Otwórz menu główne

Michał Głowiński

polski historyk literatury

Michał Głowiński (ur. 4 listopada 1934 w Warszawie[1]) – polski filolog polski, historyk i teoretyk literatury specjalizujący się w najnowszej historii literatury polskiej, profesor nauk humanistycznych, członek Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności, pisarz, autor podręczników dla studentów polonistyki, prozy wspomnieniowej i esejów; wydał liczne prace poświęcone językowi w czasach PRL, szczególnie zjawisku nowomowy. Profesor w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Członek Collegium Invisibile[2].

Michał Głowiński
Michał Głowiński (2016)
Michał Głowiński (2016)
Data i miejsce urodzenia 4 listopada 1934
Warszawa
profesor nauk humanistycznych
Specjalność: historia literatury polskiej, teoria literatury
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Habilitacja 1967
Profesura 1986
Polska Akademia Nauk / Umiejętności
Status PAN członek rzeczywisty
Status PAU członek krajowy czynny
Doktor honoris causa
(Uniwersytet Adama Mickiewicza – 2001)
(Uniwersytet Opolski – 2003)
(Uniwersytet Jagielloński – 2000)
Działalność naukowa
Instytut Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk
Okres zatrudn. od 1958
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Na początku wojny, wraz z rodziną, został umieszczony w gettcie w Pruszkowie, po czym został przeniesiony do getta w okupowanej Warszawie. Jest jednym z żydowskich dzieci uratowanych z warszawskiego getta przez zespół Ireny Sendlerowej[3]. Został umieszczony w zakładzie opiekuńczym Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Najświętszej Marii Panny w Turkowicach[4]. W swoich wspomnieniach, Czarne sezony, poświęcił cztery rozdziały sierocińcowi w Turkawicach, gdzie okrucieństwo niektórych dzieci w stosunku do niego jest przeciwstawione dobroci innych, np. siostry Róży, która dała mu kawałek chleba pomimo głodu, który tam panował.[5]

Studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie w 1955 uzyskał stopień magistra. Debiutował w 1954 recenzją o Manfredzie Adolfa Rudnickiego opublikowaną w „Życiu Literackim”. W latach 1955–1958 pracował jako stypendysta w Katedrze Teorii Literatury pod kierunkiem prof. Kazimierza Budzyka. Równocześnie rozwijał działalność krytyczną, recenzując głównie tomy poezji m.in. w „Życiu Literackim” i „Twórczości”. Od 1958 w Instytucie Badań Literackich PAN. Habilitowany w 1967 na podstawie rozprawy pt. „Cykl studiów z historii i teorii polskiej powieści”. W 1976 uzyskał tytuł naukowy profesora. W 1978 został członkiem-założycielem Towarzystwa Kursów Naukowych. W 1986 został profesorem zwyczajnym. Od 1990 przewodniczy Radzie Naukowej Instytutu. Jest członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego oraz Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

W 2010 ukazała się powieść autobiograficzna Michała Głowińskiego pt. Kręgi obcości, w której ujawnił swoją homoseksualną orientację[6][7].

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

Posiada cztery tytuły doktora honoris causa (28 września 2000 r. - Uniwersytet Jagielloński, 23 kwietnia 2001 r. - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 10 marca 2003 r. - Uniwersytet Opolski[8], 25 kwietnia 2018 r. - Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy). W 2002 roku został uhonorowany Nagrodą im. Kazimierza Wyki[9]. W 2004 roku został laureatem nagrody im. Herdera przyznawanej przez fundację Alfreda Toepfera w Hamburgu. W styczniu 2007 został odznaczony Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[10]. 8 marca 2013 r., za wybitne zasługi w badaniu, dokumentowaniu i upamiętnianiu historii Marca '68, z okazji 45. rocznicy tych wydarzeń, został udekorowany Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[11][12]. Czterokrotnie nominowany do Nagrody Literackiej Nike: w 1997 za Mowę w stanie oblężenia, w 1999 za Czarne sezony, w 2001 za Dzień Ulissesa i inne szkice na tematy niemitologicze i w 2011 za Kręgi obcości[13]. 11 grudnia 2016 roku otrzymał Łódzką Nagrodę Literacką im. Juliana Tuwima przyznaną mu za „standardy nie tylko literackie, również etyczne” oraz „zaangażowanie w sprawy świata”[14].

PublikacjeEdytuj

  • Poetyka Tuwima a polska tradycja literacka (1962)
  • Porządek, chaos, znaczenie (1968)
  • Powieść młodopolska (1969)
  • Gry powieściowe (1973)
  • Style odbioru (1977)
  • Nowomowa po polsku (1990)
  • Mity przebrane (1990)
  • Marcowe gadanie. Komentarze do słów. 1966–1971 (1991)
  • Rytuał i demagogia. Trzynaście szkiców o sztuce zdegradowanej (1992)
  • Poetyka i okolice (1992)
  • Peereliada. Komentarze do słów. 1976–1981 (1993)
  • Mowa w stanie oblężenia. 1982-1985 (1996)
  • Zaświat przedstawiony: szkice o poezji Bolesława Leśmiana (1998)
  • Czarne sezony (1998, wspomnienia)
  • Końcówka (1999)
  • Dzień Ulissesa i inne szkice na tematy niemitologicze (2000)
  • Magdalenka z razowego chleba (2001, powieść)
  • Gombrowicz i nadliteratura (2002)
  • Historia jednej topoli (2003)
  • Skrzydła i pięta (2004)
  • Ironia (2005)
  • Kładka nad czasem (2006)
  • Monolog wewnętrzny Telimeny i inne szkice (2007)
  • Fabuły przerwane. Małe szkice 1998–2007 (2008)
  • Kręgi obcości. Opowieść autobiograficzna (2010)
  • Carska filiżanka. Szesnaście opowieści (2016)

WspółautorEdytuj

  • Słownik terminów literackich (1976)

PrzypisyEdytuj

  1. Prof. Michał Głowiński i potęga pewnej filiżanki. W: Polskie Radio (Dwójka) [on-line]. 26.02.2016. [dostęp 2016-05-02].
  2. Lista tutorów Collegium Invisibile. ci.edu.pl. [dostęp 2 kwietnia 2011].
  3. Rafał Pankowski (wywiad z prof. Michałem Głowińskim), „Tutaj działa sam język”, „"Nigdy Więcej"”, nr 16, 2008, ISSN 1428-0884.
  4. Halina Grubowska: Ta, która ratowała Żydów. Rzecz o Irenie Sendlerowej. Warszawa: Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma, 2014, s. 53. ISBN 978-83-61850-39-7.
  5. Katarzyna Zechenter, Michał Głowiński, S. Lilian Kremer (red.) [w:] Holocaust Literature: An Encyclopedia of Writers and Their Work, wyd. 1, t. 1, New York, London: Routledge, 2003, ISBN 978-0415929844.
  6. Krzysztof Tomasik: Odkrycie Michała Głowińskiego. Wokół autobiografii „Kręgi obcości”.. W: Inna Strona – polski portal gej & les [on-line]. Radek Oliwa – redaktor naczelny, wydawca, 2010-04-29. [dostęp 2010-06-26].
  7. Krzysztof Zabłocki: Co to właściwie znaczy być homoseksualistą?. W: homiki.pl [on-line]. 25-05-2010. [dostęp 2010-11-06].
  8. Doktorzy Honoris Causa. W: Uniwersytet Opolski [on-line]. uni.opole.pl. [dostęp 2015-08-12].
  9. Nagroda im. Kazimierza Wyki. [dostęp 2014-05-18].
  10. Gloria Artis dla badaczy polskiej literatury. PAP – Nauka w Polsce, 2007-01-15. [dostęp 2012-12-14].
  11. Odznaczenia z okazji 45. rocznicy Marca’68. prezydent.pl, 8 marca 2013. [dostęp 2013-03-08].
  12. M.P. z 2013 r. poz. 460
  13. Nagroda Nike - nominacje Michała Głowińskiego. nike.org.pl. [dostęp 2015-08-20].
  14. Dariusz Pawłowski, Nagroda im. Juliana Tuwima 2016 dla prof. Michała Głowińskiego [ZDJĘCIA], „Dzienniklodzki.pl” [dostęp 2016-12-12].

Linki zewnętrzneEdytuj