Otwórz menu główne
Pola rzepaku

Olej rzepakowy – spożywczy olej roślinny wytwarzany z rzepaku. W Polsce, podobnie jak większości krajów Europy jest podstawowym olejem roślinnym z powodu większej wydajności w przeliczeniu na hektar niż w przypadku pozostałych roślin oleistych.

Znaczenie leczniczeEdytuj

Olej tłoczony z odmian rzepaku podwójnie ulepszonego, tzw. „00” jest bogatym źródłem steroli roślinnych, tak jak oleje sojowy i kukurydziany. Zawiera znacznie więcej omega-3 niż oliwa. Jest drugim po oliwie źródłem kwasu oleinowego. Olej rzepakowy zawiera też najmniej z olejów kwasów tłuszczów nasyconych, ok. 7%, oliwa dwukrotnie więcej[1].

Olej rzepakowy zawiera pewną ilość kwasu erukowego, którego toksyczność wykazały badania na zwierzętach. Kwas ten powoduje stłuszczenie narządów miąższowych i uszkodzenie mięśnia sercowego, blokując w sercu mitochondrialny system enzymatyczny utleniania kwasów tłuszczowych. Obecnie dostępny w sprzedaży olej rzepakowy jest uzyskiwany z uszlachetnionej, tzw. niskoerukowej odmiany rzepaku o bardzo niskiej zawartości tego kwasu (poniżej 2%)[2]. Zarejestrowane do uprawy w Polsce i Unii Europejskiej odmiany rzepaku muszą mieć mniej niż 1% kwasu erukowego[3][brak potwierdzenia w źródle].

Wartość odżywcza
Olej rzepakowo-sojowy
(100 g)
Wartość energetyczna 3700 kJ (884 kcal)
Białka 0 g
Węglowodany 0 g
Tłuszcze 100,0 g
Woda 0 g
Dane liczbowe na podstawie: [4]
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[5]
Wartość odżywcza
Olej rzepakowy
(100 g)
Wartość energetyczna 3700 kJ (884 kcal)
Białka 0 g
Węglowodany 0 g
Tłuszcze 100,0 g
Woda 0 g
Dane liczbowe na podstawie: [4]
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[5]
Wartość odżywcza
Olej rzepakowy tłoczony na zimno
(100 g)
Wartość energetyczna 3700 kJ (884 kcal)
Białka 0 g
Węglowodany 0 g
Tłuszcze 100,0 g
Woda 0 g
Dane liczbowe na podstawie: [4]
Wartości RDA i AI wyznaczone na podstawie danych Institute of Health[5]

PaliwoEdytuj

Olej rzepakowy stosowany jest także jako domieszka do oleju napędowego albo jako samodzielne paliwo, w postaci nieprzerobionej (instalacje do zasilania silników olejem rzepakowym podgrzewają go dla zmniejszenia lepkości i właściwego rozpylenia w komorze spalania[6]).

Służy jako surowiec do produkcji biodieslabiopaliwa stosowanego zamiast oleju napędowego w silnikach Diesla. Paliwo to nie jest czystym olejem rzepakowym, lecz jest przetworzone chemicznie. Biodiesel może być stosowany samodzielnie lub jako domieszka do zwykłych olejów napędowych, najczęściej w ilości kilku (3–5) procent.

Paliwo na bazie oleju rzepakowego jest droższe w produkcji od paliw ropopochodnych. Jednak jego cena może być niższa, gdyż w wielu krajach promuje się to paliwo za pomocą ulg podatkowych, zwykle w postaci obniżenia akcyzy.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Nowa prawda o oleju rzepakowym [zarchiwizowane 2016-03-05].
  2. Stanisław Kohlmünzer: Farmakognozja: podręcznik dla studentów farmacji. Wyd. V unowocześnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 669. ISBN 83-200-2846-9.
  3. Nowa prawda o oleju rzepakowym.
  4. a b c Hanna Kunachowicz; Beata Przygoda; Irena Nadolna; Krystyna Iwanow: Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wyd. wydanie II zmienione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2017, s. 304–306. ISBN 978-83-200-5311-1.
  5. a b c Dietary Reference Intakes Tables and Application. Institute of Health. The National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. (ang.)
  6. Olej roślinny jako biopaliwo.