György Konrád [ˈɟørɟ ˈkonraːd] (ur. 2 kwietnia 1933 w Debreczynie, zm. 13 września 2019 w Budapeszcie[2][3]) – węgierski pisarz.

György Konrád
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 2 kwietnia 1933
Debreczyn[1]
Data i miejsce śmierci 13 września 2019
Budapeszt
Narodowość węgierska
Język węgierski
Alma Mater Uniwersytet Loránda Eötvösa
Dziedzina sztuki powieść, esej
Strona internetowa
György Konrád

Konrád jako eseista wypowiadał się podczas zimnej wojny za pokojową i federalną środkową Europą, przełamującą dzielącą wschód i zachód żelazną kurtynę. Jako pisarz nawiązywał często do nazizmu, powstania węgierskiego 1956 i historii swej rodziny.

ŻyciorysEdytuj

György Konrád urodził się w 1933 r. w rodzinie żydowskiej w Debreczynie, a pierwsze 10 życia spędził w pobliskiej wsi Berettyóújfalu[1]. W roku 1944 udało mu się w ostatnim momencie uniknąć aresztowania przez nazistów i strzałokrzyżowców, którzy chcieli go deportować do Auschwitz-Birkenau – z rodzeństwem uciekł do krewnych w Budapeszcie i ukrywał się tam w mieszkaniu szwedzkiego dyplomaty Raoula Wallenberga.

Konrád studiował na uniwersytecie w Budapeszcie literaturę, socjologię i psychologię do 1956. W latach 1959–1965 pracował jako kurator młodzieży, publikując jednocześnie pierwsze eseje. Od 1965 pracował jako socjolog dla Budapeszteńskiego Instytutu Planowania Budownictwa.

Jego debiut powieściowy Gość miał miejsce w 1969 r. Powieść ta odniosła duży sukces, co pozwoliło mu poświęcić się całkowicie pracy literackiej. Jako demokrata i dysydent zaliczał się do grona ludzi takich jak: Václav Havel, Adam Michnik, Milan Kundera czy Pavel Kohout, tworzących przed rokiem 1989 trzon opozycji demokratycznej w krajach demokracji ludowej. W latach 1978–1988 za głoszone poglądy zakazano mu publikować na Węgrzech. W tym okresie Konrád podróżował wiele po Europie Zachodniej, Ameryce i Australii. Zakaz publikacji został zniesiony w 1989 r.

W okresie od 1990 do 1993 był prezydentem międzynarodowego związku pisarzy PEN Club, a od 1997 do 2003 prezydentem Akademii Sztuki w Berlinie.

Konrád pozostaje krytyczny politycznie, krytykował np. publicznie interwencję NATO w byłej Jugosławii i II wojnę w Zatoce Perskiej. Od 1994 publikuje regularnie w wychodzącym w Budapeszcie niemieckojęzycznym tygodniku Pester Lloyd.

W wyborach 2009 bez powodzenia ubiegał się o wybór do Parlamentu Europejskiego z 5. miejsca listy Związku Wolnych Demokratów[4].

Doktor honoris causa Uniwersytetu w Nowym Sadzie (2003)[5].

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Helga Balikó: Életrajzi adatok (węg.). konradgyorgy.hu, 2008. [dostęp 2019-09-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-01-03)].
  2. Pablo Gorondi: Hungarian writer and dissident Gyorgy Konrad dies at 86 (ang.). kiro7.com, 2019-09-13. [dostęp 2019-09-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-15)].
  3. Gyorgy Konrad, Writer and Dissident in Communist Hungary, Dies at 86 (ang.). nytimes.com, 2019-09-14. [dostęp 2019-09-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-09-15)].
  4. Lista kandydatów Związku Wolnych Demokratów do Parlamentu Europejskiego
  5. Doktorzy honoris causa Uniwersytetu w Nowym Sadzie

Linki zewnętrzneEdytuj