Otwórz menu główne

SM UC-2niemiecki podwodny stawiacz min z okresu I wojny światowej. Był drugim okrętem typu UC I. Zbudowany w stoczni Vulcan w Hamburgu okręt został zwodowany 12 maja 1915 roku, zaś do służby w Kaiserliche Marine przyjęto go 17 maja 1915 roku. W czasie swojej służby SM UC-2 odbył 2 patrole bojowe, nie odnosząc sukcesów. Okręt zatonął prawdopodobnie 30 czerwca 1915 roku, zniszczony podczas stawiania zagrody minowej przez wybuch własnej miny w rejonie Lowestoft.

SM UC-2
Ilustracja
Niezidentyfikowany okręt typu UC I
Klasa okręt podwodny
Typ UC I
Historia
Stocznia Vulcan, Hamburg
Wodowanie 12 maja 1915
 Kaiserliche Marine
Wejście do służby 17 maja 1915
Los okrętu zatonął prawdopodobnie 30 czerwca 1915
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu

168 ton
183 t
Długość 33,99 m
Szerokość 3,15 m
Zanurzenie 3,04 m
Zanurzenie testowe 50 m
Napęd
1 silnik wysokoprężny o mocy 90 KM
1 silnik elektryczny o mocy 175 KM, 1 śruba
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu

6,2 w.
5,22 w.
Zasięg powierzchnia: 780 Mm przy 5 w.
zanurzenie: 50 Mm przy 4 w.
Uzbrojenie
12 min, 1 km
Załoga 14

Projekt i dane taktyczno-techniczneEdytuj

Sukcesy pierwszych niemieckich U-Bootów na początku I wojny światowej (m.in. zatopienie brytyjskich krążowników pancernych HMS[a] „Aboukir”, „Hogue” i „Cressy” przez U-9) skłoniły dowództwo Cesarskiej Marynarki Wojennej z admirałem Tirpitzem na czele do działań mających na celu budowę nowych typów okrętów podwodnych[1]. Doceniając też wagę wojny minowej, 9 października 1914 roku ministerstwo marynarki zatwierdziło projekt małego podwodnego stawiacza min opracowanego przez Inspektorat Torped pod kierunkiem dr Wernera, oznaczonego później jako typ UC I[1][2][3].

SM[b] UC-2 był niewielkim, jednokadłubowym przybrzeżnym okrętem podwodnym, którego konstrukcja oparta była na projekcie jednostek typu UB I[3]. Długość całkowita wynosiła 33,99 metra, szerokość 3,15 metra i zanurzenie 3,04 metra[2][4][5]. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 6,3 metra[6]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 168 ton[c], a w zanurzeniu 183 tony[4][3][7]. Jednostka posiadała zaokrąglony dziób oraz cylindryczny kiosk o średnicy 1,3 m, obudowany opływową osłoną, a do jej wnętrza prowadziły dwa luki: jeden w kiosku i drugi w części rufowej, prowadzący do pomieszczeń załogi[8]. Okręt napędzany był na powierzchni przez 6-cylindrowy, czterosuwowy silnik Diesla Daimler RS166 o mocy 90 koni mechanicznych (KM), zaś pod wodą poruszał się dzięki silnikowi elektrycznemu SSW o mocy 175 KM[2][4][9]. Poruszający jedną trójłopatową, wykonaną z brązu śrubą (o średnicy 1,8 m i skoku 0,43 m)[8] układ napędowy zapewniał prędkość 6,2 węzła na powierzchni i 5,22 węzła w zanurzeniu[3][10] (przy użyciu na powierzchni silnika elektrycznego okręt był w stanie osiągnąć 7,5 węzła[11]). Zasięg wynosił 780 Mm przy prędkości 5 węzłów w położeniu nawodnym oraz 50 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą[5][9][d]. Okręt zabierał 3,5 tony oleju napędowego[5], a energia elektryczna magazynowana była w akumulatorach składających się ze 112 ogniw, o pojemności 4000 Ah, które zapewniały 3 godziny podwodnego pływania przy pełnym obciążeniu[11].

Okręt posiadał dwa wewnętrzne zbiorniki balastowe[11]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 50 metrów, zaś czas zanurzenia 23-36 s[5]. Okręt nie posiadał uzbrojenia torpedowego ani artyleryjskiego, przenosił natomiast w części dziobowej 12 min kotwicznych typu UC/120 w sześciu skośnych szybach minowych o średnicy 100 cm, usytuowanych jeden za drugim w osi symetrii okrętu, pod kątem do tyłu (sposób stawiania – „pod siebie”)[7][8][10]. Układ ten powodował, że miny trzeba było stawiać na zaplanowanej przed rejsem głębokości, gdyż na morzu nie było do nich dostępu (także zapalniki min trzeba było montować jeszcze przed wypłynięciem, co nie było rozwiązaniem bezpiecznym i stało się przyczyną zagłady kilku jednostek tego typu)[3][13]. Uzbrojenie uzupełniał jeden karabin maszynowy z zapasem amunicji wynoszącym 150 naboi[2][4][6]. Okręt posiadał jeden peryskop Zeissa[8]. Wyposażenie uzupełniała kotwica grzybkowa o masie 136 kg[8]. Załoga okrętu składała się z 1 oficera (dowódcy) oraz 13 podoficerów i marynarzy[4][5][e].

BudowaEdytuj

SM UC-2 zamówiony został 23 listopada 1914 roku jako drugi z serii 15 okrętów typu UC I (numer projektu 35a, nadany przez Inspektorat Okrętów Podwodnych), w ramach wojennego programu rozbudowy floty[12][14]. Pierwsze 10 jednostek typu, w tym UC-2, zostało zbudowanych w stoczni Vulcan w Hamburgu[2]. Stocznia, nie mając wcześniej doświadczenia w budowie okrętów podwodnych, oszacowała czas budowy okrętu na 5-6 miesięcy, i aby dotrzymać tego terminu musiała wstrzymać budowę torpedowców[14]. UC-2 otrzymał numer stoczniowy 46 (Werk 46)[6]. Okręt został zwodowany 12 maja 1915 roku[3], zaś do służby w Cesarskiej Marynarce Wojennej przyjęty już 17 maja 1915 roku[6].

Przebieg służbyEdytuj

Pierwszym (i jedynym) dowódcą UC-2 został 17 maja 1915 roku mianowany por. mar. Karl Mey[15], a okręt włączono do Flotylli Flandria w dniu 25 czerwca[6][16]. Okręt odbył 2 akcje minowe, stawiając zagrody u wybrzeży Wielkiej Brytanii[6].

Podczas drugiej misji, prawdopodobnie 30 czerwca 1915 roku okręt zatonął wraz z całą załogą, zniszczony podczas stawiania zagrody minowej przez wybuch własnej miny w rejonie Lowestoft[6]. 2 lipca o godz. 21:40 wrak został dodatkowo staranowany przez brytyjski parowiec „Cottingham”, co w niektórych opracowaniach uznawane jest za datę zatopienia UC-2[3][9][17]. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że UC-2 wypłynął z bazy w dniu 29 czerwca, jest bardzo prawdopodobne, że był już zniszczony przez własną minę w tej chwili, kiedy parowiec go staranował[6].

Wrak okrętu, leżący na pozycji 52°26′N 1°48′E/52,433333 1,800000, niedługo po zatopieniu został zbadany przez nurków Royal Navy, podniesiony i wystawiony na widok publiczny w celu ukazania skuteczności działań marynarki brytyjskiej[6][18].

UwagiEdytuj

  1. HMS – His/Her Majesty’s Ship – Okręt Jego/Jej Królewskiej Mości.
  2. SM – Seiner Majestät – [okręt] Jego Mości.
  3. Wyporność w tonach metrycznych.
  4. R.H. Gibson i M. Prendergast podają inne wartości: prędkość 8,4 węzła na powierzchni i 5,5 węzła w zanurzeniu oraz zasięg na powierzchni 850 mil morskich przy prędkości 5 węzłów[12].
  5. W momencie zatopienia na pokładzie UC-2 przebywało 15 ludzi[6].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Perepeczko 2000 ↓, s. 59
  2. a b c d e Möller i Brack 2004 ↓, s. 54
  3. a b c d e f g Fontenoy 2007 ↓, s. 100
  4. a b c d e John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 127.
  5. a b c d e Perepeczko 2000 ↓, s. 62
  6. a b c d e f g h i j Guðmundur Helgason: UC 2 (ang.). uboat.net. [dostęp 2016-07-09].
  7. a b Witkowski 2009 ↓, s. 15
  8. a b c d e Peta Knott: UC-6 Thames Estuary: Archaeological Report (ang.). historicengland.org.uk. [dostęp 2016-09-09].
  9. a b c Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 181.
  10. a b Gozdawa-Gołębiowski i Wywerka-Prekurat 1994 ↓, s. 563
  11. a b c Class M 1 (ang.). dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-14)].
  12. a b Gibson i Prendergast 2014 ↓, s. 313
  13. Witkowski 2009 ↓, s. 14
  14. a b Eberhard Rössler: The U-Boat: The Evolution And Technical History Of German Submarines. Annapolis: 1989, s. 44.
  15. Guðmundur Helgason: Oberleutnant zur See Karl Mey (ang.). W: WWI U-boat commanders [on-line]. u-boat.net. [dostęp 2016-07-09].
  16. Perepeczko 2000 ↓, s. 152
  17. Perepeczko 2000 ↓, s. 158
  18. Gozdawa-Gołębiowski i Wywerka-Prekurat 1994 ↓, s. 201

BibliografiaEdytuj

  • Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.)
  • Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.)
  • R.H. Gibson, Maurice Prendergast: Niemiecka wojna podwodna 1914-1918. Oświęcim: Napoleon V, 2014. ISBN 978-83-7889-074-4.
  • Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka-Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
  • Guðmundur Helgason: UC 2 (ang.). uboat.net. [dostęp 2016-07-09].
  • Peta Knott: UC-6 Thames Estuary: Archaeological Report (ang.). historicengland.org.uk. [dostęp 2016-09-09].
  • John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: Studio Editions, 1990. ISBN 1-85170-378-0. (ang.)
  • Eberhard Möller, Werner Brack: The Encyclopedia of U-Boats: From 1904 to the Present. London: Greenhill Books, 2004. ISBN 1-85367-623-3. (ang.)
  • Andrzej Perepeczko: U-booty I wojny światowej. Warszawa: Lampart, 2000. ISBN 83-86776-51-X.
  • Eberhard Rössler: The U-Boat: The Evolution And Technical History Of German Submarines. Annapolis: Naval Institute Press, 1989. ISBN 0-87021-966-9. (ang.)
  • Jak Mallmann Showell: The U-Boat Century: German Submarine Warfare 1906–2006. London: Chatham Publishing, 2006. ISBN 978-1-86176-241-2. (ang.)
  • Gordon Williamson: U-boats of the Kaiser’s Navy. Botley, Oxford: Osprey Publishing, 2002. ISBN 1-84176-362-4. (ang.)
  • Igor Witkowski: U-booty. Historia niemieckich okrętów podwodnych. Warszawa: WIS-2, 2009. ISBN 978-83-88259-45-6.
  • Class M 1 (ang.). dutchsubmarines.com. [dostęp 2016-09-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-14)].