Otwórz menu główne

Jerzy Rakowiecki

Polski reżyser, aktor i scenarzysta

Jerzy Rakowiecki (ur. 30 października 1920 w Warszawie, zm. 19 stycznia 2003 w Warszawie) – polski reżyser, aktor, uczestnik powstania warszawskiego.

Jerzy Rakowiecki
Imię i nazwisko Jerzy Rakowiecki
Data i miejsce urodzenia 30 października 1920
Warszawa, Polska
Data i miejsce śmierci 19 stycznia 2003
Warszawa
Zawód aktor
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Krzyż Walecznych (1920-1941) Medal 10-lecia Polski Ludowej Medal 30-lecia Polski Ludowej

ŻyciorysEdytuj

Od 1944 roku studiował na Wydziale Aktorskim podziemnego Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie. Brał udział w konspiracji służąc w Armii Krajowej w I Obwodzie "Radwan" (Śródmieście) Okręgu Warszawskiego AK - 1. Rejon - III zgrupowanie "Konrad" - 3. kompania - pluton 1138[1]. Był uczestnikiem Powstania Warszawskiego. Zadebiutował 22 marca 1945 rolą Chochoła w „Weselu" Stanisława Wyspiańskiego w reżyserii Jacka Woszczerowicza w Teatrze Wojska Polskiego w Łodzi. W tym samym teatrze wystąpił w spektaklu „Lato w Nohant" Jarosława Iwaszkiewicza w reżyserii Leonii Jabłonkówny. Następnie przeniósł się do Teatru Ziemi Pomorskiej w Toruniu, wystąpił w nim w kilku premierach m. in. „Mąż i żona" Aleksandra Fredry (jako Hrabia Wacław) w reżyserii Leonii Jabłonkówny (premiera 14 lutego 1946) i „Sen nocy letniej" Williama Szekspira (jako Oberon) w reżyserii Leonii Jabłonkówny (premiera 30 marca 1946). Następne sezony spędził w: Teatrze Polskim w Poznaniu, gdzie rozpoczął pracę rolą Antoniego Lickiego w spektaklu Józefa Korzeniowskiego „Majątek albo imię" w reżyserii Karola Borowskiego (premiera 4 października 1946), a zakończył spektaklem Jacquesa Companneza i Yvana Noe „Przyjaciel nadejdzie wieczorem" w reżyserii Władysława Stomy (premiera 29 kwietnia 1947), w Teatrach Dramatycznych (Teatr im. Juliusza Słowackiego) w Krakowie gdzie zagrał m. in. w „Wieczorze" Trzech Króli Williama Szekspira (Sebastian) w reżyserii Bronisława Dąbrowskiego (premiera 27 września 1947), w Rewizorze" Mikołaja Gogola (Chlestakow) w reżyserii Janusza Warneckiego (premiera 21 grudnia 1947) i „Archipelag Lenoir" Armanda Salacrou (Wilhelm Robec-Lenoir) w reżyserii Krystyny Zelwerowicz (premiera 29 maja 1948). Sezon 1948/1949, pracował w warszawskim Teatrze Rozmaitości, a tam m. in.: „Szelmostwa Scapina" Molièra (Leander) w reżyserii Józefa Wyszomirskiego (premiera 12 października 1948) oraz w spektaklach takich reżyserów jak: Bohdan Korzeniewski, Gustawa Błońska i Dobiesław Damięcki. Sezon 1949/1950 pracował w Teatrze Nowym (Scena Komediowo-Muzyczna) i spektakle m. in.: „Oszust oszukany (Volpone) Bena Jonsona (Leone) w reżyserii Janusza Warneckiego (premiera 1 listopada 1949) i „Mąż przeznaczenia" Bernarda Shawa w reżyserii Ireny Babel (premiera 13 listopada 1949))

W lipcu 1950 po raz pierwszy asystoał reżyserowi Ludwikowi René przy „Interwencji" Lwa Sławina w Teatrze Ateneum w Warszawie, a 1 czerwca 1952 debiutuje jako reżyser teatralny w spektaklu „Ich czworo" Gabrieli Zapolskiej zrealizowanym w Teatrze Współczesnym w Warszawie.

W 1953 ukończył Wydział Reżyserski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie.

W latach 1957 – 1969 pracowała jako „etatowy" reżyser w Teatrze Komedia w Warszawie. W latach 1960 – 1961 również jako reżyser w Teatrze im. Juliusza Osterwy w Lublinie, Od 1 sierpnia 1961 do 30 września 1961 był reżyserem, a w latach 1961 – 1969 dyrektorem naczelnym i artystycznym w Praskim Teatrze Ludowym w Warszawie.

W latach 1969 – 1981 był reżyserem w Teatrze Polskim w Warszawie, a pomiędzy 1971 - 1972 reżyserem w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi. W końcu wraca do Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie, gdzie pracował pomiędzy 1974 a 1975. W teatrach dramatycznych jako aktor, adaptator, inscenizator, asystent reżysera, reżyser zrealizował około sto kilkanaście spektakli.

Jako reżyser zrealizował kilka spektakli telewizyjnych m. in. „Eskurial" Michela de Ghelderode (premiera 23 maja 1957), „Antygona" Jeana Anouilha (premiera 21 sierpnia 1958) i „Kremlowskie kuranty" Mikołaja Pogodina (premiera 7 listopada 1977).

W latach 1949 – 1981 wykazywał współpracował z Teatrem Polskiego Radia. Zadebiutował jako asystent reżyserki Krystyny Zelwerowicz przy realizacji spektaklu „Pan Chopin opuszcza Warszawę" Janiny Siwkowskiej (premiera 12 maja 1949). Jako samodzielny reżyser w zadebiutował spektaklem „Memento" Bolesława Prusa (premiera 3 lutego 1950). Wyreżyserował prawie 150 słuchowisk. W tym jeden spektakl jako aktor, u Erwina Axera w "Kordianie" Juliusza Słowackiego. Ostatnią jego produkcją w Teatrze Polskiego Radia był spektakl „Czwartki ubogich" Romana Bratnego (premiera 26 kwietnia 1981).

7 grudnia 1950 wszedł na ekran jego jedyny film „Miasto nieujarzmione" w reżyserii Jerzego Zarzyckiego, w którym zagrał postać Jana - bojownika Armii Ludowej.

Pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. (kwatera 62 - rząd 5 - grób 27)[2]

Nagrody i odznaczeniaEdytuj

  • 1954 - Medal 10-lecia PRL
  • 1955 - Złoty Krzyż Zasługi
  • 1961 - Kalisz - I KST - Nagroda za reżyserię "Sułkowskiego" Stefana Żeromskiego w Teatrze im. Osterwy w Lublinie
  • 1962 - Nagroda ministra kultury i sztuki I stopnia (zespołowa) za przygotowanie i wystawienie sztuki Mikołaja Pogodina "Kremlowskie kuranty" w Teatrze Polskim w Warszawie
  • 1965 - Krzyż Kawalerski OOP
  • 1966 - Krzyż Walecznych
  • 1974 - Medal 30-lecia PRL
  • 1976 - Zasłużony Działacz Kultury

Spektakle telewizji (Reżyseria)Edytuj

  • 1977 - Kremlowskie kuranty
  • 1977 - Powrót posła
  • 1968 - Grube Ryby
  • 1958 - Antygona
  • 1957 - Eskurial

PrzypisyEdytuj

  1. Powstańcze biogramy - Jerzy Rakowiecki. [dostęp 2018-12-20].
  2. miejsce pochówku. [dostęp 2018-12-11]..

BibliografiaEdytuj