Jan Skoryna

Oficer Wojska Polskiego

Jan Skoryna (ur. 24 maja 1888[1] w Andruszówce k. Żytomierza, zm. 11 lipca 1961 w Meksyku) – pułkownik saperów Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Jan Skoryna
pułkownik saperów pułkownik saperów
Data i miejsce urodzenia 24 maja 1888
Andruszówka
Data i miejsce śmierci 11 lipca 1961
Meksyk
Przebieg służby
Lata służby 19141935
Siły zbrojne Lesser Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Orzełek Wojsk Wielkopolskich.svg Armia Wielkopolska
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 1 pułk inżynieryjny
1 pułk inżynieryjny II RP
1 pułk saperów
Oficerska Szkoła Inżynierii
1 Brygada Saperów
2 Brygada Saperów
Stanowiska z-ca dowódcy pułku
d-ca pułku inżynieryjnego
szef Inspekcji Wojsk Technicznych
szef Szefostwa Inżynierii i Saperów
komendant szkoły oficerskiej
d-ca brygady saperów
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Walecznych (1920-1941) Medal Zwycięstwa (międzyaliancki) Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Oficer Orderu Korony Włoch Komandor Orderu Orła Białego (Serbia)

ŻyciorysEdytuj

Jan Skoryna urodził się 24 maja[2] 1888 roku w Andruszówce k. Żytomierza, w rodzinie Edmunda i Heleny z d. Chmurzyńska[3]. Uczestnik I wojny światowej w składzie armii rosyjskiej. Był absolwentem korpusu Kadetów w Kijowie i w 1908 roku, uczył się w Aleksandrowskiej Szkoły Wojskowej w Moskwie. Od 1909 do 1910 roku dowódca kompanii w 3 batalionie saperów. Od 1910 do 1913 roku wykładowcy w Oficerskiej Szkole Saperów. W 1914 roku dowódcy kompanii w 27 Dywizji Piechoty. Naczelnik kompanii reflektorów od 1914 do 1915. Instruktor budownictwa umocnień polowych 5 Dywizji Piechoty. W latach 1915–1917 dowódca kompanii drogowo-mostowej w 3 pułku inżynieryjnym, z którym brał udział w walkach z Niemcami i Austrią. Był jednym z 384 delegatów na I Ogólny Zjazd Związku Wojskowych Polaków, który odbywał się w Piotrogrodzie w dniach 7–22 czerwca 1917 roku. W 1917 roku wstąpił do I Korpusu Polskiego gen. Dowbor-Muśnickiego i został zastępcą dowódcy 1 pułku inżynieryjnego formowanego na bazie rosyjskiego 46 batalionu saperów. W tym samym roku został mianowany kapitanem[1]. W 1918 roku został dowódcą 1 pułku inżynieryjnego. Brał udział w walkach o odbicie Twierdzy Bobrujskiej. Po jej zajęciu został naczelnym inżynierem Twierdzy[3].

Z dniem 25 listopada 1918 został przyjęty do odrodzonego Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 28 maja 1916 i przydzielony do 1 pułku inżynieryjnego w Warszawie[4]. Podczas powstania wielkopolskiego wyznaczono go na stanowisko inspektora technicznego formacji wielkopolskich, gdzie sformował batalion saperów w Poznaniu. Od marca 1920[3] do 1921 pełnił funkcję zastępcy komisarza rządu Rzeczypospolitej Polskiej w Międzynarodowej Komisji wyznaczonej do ustalenia granicy polsko-niemieckiej. 20 stycznia 1920 brał udział w przejęciu od Niemców Bydgoszczy[1].

W 1921 roku został dowódcą 1 pułku saperów. Następnie pełnił służbę w Wydziale Wojskowej Komisji Granicznej w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr VII w Poznaniu. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 21. lokatą w korpusie oficerów inżynierii i saperów[5]. 13 lipca 1923 został przydzielony do Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie na stanowisko szefa Inżynierii i Saperów[6]. Od 1926 był komendantem Oficerskiej Szkoły Inżynierii w Warszawie.

„Za postawę w I KP i skuteczne walki z bolszewikami zmierzającymi do zlikwidowania korpusu.”[3]. Został odznaczony Orderem Virtuti Militari[3].

W grudniu 1927 objął stanowisko szefa samodzielnego referatu rachunkowo-budżetowego Departamentu Inżynierii Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. W latach 1927–1929 był redaktorem naczelnym „Przeglądu techniczno-wojskowego”, a w 1928 prezesem Rady Administracyjnej Państwowych Zakładów Inżynierii i członkiem Rady Administracyjnej Państwowej Wytwórni Aparatów Telegraficznych oraz Telefonicznych. 27 kwietnia 1929 został mianowany dowódcą 2 Brygady Saperów w Warszawie[7], a następnie dowódcą 1 Brygady Saperów. Z dniem 31 sierpnia 1935 został przeniesiony w stan spoczynku[8]. W celach handlowych i kulturalnych w czerwcu 1939 wyjechał jako przedstawiciel Rady Handlu Zagranicznego do Meksyku. Zawarł kilka ważnych kontraktów handlowych. Tam zastała go wojna. W czasie wojny współdziałał z Polonią Meksykańską m.in. przy organizowaniu pomocy dla Polaków przybyłych do Meksyku z Syberii[1].

W 1944 finansował wykonanie popiersia Ignacego Jana Paderewskiego, które dopiero po kilkudziesięciu latach (15 listopada 2001) staraniem syna Jerzego, postawiono jako pomnik w stolicy Meksyku. W tym kraju pozostał po wojnie na emigracji. W 1949 brał udział w organizacji uroczystości z okazji 100 letniej rocznicy śmierci Fryderyka Chopina, podczas których ku czci kompozytora wmurowano w Audytorium sali Bolivara Narodowego Uniwersytetu Meksyku tablicę pamiątkową[1].

Życie prywatneEdytuj

Od 1924 żonaty z Konstancją z d. Lipska. Dwoje dzieci[3]

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Ryszard Żuchowski, Sylwetki saperów. następne pokolenie str. 40 - 41, podano, że urodził się 5 czerwca.
  2. Bogusław Polak, Kawalerowie Virtuti Militari 1792 – 1945 str. 134, podano, że urodził się 5 czerwca.
  3. a b c d e f g h i Polak (red.) 1991 ↓, s. 134.
  4. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 7 z 30 listopada 1918 r., poz. 135. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 10 z 11 grudnia 1918 r., poz. 236.
  5. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 227.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 47 z 13 lipca 1923 roku, s. 463.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 27 kwietnia 1929 roku, s. 117.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935 roku, s. 85.
  9. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 17 z 22 czerwca 1922, s. 457.
  10. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 8 z 4 lipiec 1932 r. s. 331
  11. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 15 z 11 listopada 1928 r. s. 403.
  12. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 8 z 11 listopada 1931 r., s. 381.
  13. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 3 z 11 stycznia 1925 r., s. 10.
  14. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych Nr 44 z 20 kwietnia 1925 r., s. 210.
  15. Polska Zbrojna nr 128 z 12 maja 1923r

BibliografiaEdytuj