Otwórz menu główne

Oddział IV Sztabu Generalnego WP

Oddział IV Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (Oddz. IV SG WP) – komórka organizacyjna Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (od 1928 roku Sztabu Głównego WP), właściwa w sprawach opracowywania planów materiałowego zaopatrzenia sił zbrojnych w czasie wojny i rozbudowy sieci komunikacyjnej według określonych wytycznych Ścisłej Rady Wojennej, ewidencji komunikacji kolejowej, drogowej i wodnej, przygotowania ruchu transportów wojskowych, organizacji etapów i obszaru wojennego oraz opisu kraju i terenów państw obcych.

Z dniem 10 lipca 1921 roku na podstawie rozkazu 1/500/IV pełniącego obowiązki szefa Sztabu Generalnego WP gen. Władysława Sikorskiego dotychczasowa:

utworzyć miały nowy Oddział IV Sztabu Generalnego.

Struktura oddziału w 1921 roku:

Szefowi Wydziału Komunikacyjnego podporządkowani byli:

  • Generalny Wojskowy Komisarz Kolejowy – płk SG Tadeusz Kurcyusz
    • Wojskowa Sekcja Kolejowa przy Ministerstwie Kolei Żelaznych
    • Dyrekcyjni Wojskowi Komisarze Kolejowi przy okręgowych dyrekcjach kolei
    • Wojskowe Wydziały Kolejowe
  • Wojskowy Komisarz Dróg Wodnych (Żeglugi Śródlądowej) – kmdr por. Stanisław Wagner
  • Wojskowy Komisarz Telegrafów i Telefonów (Wojskowy Komisarz Łączności) – ppłk Stanisław Miniewski
  • Wojskowy Komisarz Poczt Polowych – urzędnik wojsk. VI rangi Jakub Salicki (1921 – 26 IX 1923[1])
  • Wojskowy Komisarz Drogowy – płk Mieczysław Dobrucki
  • Wojskowy Komisarz Lotniczy
    • ppłk Stanisław Sarnowski (do 15 IX 1924 → dowódca dywizjonu 4 plot[2])
    • mjr Wacław Iwaszkiewicz (p.o. od 15 IX 1924)

Faktycznie służba komunikacyjna w Oddziale IV zorganizowana została dopiero w styczniu 1923 roku. 22 października 1926 roku ustanowiono zostało stanowisko Szefa Komunikacji Wojskowych.

Struktura oddziału w 1929 roku:

  • Samodzielny Referat Ogólny
  • Wydział Zaopatrywania i Etapów
  • Wydział Komunikacyjny

15 września 1930 roku Szef Komunikacji Wojskowych wyodrębniony został z Oddziału IV na prawach oddziału Sztabu Głównego.

Struktura oddziału w 1930 roku:

  • Wydział Etapów
    • Referat Organizacyjny
    • Referat Bezpieczeństwa
  • Wydział Zaopatrywania
    • Referat Ogólny
    • Referat Operacyjny
    • Referat Studiów

Struktura oddziału w 1935 roku:

  • Ekipa "Wschód" (sześć samodzielnych referatów)
  • Samodzielny Referat Operacyjno-Kwatermistrzowski
  • Samodzielny Referat Operacyjno-Mobilizacyjny

1 września 1939 roku oddział wszedł w skład Sztabu Naczelnego Wodza.

Kadra Oddziału IVEdytuj

Szefowie oddziału
Oficerowie oddziału
Delegaci SG przy DOKP w Stanisławowie

PrzypisyEdytuj

  1. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 66 z 16 października 1923 roku, s. 710.
  2. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 97 z 25 września 1924 roku, s. 539.
  3. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 21 z 22 maja 1926 roku, s. 169.
  4. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 332.
  5. Daniel Koreś: Oddział II Sztabu Generalnego Wojska Polskiego pod kierownictwem płk. dypl. Tadeusza Pełczyńskiego w latach 1929-1932 i 1935-1939. Zarys wybranych problemów. W: Wojciech Skóra, Pawe Skubisz (red.): Studia nad wywiadem i kontrwywiadem Polski w XX wieku. T. 1. Szczecin: Instytut Pamięci Narodowej, 2016, s. 224. ISBN 978-83-61336-03-7.

BibliografiaEdytuj

  • Regina Czarnecka, Organizacja i zakres działania Sztabu Głównego (Generalnego) WP w latach 1921-1939, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej Nr 23 z 2000.
  • Regina Czarnecka, Organizacja oraz zadania Oddziału IV i Wojskowej Służby Komunikacyjnej Sztabu Głównego (Generalnego) WP w latach 1921-1939, Biuletyn Wojskowej Służby Archiwalnej Nr 24 z 2001.