Graz (słoweń. Gradec, pol. hist. Grodziec) – miasto statutarne w południowo-wschodniej Austrii, stolica kraju związkowego Styria oraz siedziba powiatu Graz-Umgebung (do którego jednak nie należy).

Graz
Ilustracja
Ratusz
Herb
Herb
Państwo  Austria
Kraj związkowy  Styria
Burmistrz Siegfried Nagl
Powierzchnia 127,46 km²
Wysokość 353 m n.p.m.
Populacja (1 stycznia 2015)
• liczba ludności
• gęstość

273 838
2148 os./km²
Nr kierunkowy 0316
Kod pocztowy 801x, 802x, 803x, 804x, 805x
Tablice rejestracyjne G
Położenie na mapie Styrii
Mapa lokalizacyjna Styrii
Graz
Graz
Położenie na mapie Austrii
Mapa lokalizacyjna Austrii
Graz
Graz
Ziemia47°04′N 15°26′E/47,066667 15,433333
Strona internetowa
Graz – historyczne centrum i zamek Eggenberg[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
ilustracja
Państwo  Austria
Typ kulturowy
Spełniane kryterium II, IV
Numer ref. 931
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1999
na 23. sesji
Dokonane zmiany 2010

Miasto leży nad rzeką Murą, u podnóża Alp Styryjskich. Po Wiedniu drugie co do wielkości i znaczenia miasto Austrii. Graz jest znaczącym ośrodkiem przemysłowym, kulturalnym i turystycznym. W mieście znajdują się cztery uniwersytety i dwie inne szkoły wyższe, do których uczęszcza razem ponad 45 tys. studentów. W roku 2003 był kulturalną stolicą Europy. Znajduje się tu także polski konsulat honorowy.

Spis treści

Toponimia nazwyEdytuj

Nazwa miasta wywodzi się od słowa gradecsłoweńskiego wyrazu oznaczającego mały zamek. Jest to związane z tym, że miasto Graz powstało na terenie wcześniejszej słowiańskiej osady o takiej właśnie nazwie.

HistoriaEdytuj

Pierwsze wzmianki o Grazu pochodzą z roku 881, kiedy w dokumencie wymienia się go jako warownię władców Styrii. Potwierdzeniem statusu było przyznanie praw miejskich w roku 1281 przez Rudolfa I Habsburga. Od pierwszej połowy XV wieku aż do XVII wieku Graz był siedzibą styryjskiej z gałęzi dynastii Habsburgów. Pod ich patronatem w XV i XVI wieku miasto dobrze się rozwijało, wtedy to na górze Schlossberg wzniesiono twierdzę dla obrony przed Turkami. W roku 1586 w Grazu powstał pierwszy uniwersytet. W 1809 roku twierdzę bez powodzenia oblegały wojska napoleońskie.

W dniach 29–30 kwietnia 2008 r. na zamku w Grazu spotkało się ośmiu prezydentów państw Unii Europejskiej (w tym Polski – Lech Kaczyński).

Zabytki i turystykaEdytuj

W roku 1999 grodzieckie Stare Miasto zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Najważniejsze zabytki to:

  • późnogotycka katedra świętego Idziego (Hl. Ägydius) z okresu 1438–1462, przy katedrze barokowe mauzoleum Ferdynanda II
  • ruiny zamku Schlossberg z dwiema zachowanymi wieżami, spośród których charakterystyczna wieża zegarowa jest symbolem miasta
  • gotyckie i barokowe kościoły m.in. katolicki Najświętszej Krwi (Hl. Blut), Matki Bożej Nieustającej Pomocy (Mariahilfkirche)
  • renesansowy budynek starostwa Landhaus
  • ratusz z XIX wieku
  • arsenał z XVII wieku
  • kościół pielgrzymkowy Mariatrost
  • muzea m.in. Universalmuseum Joanneum z koroną książąt Styrii oraz malarstwem europejskim

Spośród nowoczesnych vudynków uwagę zwraca Kunsthaus Graz, wzniesiony w 2003 budynek galerii sztuki zlokalizowany w centrum miasta. Dwupiętrowy obiekt został zaprojektowany przez londyńskich architektów, Petera Cooka i Colina Fourniera. Według różnych interpretacji budynek wykonany z żelbetu i paneli pleksiglasowych, przypomina serce wyjęte z ciała lub krowie wymię.

SportEdytuj

Stolica Styrii miłośnikom sportu znana jest z takich klubów jak Sturm Graz czy EC Graz 99ers, które w tym mieście mają swoją siedzibę.

EdukacjaEdytuj

Szkoły wyższe:

  • Karl-Franzens-Universität
  • Technische Universität
  • Medizinische Universität
  • Kunstuniversität
  • Fachhochschule Joanneum
  • Fachhochschule Campus02

TransportEdytuj

TramwajeEdytuj

Osobny artykuł: Tramwaje w Grazu.

Transport kolejowyEdytuj

W mieście znajduje się dworzec główny Graz Hauptbahnhof oraz stacje Graz Ostbahnhof, Graz Puntigam, Graz Don Bosco, Graz Köflacherbahnhof, Graz Liebenau/Murpark, Graz Wetzelsdorf, oraz Graz Webling.

GaleriaEdytuj

WspółpracaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj