Robert Desnos
Robert Desnos (ur. 4 lipca 1900 w Paryżu, zm. 8 czerwca 1945 w Terezinie) – francuski poeta, prozaik, dramaturg, eseista i awangardowy filmowiec związany z nurtem surrealistycznym w sztuce. Oprócz Aragona i Éluarda najważniejszy z liderów surrealizmu w literaturze.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Robert_Desnos.jpg/300px-Robert_Desnos.jpg)
Wywodził się z klasy średniej. Jako młody człowiek pracował w biurze. Prędko zaangażował się w ruch komunistyczny, ale z czasem zmienił poglądy, co poróżniło go z surrealistami. Od początku swej drogi artystycznej związany z nurtami awangardowymi, m.in. z dadaizmem. W latach 20. utrzymywał się głównie z pracy w redakcji Paris-Soir.
Debiutował w prasie w 1917, a w 1922 napisał pierwszą książkę.
Jako młody twórca był przyjacielem André Bretona, który bardzo go cenił. Desnos fascynował się w tamtych czasach pisaniem automatycznym.
W połowie lat 20., poróżniwszy się z kręgiem Bretona, próbował klasycznych środków formalnych, nawiązując do Baudelaire’a. Prędko stał się zajadłym przeciwnikiem surrealistów. Opublikował szereg artykułów związanych z estetyką różnych dziedzin sztuki nowoczesnej, zwłaszcza interesował się jazzem i kinematografią. Na początku lat 30. zaczął pracować w radiu. Przyjaźnił się z Hemingwayem, Dos Passosem i Picassem.
W czasie II wojny światowej uczestnik francuskiego ruchu oporu. Pod pseudonimami publikował liczne teksty antyhitlerowskie. Aresztowany przez Gestapo w 1944, został wywieziony do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz, potem do Buchenwaldu, Flossburga i obozu Theresienstadt w Terezinie, gdzie już po wojnie zmarł na tyfus. Nie zachowały się wiersze, które pisał podczas uwięzienia. Według relacji towarzyszy niedoli odznaczał się niezwykłą odwagą i hartem ducha – udawało mu się nawet manipulować strażnikami.
Erotyki poświęcone żonie Youki stanowią bardzo istotną część twórczości.
Poezję Desnosa wielokrotnie umuzyczniano, zrobił to m.in. Witold Lutosławski.
1974 – publikacja książki zawierającej teksty Desnosa opatrzone dwudziestoma pięcioma litografiami Joana Miró. Wydawnictwo uchodzi za jedną z najwybitniejszych książek artystycznych.
Ważniejsze dzieła
edytuj- „Deuil pour deuil” (1924),
- „Corps et biens” (1930),
- „État de veille” (1943),
- ISNI: 000000012117127X, 0000000368636294
- VIAF: 9895
- ULAN: 500090542
- LCCN: n50001632
- GND: 118677977
- NDL: 00437755
- LIBRIS: tr5775gc0g83css
- BnF: 11899866v
- SUDOC: 026827832
- SBN: BVEV014853
- NLA: 35035116
- NKC: jn20000700391
- DBNL: desn003
- BNE: XX904998
- NTA: 069843384
- BIBSYS: 90083127
- CiNii: DA02027201
- Open Library: OL472749A
- PLWABN: 9810532294705606
- NUKAT: n93125004
- J9U: 987007260204505171
- PTBNP: 37180
- CANTIC: a11842805
- NSK: 000195061
- CONOR: 38613859
- BNC: 000097799
- ΕΒΕ: 68153
- KRNLK: KAC2018O0040, KAC201632734
- LIH: LNB:LIh;=BT