Otwórz menu główne

Rykały

wieś w województwie mazowieckim

Rykaływieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Promna[4][5].

Rykały
Pałac w Rykałach
Pałac w Rykałach
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat białobrzeski
Gmina Promna
Liczba ludności (2011) 399[1][2]
Strefa numeracyjna 48
Kod pocztowy 05-610[3]
Tablice rejestracyjne WBR
SIMC 0633165[4]
Położenie na mapie gminy Promna
Mapa lokalizacyjna gminy Promna
Rykały
Rykały
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rykały
Rykały
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Rykały
Rykały
Położenie na mapie powiatu białobrzeskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu białobrzeskiego
Rykały
Rykały
Ziemia51°41′33″N 20°49′03″E/51,692500 20,817500

HistoriaEdytuj

Pierwsze wzmianki o Rykałach datowane są na początek XV wieku. Wieś należała wówczas do rodu Doliwów. W Księdze Ziemi Czerskiej z roku 1440, wymieniony jest Piotr z Rykał. W następnym wieku właścicielami byli m.in. Maciej Doliwa Rykalski oraz Wojciech i Walenty Rykalski. Ród ten posiadał też wsie Wysoka i Rudki (już nieistniejącą).

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie grójeckim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego[6].

Rykalscy około 1660 roku sprzedali Rykały rodzinie Rudzkich herbu Abdank, która władała tu do początków XIX wieku. Z tego rodu pochodził Jan Rudzki, poseł na sejm, podkomorzy czerski, zmarły w 1735 roku. Osada związana była z parafią Przybyszew.

Dobra Rykały nabył w 1820 Kacper Pruski od Józefa i Franciszki z Rudzkich z małżeństwa Okęckich, za kwotę 200 000 złotych. Nowy właściciel wydzierżawił je w 1823 r. na 3 lata Hiacyntowi Śliwińskiemu.

W 1834 dzierżawił Rykały Franciszek Tąkiel, który ostatecznie nabył je w 1840 za sumę 28620 rubli i 50 kopiejek w srebrze. W tym czasie w skład dóbr należały Rykały, Wylezinek, Rudki i Dylówki. Ich powierzchnia wynosiła 48 włók, były tu dwa młyny, gorzelnia, sady, dwa stawy i dwie sadzawki rybne. Dwór miał 7 pokoi z posadzkami, obok znajdował się lamus z piwnicą na skład okowity z drugiej strony kuchnia, dalej czworak dla służby. Nowo wybudowany dom dla oficjalistów, obok gorzelni dom dla owczarzy i gajowego. Przy drodze znajdowała się karczma, była też kuźnia do której jest zamieszkanie nad stawem, domy dla młynarzy pod gontami. Przed swoją śmiercią w 1863 r. ustanowił on spadkobiercą swojego bratanka, Władysława Piotra, który zmarł w 1911. Po nim właścicielem był jego syn, Stefan Tąkiel

W 1827 we wsi było 28 domów z 241 mieszkańcami.

W 1874 we wsi było 40 osad, 341 mieszkańców żyjących na 380 morgach. Folwark miał powierzchnię 1.051 mórg z tego ornych 725, 229 mórg lasu nieurządzonego, 9 budynków murowanych i 24 z drewna. Prowadzono 12-polowy płodozmian. Wieś należała do sądu gminnego okr. II w osadzie Goszczyn. Stacja pocztowa w Grójcu. Należała do parafii w Przybyszewie. Powołano do życia gminę, która miała powierzchnię 14 960 mórg i 3075 mieszkańców. Gmina istniała do 1954 roku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

We wsi znajduje się zabytkowy pałac wzniesiony w pierwszej połowie XIX wieku otoczony parkiem projektu Waleriana Kronenberga.

W miejscowości działało Państwowe gospodarstwo rolne Rykały[7].

Przez miejscowość przepływa rzeczka Rykalanka w górnym biegu nazywana także Dylówką, lewobrzeżny dopływ Pilicy.

PrzypisyEdytuj

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-12-13].
  3. Poczta Polska. Wyszukiwarka kodów pocztowych
  4. a b GUS. Wyszukiwarka TERYT
  5. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  6. Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.
  7. Dz.U. z 1990 r. nr 51, poz. 301

BibliografiaEdytuj

  • Tadeusz Stefan Jaroszewski: Pałace i dwory w okolicach Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992. ISBN 83-01-10910-6.
  • Filip Sulimerski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. 10. Warszawa: 1880-1914.
  • Gazeta Warszawska nr. 303 z 1839 roku
  • Księga ziemi czerskiej str. 78

Linki zewnętrzneEdytuj