Otwórz menu główne

Niżankowice (Ukraina)

Ten artykuł dotyczy miasteczka na Ukrainie. Zobacz też: Niżankowice – wieś w Polsce.

Niżankowice dawniej Krasnopol (ukr. Нижанковичі) – miasteczko (obecnie osiedle typu miejskiego) leżące na Ukrainie, obwód lwowski, rejon starosamborski nad Wiarem. Status osiedla typu miejskiego od 1940 r. Liczy około 1879 mieszkańców.

Niżankowice
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Lviv Oblast.png lwowski
Powierzchnia 2,07 km²
Wysokość 215 m n.p.m.
Populacja 
• liczba ludności

1879
Nr kierunkowy +380 3238
Kod pocztowy 82043
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Niżankowice
Niżankowice
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Niżankowice
Niżankowice
Ziemia49°40′49″N 22°48′21″E/49,680278 22,805833
Portal Portal Ukraina
Uliczka z parterową zabudową w Niżankowicach

Miasto królewskie starostwa przemyskiego w drugiej połowie XVI wieku[1], Nizankowice położone były na przełomie XVI i XVII wieku w ziemi przemyskiej województwa ruskiego[2].

HistoriaEdytuj

Pierwsze wzmianki o Krasnopolu czyli dzisiejszych Niżankowicach pochodzą z lat 13771378. W 1431 r. Władysław II Jagiełło lokuje miasto na prawie polskim. Kazimierz IV Jagiellończyk przenosi je w 1448 r. na prawo niemieckie. W tym samym roku powstaje tutejsza parafia rzymskokatolicka. W 1461 r. powstaje kościół rzymskokatolicki. Około lat 1498 i 1502 oraz w roku 1524 Niżankowice doświadczają najazdów tatarskich. Z kolei w 1601 r. miasto zostało złupione przez starostę przemyskiego Tomasza Drohojowskiego, a w 1607 r. przez Jana Szczęsnego Herburta. Z roku 1602 pochodzą pierwsze wzmianki o Żydach osiedlających się w mieście[3]. Potem Niżankowice ponownie są najeżdżane przez Tatarów – w latach 1620, 1621, 1624 oraz 1626, płonąc przy tym kilkakrotnie. W 1647 uzyskuje prawa składu wina. W 1657 miasto w czasie Potopu niszczy najazd oddziałów siedmiogrodzko-kozackich Rakoczego. W 1759 powstaje ratusz. W drugiej połowie XVIII wieku powstaje samodzielna gmina żydowska w Niżankowicach.

Od 1772 r. w składzie Królestwa Galicji i Lodomerii w powiecie przemyskim. Od roku 1872 przez miasto prowadzi ważna linia kolejowa łączącą Lwów z Budapesztem tzw. Pierwsza Węgiersko-Galicyjska Kolej Żelazna, w mieście znajduje się dworzec kolejowy. W 1880 r. w Niżankowcach żyje 1646 a w pobliskim i wkrótce wchłoniętym Wyhadowie 106 mieszkańców. W tej liczbie 467 rzymskich katolików, 642 grekokatolików, 643 Żydów i wyznawców innych religii. W tymże roku pożar trawi miasto.

Niżankowice i okolice były areną walk podczas I wojny światowej oraz walk polsko-ukraińskich w latach 19181919.

W 1921 r. Niżankowce liczą 1865 mieszkańców, z czego 408 Żydów. Są miejscowością gminną województwa lwowskiego, gdyż w 1934 r. tracą prawa miejskie[4].

Po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę Niżankowice znalazły się w części kraju okupowanej przez Armię Czerwoną i anektowanej przez ZSRR zgodnie z ustaleniami paktu Ribbentrop-Mołotow i niemiecko-sowieckiego układu o granicach i przyjaźni. Od 4 grudnia 1939 r. znajdowały się w składzie USRR, w obwodzie drohobyckim. Po ataku Niemiec na ZSRR miasto znalazło się pod okupacją niemiecką. Od 3 listopada 1941 r. na terenie powiatu przemyskiego dystryktu krakowskiego w składzie Generalnego Gubernatorstwa. Po zajęciu miasta Niemcy utworzyli getto dla ludności żydowskiej, które zlikwidowali na przełomie lipca i sierpnia 1942 r. Między 27 lipca a 3 sierpnia 1942 r. Niemcy wywieźli niżankowickich Żydów do Przemyśla lub Dobromila. Jesienią Żydzi pochodzący z Niżankowic zostali stamtąd wywiezieni do obozu zagłady w Bełżcu. 31 lipca 1944 r. miasto zostało zajęte przez wojska radzieckie[5]. Po II wojnie światowej ponownie w składzie Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej – początkowo w obwodzie drohobyckim, później ponownie we lwowskim. Po uzyskaniu w 1991 r. niepodległości przez Ukrainę w jej składzie. Planowane jest otwarcie drogowego przejścia granicznego Malhowice-Niżankowice. Po II wojnie światowej istniało tutaj kolejowe przejście graniczne dla pociągów jeżdżących na trasie PrzemyślZagórz przez Związek Radziecki.

Rejon starosamborski, w którym leżą Niżankowice, należy do transgranicznego mikroregionu Dolina Wiaru.

Ważniejsze obiektyEdytuj

DemografiaEdytuj

  • 1880 r. - 1752 z czego: 467 rzymskich katolików, 642 grekokatolików, 643 Żydów i wyznawców innych religii
  • 1917 r. - 2400 z czego: 1000 Polaków, 900 Ukraińców, 500 Żydów
  • 1921 r. - 1865 z czego: 408 Żydów

Związani z NiżankowicamiEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. w świetle lustracji przeprowadzonej w latach 1564-1565, Mateusz Fac, Początki i kształtowanie się grodowego starostwa przemyskiego (z uwzględnieniem kompetencji starostów i majątku domeny monarszej pod ich zarządem do końca XVI wieku), w: Rocznik Historyczno - Archiwalny, T. XXI, Przemyśl 2010, s. 14.
  2. Atlas historyczny Rzeczypospolitej Polskiej wydany z zasiłkiem Akademii Umiejętności w Krakowie , [T. 1] , Epoka przełomu z wieku XVI-ego na XVII-sty. Dział II-gi. "Ziemie Ruskie" Rzeczypospolitej , Dział opracowany przez Aleksandra Jabłonowskiego [...], k. 2.
  3. ; zobacz stronę Żydowskiego Instytutu Historycznego poświęconą Niżankowicom http://www.jewishinstitute.org.pl/pl/gminy/miasto/828.html
  4. Dz.U. z 1934 r. nr 64, poz. 548
  5. ВОВ-60 - Сводки
  6. Z Przemyśla przez Niżankowice do ukraińskich Karpat

BibliografiaEdytuj

  • Maciej i Małgorzata Oziembłowscy Semper Fidelis nr 4(69), str.52-55, Wrocław 2002
  • Mapa WIG Dobromil Pas 50 Słup 35 Warszawa 1938
  • Księga adresowa Polski (wraz z W.M. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej Warszawa 1928 s. 762

Linki zewnętrzneEdytuj