Jan Błoński

polski historyk i krytyk literatury
Zobacz też: Jan Kidawa-Błoński.

Jan Błoński (ur. 15 stycznia 1931 w Warszawie, zm. 10 lutego 2009 w Krakowie) – polski historyk literatury, krytyk literacki, eseista, tłumacz, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Jan Błoński
Data i miejsce urodzenia 15 stycznia 1931
Warszawa
Data i miejsce śmierci 10 lutego 2009
Kraków
Zawód, zajęcie historyk literatury
Odznaczenia
Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

ŻyciorysEdytuj

Był starszym bratem Wandy Błońskiej-Wolfarth.

Doktoryzował się pracą Mikołaj Sęp Szarzyński a początki polskiego baroku. W 1953 podpisał rezolucję ZLP w sprawie procesu krakowskiego, wyrażając w ten sposób aprobatę dla wyników procesu księży kurii krakowskiej. Czołowy przedstawiciel tzw. krakowskiej szkoły krytyki literackiej. Uważany za jednego z najbardziej wpływowych krytyków powojennych, doprowadził m.in. do wydania w Polsce wszystkich dzieł Witolda Gombrowicza. Autor eseju Biedni Polacy patrzą na getto („Tygodnik Powszechny” nr 2/1987[1]).

W 1981 uhonorowany Nagrodą im. Kazimierza Wyki[2]. W latach 1996–2001 juror Literackiej Nagrody Nike. Członek Collegium Invisibile[3]. W listopadzie 1995 uhonorowany Nagrodą Krakowska Książka Miesiąca za Wszystkie sztuki Sławomira Mrożka. W styczniu 2007 otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[4]. 2 marca 2009 został pośmiertnie uhonorowany Nagrodą im. ks. Stanisława Musiała[5]. Pochowany na Cmentarzu Salwatorskim w Krakowie[6].

PublikacjeEdytuj

  • (1954) Poezja K. I. Gałczyńskiego 1945-1953[7]
  • (1956) Poeci i inni[8]
  • (1961) Zmiana warty[9]
  • (1985) Widzieć jasno w zachwyceniu: szkic literacki o twórczości Prousta[10]
  • (2001) Mikołaj Sęp Szarzyński a początki polskiego baroku[11]
  • (1973) Stanisław Ignacy Witkiewicz jako dramaturg[12]
  • (1978) Odmarsz[13]
  • (1981) Romans z tekstem[14]
  • (1982) Samuel Beckett[15]
  • (1985) Kilka myśli co nie nowe[16]
  • (2008) Biedni Polacy patrza̜ na getto[17]
  • (1994) Forma, śmiech i rzeczy ostateczne: studia o Gombrowiczu[18]
  • (1997) Od Stasia do Witkacego[19]
  • (2011) Miłosz jak świat[20]
  • (2001) Mieszaniny[21]
  • (2001) Witkacy sztukmistrz, filozof, estetyk[22]
  • (2001) Wszystko co literackie[23]
  • (2003) Między literaturą a światem[24]
  • (2003) Witkacy na zawsze[25]
  • (2004) Listy 1963-1996[26]
  • (2007) Wyspiański wielokrotnie[27]
  • (2008) Lektury użyteczne[28]
  • (2010) Gospodarstwo krytyka: teksty rozproszone[29]
  • (2011) Błoński przekorny: dziennik, wywiady[30]
  • (2019) Język właściwie użyty. Szkice o poezji polskiej drugiej połowy XX wieku[31]

PrzypisyEdytuj

  1. Tekst eseju
  2. Nagroda im. Kazimierza Wyki. [dostęp 18 maja 2014]. [zarchiwizowane z tego adresu (2 lutego 2014)].
  3. Lista tutorów Collegium Invisibile. ci.edu.pl. [dostęp 2011-04-02].
  4. Gloria Artis dla badaczy polskiej literatury. PAP – Nauka w Polsce, 2007-01-15. [dostęp 2012-12-14].
  5. Nagroda im. Księdza Stanisława Musiała, "Dziennik Polski", 06.03.2009
  6. Jan Wiktor Tkaczyński (red.), Pro Memoria III. Profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego spoczywający na cmentarzach Krakowa 1803-2017, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2018, s. 30, ISBN 978-83-233-4527-5.
  7. Jan Błoński, Poezja K. I. Gałczyńskiego 1945-1953., Wrocław: s.n., 1954 [dostęp 2018-03-28].
  8. Jan Blonski, Poeci i inni, Krakow: Wydawnictwo Literackie, 1956 [dostęp 2018-03-28].
  9. Jan Błoński, Zmiana warty., Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1961 [dostęp 2018-03-28].
  10. Jan Błoński, Widzieć jasno w zachwyceniu: szkic literacki o twórczości Prousta., Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1985, ISBN 83-08-01249-3 [dostęp 2018-03-28].
  11. Jan Błoński, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych Universitas, Mikołaj Sęp Szarzyński a początki polskiego baroku, Kraków: Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych "Universitas", 2001, ISBN 83-7052-542-3 [dostęp 2018-03-28].
  12. Jan Błoński, Stanisław Ignacy Witkiewicz jako dramaturg, Kraków: Państ. Wydaw. Nauk., 1973 [dostęp 2018-03-28].
  13. Jan Błoński, Odmarsz, Kraków 1978 [dostęp 2018-03-28].
  14. Jan Błoński, Romans z tekstem, Kraków: Wyd. literackie, 1981 [dostęp 2018-03-28].
  15. Jan Błoński, Marek Kedzierski, Samuel Beckett, Warszawa: Czytelnik, 1982, ISBN 83-07-00687-2 [dostęp 2018-03-28].
  16. Jan Błoński, Kilka myśli co nie nowe, Kraków: Znak, 1985, ISBN 8670061214 [dostęp 2018-03-28].
  17. Jan Błoński, Biedni Polacy patrza̜ na getto, Kraków: Wydawn. Literackie, 2008, ISBN 978-83-08-04200-7 [dostęp 2018-03-28].
  18. Jan Błoński, Forma, śmiech i rzeczy ostateczne: studia o Gombrowiczu, Kraków: Wydawn. Znak, 1994, ISBN 83-7006-316-0 [dostęp 2018-03-28].
  19. Jan Błoński, Od Stasia do Witkacego, Kraków: Wydawn. Literackie, 1997, ISBN 83-08-02658-3 [dostęp 2018-03-28].
  20. Jan Błoński, Miłosz jak świat, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2011, ISBN 978-83-240-1861-1 [dostęp 2018-03-28].
  21. Jan Błoński, Mieszaniny, Kraków: Wyd. Literackie, 2001, ISBN 83-08-03168-4 [dostęp 2018-03-28].
  22. Jan Błoński, Witkacy sztukmistrz, filozof, estetyk, Kraków: Wyd. Literackie, 2001, ISBN 83-08-03073-4 [dostęp 2018-03-28].
  23. Jan Blonski, Jerzy Jarzebski, Wszystko co literackie, Krakow: Wydawn. Literackie, 2001, ISBN 83-08-03183-8 [dostęp 2018-03-28].
  24. Jan Błoński, Jerzy Jarzębski, Między literaturą a światem, Kraków: Wydawn. Literackie, 2003, ISBN 83-08-03344-X [dostęp 2018-03-28].
  25. Jan Błoński, Witkacy na zawsze, Kraków: Wydawn. Literackie, 2003, ISBN 83-08-03484-5 [dostęp 2018-03-28].
  26. Sławomir Mrożek, Jan Błoński, Listy 1963-1996, Kraków: Wydawn. Literackie, 2004, ISBN 83-08-03605-8 [dostęp 2018-03-28].
  27. Jan Błoński i inni, Wyspiański wielokrotnie, Kraków: "Universitas", 2007, ISBN 978-83-242-0548-6 [dostęp 2018-03-28].
  28. Jan Błoński, Mateusz Borowski, Małgorzata Sugiera, Lektury użyteczne, Kraków: Księgarnia Akademicka, 2008, ISBN 978-83-7188-108-4 [dostęp 2018-03-28].
  29. Jan Błoński, Jerzy Jarzębski, Marian Zaczyński, Gospodarstwo krytyka: teksty rozproszone, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2010, ISBN 978-83-08-04564-0 [dostęp 2018-03-28].
  30. Jan Błoński, Marian Zaczyński, Błoński przekorny: dziennik, wywiady, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2011, ISBN 978-83-240-1500-9 [dostęp 2018-03-28].
  31. Wydawnictwo, Instytut Literatury [dostęp 2021-03-05] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj