Jubaea chilensis

(Przekierowano z Jubea)

Jubaea chilensisgatunek rośliny z rodziny arekowatych z monotypowego rodzaju zwanego jubea[3] Jubaea, zwyczajowo zwany palmą chilijską[3] i palmą miodową[3]. Pochodzi z południowo-zachodniego obszaru Ameryki Południowej i jest endemicznym gatunkiem obszaru chilijsko-patagońskiego[4].

Jubaea chilensis
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd arekowce
Rodzina arekowate
Rodzaj jubea
Gatunek Jubaea chilensis
Nazwa systematyczna
Jubaea chilensis (Molina) Baillon
Hist. pl. 13:397, in adnot. 1895
Jubaea chilensis
Nasiona
Owoce

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Jest bardzo imponującą palmą osiągającą ponad 30 metrów wysokości, kłodzina u podstawy może osiągnąć do 1,5 m średnicy. Kłodzina jest krępa, szara i gładka. Obwód korony osiąga do dziewięciu metrów.
Liście
Pierzaste liście mają długość od dwóch do czterech metrów.
Owoce
Małe, okrągłe, o średnicy około 2–3 cm średnicy. Owoce te zwane są również „miniaturowym kokosem”, z uwagi na podobieństwo w budowie do owoców palmy kokosowej.

Biologia i ekologiaEdytuj

Palma ta rośnie bardzo wolno – jest jedną z najwolniej rosnących palm na świecie. Zakwita i owocuje dopiero po 60 latach. Dorosła palma w odpowiednim klimacie przyrasta do 20 cm rocznie. W klimacie umiarkowanym uprawa jubei jest możliwa, roślina przyrasta jednak znacznie wolniej (ok. 10 cm rocznie). Jest tolerancyjna do około -15 °C, co czyni ją jedną z najbardziej odpornych na zimno palm z pierzastymi liśćmi. Ponieważ w swoim środowisku rośnie aż do wysokości 1400 metrów nad poziomem morza, nie wymaga gorących okresów letnich. W stanie naturalnym, palma występuje prawie wyłącznie na stromych stokach wąwozów.

ZastosowanieEdytuj

Zwana jest również palmą miodową z uwagi na pozyskiwanie soku („miodu palmowego”) służącego do produkcji cukru oraz tzw. wina palmowego. Ponieważ sok zbiera się poprzez ścięcie pnia, to masowa eksploatacja doprowadziła do znacznego zmniejszenia liczebności gatunku. Obecnie palma ta znajduje się pod ścisłą ochroną, a produkcja wina palmowego z jubei jest ściśle kontrolowana. Wielkość światowej populacji szacuje się na około 100 tysięcy egzemplarzy. Poza Chile rośnie też w Kalifornii, w nielicznych ogrodach Anglii, Szwajcarii, Chorwacji i w północnej części Włoch.

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-15] (ang.).
  3. a b c jubea, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2016-07-14].
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].

BibliografiaEdytuj