Otwórz menu główne

Stomil Bydgoszcz

przedsiębiorstwo w Bydgoszczy

Bydgoskie Zakłady Przemysłu Gumowego „Stomil”bydgoska fabryka, producent wyrobów gumowych, założona w 1920.

Bydgoskie Zakłady Przemysłu Gumowego „Stomil”
Ilustracja
Państwo  Polska
Adres 85-950 Bydgoszcz
ul. Toruńska 155
tel. (052) 32 64 100
fax 32 64 414
e-mail: info@stomil.bydgoszcz.pl
Data założenia 1920
Forma prawna spółka akcyjna
Prezes Mariusz Rędaszka
Nr KRS 0000070851
Dane finansowe
Kapitał zakładowy 20 851 996 PLN
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Stomil Bydgoszcz
Stomil Bydgoszcz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Stomil Bydgoszcz
Stomil Bydgoszcz
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Stomil Bydgoszcz
Stomil Bydgoszcz
Ziemia53°07′06″N 18°05′33″E/53,118333 18,092500
Strona internetowa
Wejście na teren zakładu

CharakterystykaEdytuj

Bydgoskie Zakłady Przemysłu Gumowego „Stomil” to jeden z liderów w produkcji wyrobów gumowych, pierwszy producent węży hydraulicznych w Polsce. Produkty zakładu mają zastosowanie m.in. w górnictwie, budownictwie, rolnictwie, kolejnictwie, przemyśle maszynowym, chemicznym i spożywczym.

Przedsiębiorstwo od 1998 jest spółką akcyjną Skarbu Państwa. Działa według standardu Systemu Zarządzania Jakością ISO 9002, aktualnie EN ISO 9001:2015.

ProduktyEdytuj

Stomil Bydgoszcz specjalizuje się w produkcji węży gumowych do urządzeń hydraulicznych, których jest pierwszym krajowym producentem. Główne produkty zakładu to:

Przedsiębiorstwo w swojej siedzibie w Bydgoszczy posiada sklep firmowy. Sprzedaż produktów prowadzi na terenie całego kraju za pomocą sieci dystrybutorów i przedstawicieli handlowych.

Marki handloweEdytuj

  • Stomil Bydgoszcz – marka węży hydraulicznych standardowych i specjalistycznych

HistoriaEdytuj

Bydgoską Spółkę Akcyjną „Kauczuk” z siedzibą w Warszawie i kapitałem 100 mln marek polskich powołano w 1920 roku[1]. W tym czasie w II Rzeczypospolitej istniała tylko jedna fabryka wyrobów gumowych w Wolbromiu, uruchomiona w 1911[2]. Po wojnie w latach 1918-1923 budowano pierwsze polskie fabryki przemysłu gumowego: „Brage” w Warszawie i „PePeGe” w Grudziądzu[2]. Budowę fabryki w Bydgoszczy rozpoczęto w 1921 roku na obszarze ok. 23 ha po spalonym tartaku Lloyda Bydgoskiego na Zimnych Wodach. Sprowadzono z Anglii najnowocześniejsze wówczas obrabiarki do przerobu kauczuku i gumowania tkanin[3]. Produkcja ruszyła w połowie 1923 roku, a pełen rozruch nastąpił rok później. Zatrudniano w tym czasie 200 osób[2].

Początkowo produkowano taśmy izolacyjne, płyty gumowe i azbestowo-gumowe, tkaniny powlekane, ebonit, artykuły formowane, dętki i opony rowerowe. Kauczuk naturalny do produkcji gumy importowano m.in. z Indii Wschodnich, Afryki i Ameryki Południowej[3]. W 1928 roku uruchomiono dział produkcji węży gumowych. Zakład był jednym z pięciu największych w Polsce i najważniejszym na terenie miasta przedsiębiorstwem przemysłu chemicznego[a][4]. Zatrudnienie wzrosło z 75 pracowników w 1923 do 500 w 1928 roku. Sprzedawano produkty m.in. w Wolnym Mieście Gdańsku, skutecznie konkurując z towarami niemieckimi. W czasie wielkiego kryzysu przedsiębiorstwo początkowo dobrze prosperowało, lecz w 1934 koniunktura pogorszyła się na tyle, że wstrzymano produkcję na trzy lata[4]. W 1937 zakład wydzierżawiono Spółce Dzierżawnej Fabryki Wyrobów Gumowych „Kauczuk”, a głównymi udziałowcami zostali Zofia i Bernard Cisewscy oraz Maria Maciaszek. W tym czasie zatrudniano 70 osób i produkowano m.in. wykładziny gumowe i wycieraczki do obuwia[2].

W 1939 Niemcy przejęli fabrykę i przemianowali na „Gumiwarenfabrik – Kautschuk”. Pracowali w niej wyłącznie Polacy, głównie kobiety, lecz stanowiska kierownicze zajmowali Niemcy. Obok działu gumowego uruchomiono dział metalowy, produkujący na rzecz Wehrmachtu kuchnie polowe, części do armat, podwozia i lawety armatnie, a pod koniec wojny także silniki przyczepne do łodzi podwodnych[5]. Liczba zatrudnionych wzrosła ze 150 we wrześniu 1939 do 1000 osób w 1944, w tym 600 jeńców sowieckich[2].

4 kwietnia 1945 roku zakład przejęła polska administracja. Radzieckie władze wojskowe wpisały zakład na listę 30 obiektów gospodarczych w Bydgoszczy planowanych do objęcia akcją wywozu urządzeń do ZSRR[6]. Wywózek udało się uniknąć po interwencji polskich władz u przedstawiciel Misji Ekonomicznej ZSRR w Warszawie w maju 1945. Stracono jedynie dwie nowoczesne tokarnie i dziesięć silników[6].

Równolegle z produkcją wyrobów gumowych do 1946 utrzymywano wydział metalowy. W 1946 roku fabrykę znacjonalizowano, a w 1947 zmieniono nazwę na „Wytwórnia nr 10 Kauczuk”. Na początku 1948 zatrudnienie w przedsiębiorstwie wynosiło 483 osób, a w 1954 roku – 745 osób, w tym 310 kobiet[7]. W 1950 przedsiębiorstwo otrzymało nazwę: Bydgoskie Zakłady Przemysłu Gumowego „Kauczuk”, a zatrudnienie zwiększyło się do 2500 osób w 1970 roku (największe zatrudnienie sięgało 2800-3000 osób)[8]. W 1960 oddano do użytku nową halę, gdzie produkowano taśmy transporterowe dla górnictwa oraz nowe wydziały produkcji węży średnio- i wysokociśnieniowych[2].

Od 6 października 1971 firma funkcjonuje pod nazwą Bydgoskie Zakłady Przemysłu Gumowego „Stomil” z filiami w Podgórzynie (województwo zielonogórskie) i w Łabiszynie (Zakłady Chemiczne Przemysłu Terenowego). W latach 70. produkowano m.in. węże wysokociśnieniowe do agregatorów tynkarskich, uszczelki cięte, pierścienie konserwowe, uszczelki do butelek, obkłady gumowe kół, taśmy transporterowe z PCW i gumy, płyty i wykładziny gumowe itp. Część produkcji wysyłano na eksport m.in. do Kanady, RFN, Francji, Holandii, Finlandii, Grecji, Austrii, ZSRR i na Kubę[2].

W 1976 zakładowi zarzucano niską jakość wyrobów, czego powodem według władz fabryki byli dostawcy tkaniny technicznej do produkcji górniczych taśm transporterowych. Producent tkanin z powodu nacisków administracji centralnej wprowadzał w miejsce zagranicznych polskie włókna sztuczne o niskiej jakości. Zastosowane w praktyce przemysłowej nie spełniały żadnych norm wytrzymałościowych, a po dwóch miesiącach ulegały zużyciu[9]. W II połowie lat 70. w przedsiębiorstwie brakowało także drutu mosiądzowanego, który był niezbędny do produkcji węży wysokociśnieniowych. W przypadku jego braku, produkcję w zakładzie zawieszano, do czasu otrzymania odpowiedniej ilości tego materiału (w 1977 z tego powodu wytworzono tylko 37% zaplanowanej produkcji węży)[9].

W latach 90. XX w. po załamaniu się przemysłu węglowego, bydgoski „Stomil” dokonał korekty programu produkcji, skupiając się na asortymencie węży hydraulicznych. Filia zakładów w Łabiszynie specjalizowała się w produkcji uszczelnień profilowych, a w Podgórzynie – wyrobów dla potrzeb górnictwa i przemysłu papierniczego[3]. Okres transformacji ustrojowej zakład przeszedł bez zwolnień grupowych, zachowując płynność finansową. W latach 90. objął patronatem Zespół Szkół Medycznych w Bydgoszczy. Uczniowie spędzali wakacje w ośrodkach wczasowych „Stomilu” w Dźwirzynie, Karpaczu, Tuszynach[3].

8 czerwca 1998 firmę przekształcono w jednoosobową spółkę akcyjną Skarbu Państwa[2].

W II dekadzie XXI wieku spółka napotykała liczne trudności, spowodowane między innymi wieloletnim zapóźnieniem technologicznym, zużyciem parku maszynowego, przestarzałą infrastrukturą (niektóre z wykorzystywanych urządzeń pochodzą z lat 20. XX w.[1]) i bardzo silną konkurencją na rynku wyrobów gumowych. Firma miała w ostatnich latach dodatni wynik finansowy netto, ale prowadziła nieadekwatną do działalności politykę w zakresie zarządzania zapasami, które rosły pomimo zmniejszających się przychodów. Umożliwiło to przesunięcie części kosztów i nieuzasadnioną poprawę wyniku finansowego w poprzednich latach obrotowych. W konsekwencji znaczna część wyrobów gotowych, w tym niezbywalnych, zalegała w magazynach, nie odzwierciedlając ich rzetelnej wyceny, podczas gdy urealnienie ich wartości powinno następować w poszczególnych latach i obciążać ówczesne wyniki finansowe. Firma poprawiała wynik, wyprzedając majątek, w ten sposób pokrywano straty z produkcji. W 2018 planowane jest dokonanie przebudowy działalności w taki sposób, aby była w stanie generować przychody i zysk z działalności operacyjnej, co umożliwi odbudowanie pozycji rynkowej i utrzymanie miejsc pracy[10].

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. w Bydgoszczy istniały także Polskie Zakłady Gumowe „Pezetka”

PrzypisyEdytuj

  1. a b Wojciech Borakiewicz: Zaczęło się od Kauczuku. Tak powstawał bydgoski Stomil. bydgoszcz.wyborcza.pl, 2019-11-23. [dostęp 2018-12-01].
  2. a b c d e f g h Jarocińska-Wilk Anna: STO(MIL) w słońcu i niepogodzie [w:] Kalendarz Bydgoski 2013
  3. a b c d Żłobińska Łucja: Bydgoski „Kauczuk” – „Stomil” [w:] Kalendarz Bydgoski 1995
  4. a b Sudziński Ryszard: Życie gospodarcze Bydgoszczy w okresie II Rzeczypospolitej [w:] Historia Bydgoszczy tom II część pierwsza 1920-1939. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Praca zbiorowa pod red. Mariana Biskupa. Bydgoszcz 1999. ​ISBN 83-901329-0-7
  5. Sudziński Ryszard: Życie gospodarcze Bydgoszczy w okresie II Rzeczypospolitej [w:] Historia Bydgoszczy tom II część druga 1939–1945. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Praca zbiorowa pod red. Mariana Biskupa. Bydgoszcz 2004. ​ISBN 83-921454-0-2
  6. a b Polityka władz radzieckich wobec przemysłu bydgoskiego w latach 1945-1946 [w:] Historia Bydgoszczy. Tom III. Część pierwsza 1945-1956. Praca zbiorowa. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe Bydgoszcz 2015. ​ISBN 978-83-60775-44-8​, str. 103-126
  7. Życie gospodarcze miasta 1945-1955 [w:] Historia Bydgoszczy. Tom III. Część pierwsza 1945-1956. Praca zbiorowa. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe Bydgoszcz 2015. ​ISBN 978-83-60775-44-8​, str. 199-243
  8. Dzieci bydgoskiego Stomilu. Pracownicy o zakładzie-matce
  9. a b Kamosiński Sławomir, Jakość produkcji [w:] Sławomir Kamosiński, Mikroekonomiczny obraz przemysłu Polski Ludowej w latach 1950-1980 na przykładzie regionu kujawsko-pomorskiego, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2007, s. 180-234, ISBN 978-83-7177-420-1, OCLC 177361790.
  10. Według rządu bydgoski Stomil był źle zarządzany. Reszta to tajemnica

Linki zewnętrzneEdytuj