[9].

UpamiętnienieEdytuj

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Piotr Osmólski: Leksykon boksu. Warszawa: Sport i Turystyka, 1989, s. 231. ISBN 83-217-2680-1.
  2. Pawełek. CWSzGiS 1929 ↓, s. 18.
  3. Pawełek. CWSzGiS 1929 ↓, s. 21.
  4. Pawełek. CWSzGiS 1929 ↓, s. 31, 73.
  5. Pawełek. CWSzGiS 1929 ↓, s. 73.
  6. a b Pawełek. CWSzGiS 1929 ↓, s. 73-74, 76.
  7. Z. Smoliński: Astoria ma już 50 lat. Cenny dorobek (pol.). Gazeta Pomorska, 1974.
  8. Feliks Stamm (pol.). FilmPolski. [dostęp 2019-05-23].
  9. Papa Stamm (pol.). FilmPolski. [dostęp 2019-05-23].
  10. Odsłonięcie Gwiazdy na I edycji (2000 r.) Alei Gwiazd Sportu we Władysławowie
  11. O nas. fundacjastamma.pl. [dostęp 2016-01-15].
  12. Podopieczni. fundacjastamma.pl. [dostęp 2016-01-15].
  13. Muzeum boksu im. Feliksa Stamma otworzyło podwoje w Hali Gwardii. polsatsport.pl, 29 września 2017. [dostęp 2017-10-25].
  14. Feliks Stamm z tytułem Trenera Stulecia (pol.). Dzieje.pl. [dostęp 2019-05-23].
  15. UHONOROWANO IKONĘ. ODSŁONIĘTO POMNIK FELIKSA STAMMA (pol.). Przegląd Sportowy. [dostęp 2019-05-21].
  16. Boks polski w dwudziestoleciu 1945-1965, wyd. Warszawa 1965, s. 28
  17. M.P. z 1953 r. nr 57, poz. 720
  18. M.P. z 1955 r. nr 99, poz. 1387 s. 1575.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj