Marcyporęba

wieś w województwie małopolskim

Marcyporębawieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Brzeźnica[4][5]. Leży na Pogórzu Wielickim. Do Marcyporęby należy przysiółek Bachorowice.

Artykuł 49°56′14″N 19°35′1″E
- błąd 39 m
WD 49°59'N, 19°41'E, 49°56'41.53"N, 19°36'48.35"E
- błąd 19511 m
Odległość 2917 m
Marcyporęba
wieś
Ilustracja
Kościół św. Marcina w Marcyporębie
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat wadowicki
Gmina Brzeźnica
Liczba ludności (2011) 994[1][2]
Strefa numeracyjna 33
Kod pocztowy 34-114[3]
Tablice rejestracyjne KWA
SIMC 0047711
Położenie na mapie gminy Brzeźnica
Mapa lokalizacyjna gminy Brzeźnica
Marcyporęba
Marcyporęba
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Marcyporęba
Marcyporęba
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Marcyporęba
Marcyporęba
Położenie na mapie powiatu wadowickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wadowickiego
Marcyporęba
Marcyporęba
Ziemia49°56′14″N 19°35′01″E/49,937222 19,583611

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Marcyporęba][4][5]
Rodzaje Nazwy
części wsi Bachorowice, Granice, Kamieniec, Machówka, Nowa Wieś, Podgórze, Podlesie, Podpole, Popielizna, Rzyki, Trawna Góra, Zabłocie, Zagórze

HistoriaEdytuj

  • Pierwsze udokumentowane wzmianki z 1335 r.
  • Założona w XIII w. (ośrodek Radwanitów) na miejscu dawnego Grodziska. W XVI w. była własnością Palczowskich, a później Inwałdzkich, Owsieńskich, Dołębów, Radeckich, Rottermundtów i Czartoryskich z Kalwarii. W XIX w. należała do Gorczyńskich i Brandysów.

ZabytkiEdytuj

  • Kościół pod wezwaniem św. Marcina w Marcyporębie. Zbudowany został w roku 1670. Jest to jeden z dwóch kościołów drewnianych w gminie Brzeźnica, znajdujących się na Szlaku Architektury Drewnianej. Kościół był kilkakrotnie modernizowany. W gruncie rzeczy wygląd kościoła uległ zmianie, ale z zachowaniem stylu w którym został zbudowany. W głównym ołtarzu znajduje się obraz Wniebowzięcia Matki Bożej z XVII w. Najcenniejszymi zabytkami kościoła są: gotycki krucyfiks z początku XV w., kamienna, renesansowa chrzcielnica z 1545 roku oraz późnobarokowe organy. Do czasów obecnych zachowały się także trzy haftowane ornaty z XVII w. i dwa ornaty z pasów polskich, a także pozłacana klasycystyczna monstrancja. Na dziedzińcu obok kościoła znajduje się klasycystyczna dzwonnica z 1831 roku, grobowiec rodziny Baumów- dziedziców sąsiedniej Kopytówki oraz figura Jezusa Miłosiernego. Marcyporębski kościół najbardziej znany jest z tego, że we wszystkich ołtarzach widnieją obrazy Maryi. Przy kościele działa Parafia św. Marcina w Marcyporębie.
  • Na dziedzińcu obok kościoła znajduje się klasycystyczna dzwonnica z 1831 r.,
  • Kaplica murowana z kamiennym posągiem Chrystusa upadającego pod krzyżem z końca XVIII w.
  • Posąg św. Józefa na słupie z 1613 r.
  • Ruiny grodziska- warowni brak jest jakichkolwiek informacji o dacie powstania warowni. Znajdują się one w przysiółku Podlesie, w północnej części Marcyporęby. Ślady odkryte przez archeologów świadczą, iż warownia istniała przed XIV w. Istnieją przypuszczenia, że została wybudowana przez któregoś z rycerzy - Radwanitów, rezydujących gdzieś w okolicy, jeszcze przed powstaniem Marcyporęby. Celem warowni było czuwanie nad jedną z odnóg szlaku, prowadzącego wzdłuż Soły i Wisły z Krakowa na Śląsk i do Bramy Morawskiej.
  • Krzyż upamiętniający uchwalenie konstytucji 3 maja 1791. W roku 2001 na miejscu starego, już spróchniałego krzyża stanął nowy, o takich samych rozmiarach, z wyrytymi tymi samymi słowami.
  • Kapliczka w Marcyporębie przy drodze do Brzeźnicy. Murowana, o kształcie kwadratu, w środku figurka Matki Bożej Królowej Wszechświata.
  • Marcyporęba - Bachorowice kamienna kapliczka z figurka Matki Bożej, pochodząca prawdopodobnie z XIX w.

Szlaki turystyczneEdytuj

  • Z Brzeźnicy przez Marcyporębę na Trawną Górę (421 m n.p.m.), Niedźwiedzią Górę (430m n.p.m.), Draboż (435m n.p.m.)-Przytkowice- Zebrzydowice-Kalwaria Zebrzydowska (SZLAK NIEBIESKI PTTK 22km)
  • Z Marcyporęby- zachodni szczyt Trawnej Góry(410m n.p.m.)-Dolina Brodawki- Moczurka(440m n.p.m.), dalej szlakiem żółtym wiodącym z Kalwarii Zebrzydowskiej do Wadowic (14 km)

PrzypisyEdytuj

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-03-02].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  4. a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT

Linki zewnętrzneEdytuj