Otwórz menu główne

Spis treści

Turnieje pretendentów FIDE stanowiły trzeci i najwyższy szczebel eliminacji (po turniejach strefowych i międzystrefowych) wyłaniających przeciwnika dla mistrza i mistrzyni świata w szachach. Projekt turniejów pretendentów powstał na Kongresie FIDE w Winterthur w 1946 roku.

Turnieje pretendentówEdytuj

W historii FIDE rozegrano siedem turniejów pretendentów (pięć w latach 1950–1962 oraz w latach 1985 i 2013), z których zwycięzca turnieju kwalifikował się bezpośrednio do meczu o mistrzostwo świata. Wyjątkiem był turniej z roku 1985, który jako jedyny stanowił pośrednią eliminację do meczów pretendentów (awansowało wówczas czterech zawodników). W latach 1965–1995 przeciwnika dla mistrza świata wyłaniano drogą meczów, rozgrywanych systemem pucharowym.

Formuła turniejów pretendentów zmieniała się wielokrotnie. Wszystkie turnieje rozegrano systemem kołowym (w formule jedno, dwu lub czterokołowej). Udział w turniejach pretendentów przysługiwał zawodnikom pokonanym w meczach o mistrzostwo świata oraz (w zależności od regulaminu danego cyklu) od 6 do 9 najlepszym szachistom z turnieju międzystrefowego. Wyjątkowo w roku 1953 dopuszczono również do startu zawodników, którzy w poprzedniej edycji zajęli w turnieju pretendentów miejsca od 2 do 5. Od 2013 r. uczestników wyłaniano również poprzez inne eliminacje (np. finaliści Pucharu Świata lub cyklu Grand Prix, jak również zawodnicy zakwalifikowani na podstawie list rankingowych).

Obsada turniejów wahała się od 8 do 16 zawodników.

Budapeszt 1950Edytuj

Turniej dwukołowy, 18 rund
Dogrywka o I miejsce: D.Bronstein – I.Bolesławski 7½ – 6½

Miejsce Zawodnicy Punkty
1   Izaak Bolesławski 12
2   Dawid Bronstein 12
3   Wasilij Smysłow 10
4   Paul Keres
5   Miguel Najdorf 9
6   Aleksandr Kotow
7   Gideon Ståhlberg 8
8   Salomon Flohr 7
9   Andor Lilienthal 7
10   László Szabó 7

Zurych 1953Edytuj

Turniej dwukołowy, 28 rund

Miejsce Zawodnicy Punkty
1   Wasilij Smysłow 18
2   Dawid Bronstein 16
3   Paul Keres 16
4   Samuel Reshevsky 16
5   Tigran Petrosjan 15
6   Jefim Geller 14½
7   Miguel Najdorf 14½
8   Aleksandr Kotow 14
9   Mark Tajmanow 14
10   Jurij Awerbach 13½
11   Izaak Bolesławski 13½
12   László Szabó 13
13   Svetozar Gligorić 12½
14   Max Euwe 11½
15   Gideon Ståhlberg 8

Amsterdam 1956Edytuj

Turniej dwukołowy, 18 rund

Miejsce Zawodnicy Punkty
1   Wasilij Smysłow 11½
2   Paul Keres 10
3   Dawid Bronstein
4   Jefim Geller
5   Tigran Petrosjan
6   Boris Spasski
7   László Szabó
8   Miroslav Filip 8
9   Óscar Panno 8
10   Herman Pilnik 5

Jugosławia 1959Edytuj

Rozegrany w trzech miastach: Bled, Zagrzeb i Belgrad
Turniej czterokołowy, 28 rund

Miejsce Zawodnicy Punkty
1   Michaił Tal 20
2   Paul Keres 18½
3   Tigran Petrosjan 15½
4   Wasilij Smysłow 15
5   Bobby Fischer 12½
6   Svetozar Gligorić 12½
7   Friðrik Ólafsson 10
8   Pál Benkő 8

Curaçao 1962Edytuj

Turniej czterokołowy, 28 rund
M.Tal wycofał się po 21 rundach

Miejsce Zawodnicy Punkty
1   Tigran Petrosjan 17½
2   Jefim Geller 17
3   Paul Keres 17
4   Bobby Fischer 14
5   Wiktor Korcznoj 13½
6   Pál Benkő 12
7   Miroslav Filip 7
8   Michaił Tal 7

Montpellier 1985Edytuj

Turniej kołowy, 15 rund
W meczu dodatkowym pomiędzy J.Timmanem a M.Talem padł remis 3 – 3, dający awans Timmanowi lepszą punktacją dodatkową.

Miejsce Zawodnicy Ranking Punkty
1   Artur Jusupow 2600 9
2   Rafael Waganian 2625 9
3   Andriej Sokołow 2555 9
4   Jan Timman 2640
5   Michaił Tal 2565
6   Boris Spasski 2590 8
7   Ołeksandr Bielawski 2640 8
8   Wasilij Smysłow 2595
9   Aleksander Czernin 2560
10   Yasser Seirawan 2570 7
11   Nigel Short 2575 7
12   Lajos Portisch 2625 7
13   Wiktor Korcznoj 2630
14   Zoltán Ribli 2605
15   Jesus Nogueiras 2545 6
16   Kevin Spraggett 2550 5

Londyn 2013Edytuj

Turniej dwukołowy, 14 rund
W turnieju zwyciężyli Magnus Carlsen i Władimir Kramnik, jednak prawo do gry z mistrzem świata Viswanathanem Anandem zdobył Carlsen, który miał lepszą punktacją dodatkową (odniósł więcej zwycięstw – 5 [Kramnik – 4])[1].

Miejsce Zawodnicy Ranking Punkty
1   Magnus Carlsen 2872
2   Władimir Kramnik 2810
3   Piotr Swidler 2747 8
4   Lewon Aronian 2809 8
5   Aleksander Griszczuk 2764
6   Boris Gelfand 2740
7   Wasyl Iwanczuk 2757 6
8   Tejmur Radżabow 2793 4

Chanty-Mansyjsk 2014Edytuj

Turniej dwukołowy, 14 rund

Miejsce Zawodnicy Ranking Punkty
1   Viswanathan Anand 2770
2   Siergiej Kariakin 2766
3   Władimir Kramnik 2787 7
4   Szachrijar Mammedjarow 2757 7
5   Dmitrij Andriejkin 2709 7
6   Lewon Aronian 2830
7   Piotr Swidler 2758
8   Weselin Topałow 2785 6

Turnieje pretendentekEdytuj

Moskwa 1952Edytuj

Turniej kołowy, 16 uczestniczek

Miejsce Zawodniczki Punkty
1   Jelizawieta Bykowa 11½
2   Fenny Heemskerk 10½
3   Olga Ignatiewa 10½
4   Walentina Borisienko 10
5   Kira Zworykina 10
6   Edith Keller-Herrmann 10
7   Eileen Tranmer 9
8   Olga Rubcowa 8

Moskwa 1955Edytuj

Turniej kołowy, 20 uczestniczek

Miejsce Zawodniczki Punkty
1   Olga Rubcowa 15
2   Łarisa Wolpert 14½
3   Edith Keller-Herrmann 14
4   Kira Zworykina 13½
5   Walentina Borisienko 13
6   Verica Nedeljković 12½
7   Milunka Lazarević 12
8   Antonia Iwanowa 11½
9   Fenny Heemskerk 10
10   Olga Ignatiewa

Płowdiw 1959Edytuj

Turniej kołowy, 15 uczestniczek

Miejsce Zawodniczki Punkty
1   Kira Zworykina 11½
2   Verica Nedeljković 10½
3   Łarisa Wolpert
4   Salme Rootare 9
5   Edith Keller-Herrmann 9
6   Milunka Lazarević 8
7   Éva Karakas
8   Walentina Borisienko 7
9   Olga Rubcowa
10   Květa Eretová 6

Vrnjačka Banja 1961Edytuj

Turniej kołowy, 17 uczestniczek

Miejsce Zawodniczki Punkty
1   Nona Gaprindaszwili 13
2   Walentina Borisienko 11
3   Kira Zworykina 10
4   Verica Nedeljković
5   Milunka Lazarević
6   Tatiana Zatułowska
7   Alexandra Nicolau 9
8   Łarisa Wolpert 9
9   Éva Karakas 9
10   Elisabeta Polihroniade 8
11   Henryka Konarkowska 7

Suchumi 1964Edytuj

Turniej kołowy, 18 uczestniczek
Dogrywka o I miejsce: 1. A.Kusznir, 2. M.Lazarević, 3. T.Zatułowska

Miejsce Zawodniczki Punkty
1   Milunka Lazarević 12½
2   Ałła Kusznir 12½
3   Tatiana Zatułowska 12½
4   Kira Zworykina 11
5   Katarina Jovanović 11
6   Maaja Ranniku 10½
7   Walentina Borisienko 10
8   Henryka Konarkowska 10
9   Verica Nedeljković 9
10   Květa Eretová

Subotica 1967Edytuj

Turniej kołowy, 18 uczestniczek

Miejsce Zawodniczki Punkty
1   Ałła Kusznir 13½
2   Walentina Kozłowska 12½
3   Tatiana Zatułowska 12½
4   Tereza Štadler 12
5   Aleksandra Kisłowa 11
6   Verica Nedeljković 10½
7   Nana Aleksandria 10
8   Milunka Lazarević 10
9   Alexandra Nicolau 10
10   Waltraud Nowarra 8

Malmö 1986Edytuj

Turniej dwukołowy, 14 rund

Miejsce Zawodniczki Ranking Punkty
1   Jelena Achmyłowska 2305
2   Nana Aleksandria 2310 9
3   Marta Lityńska 2275 8
4   Pia Cramling 2400 7
5   Lidia Siemionowa 2260 7
6   Agnieszka Brustman 2220
7   Irina Lewitina 2340 6
8   Wu Mingqian 2145 3

Ckaltubo 1988Edytuj

Turniej dwukołowy, 14 rund
Dogrywka o I miejsce: N.Ioseliani – J.Achmyłowska 3 – 2

Miejsce Zawodniczki Ranking Punkty
1   Nana Ioseliani 2455 10
2   Jelena Achmyłowska 2400 10
3   Irina Lewitina 2355 8
4   Marta Lityńska 2415 8
5   Nana Aleksandria 2415
6   Agnieszka Brustman 2395
7   Nona Gaprindaszwili 2485
8   Ketevan Arachamia 2420

Bordżomi 1990Edytuj

Turniej kołowy
Dogrywka o I miejsce: Xie Jun – A.Marić 4½ – 2½

Miejsce Zawodniczki Ranking Punkty
1   Xie Jun 2360
2   Alisa Marić 2305
3   Alisa Gallamowa 2370 4
4   Nana Ioseliani 2480 4
5   Nona Gaprindaszwili 2435
6   Jelena Donaldson 2430 3
7   Ketino Kachiani 2330
8   Eliska Klimova 2340 2

Szanghaj 1992Edytuj

Turniej dwukołowy, 16 rund
Finałowy mecz pretendentek: N.Ioseliani – Z.Polgar 6 – 6, Ioseliani awansowała w wyniku losowania.

Miejsce Zawodniczki Ranking Punkty
1   Zsuzsa Polgár 2540 12½
2   Nana Ioseliani 2445
3   Maja Cziburdanidze 2505
4   Alisa Marić 2390 8
5   Qin Kanying 2315 8
6   Irina Lewitina 2415
7   Peng Zhaoqin 2370 6
8   Nona Gaprindaszwili 2435 6
9   Wang Pin 2370 6

Tilburg 1994Edytuj

Turniej dwukołowy, 16 rund
Dogrywka o I miejsce: Z.Polgar – M.Cziburdanidze 5½ – 1½

Miejsce Zawodniczki Ranking Punkty
1   Zsuzsa Polgár 2550 10½
2   Maja Cziburdanidze 2520 10½
3   Pia Cramling 2525
4   Alisa Gallamowa 2475 8
5   Alisa Marić 2400 8
6   Peng Zhaoqin 2370
7   Nana Ioseliani 2435 7
8   Cristina-Adela Foişor 2405 7
9   Ketevan Arachamia 2450 5

Groningen 1997Edytuj

Turniej dwukołowy, 18 rund
Ketino Kachiani wycofała się po 10 rundach

Miejsce Zawodniczki Ranking Punkty
1   Alisa Gallamowa 2445 13½
2   Xie Jun 2495 12½
3   Nana Ioseliani 2520 11
4   Maja Cziburdanidze 2525 11
5   Peng Zhaoqin 2400 9
6   Alisa Marić 2460 9
7   Ketevan Arachamia 2430 9
8   Pia Cramling 2520
9   Nino Gurieli 2370 5
10   Ketino Kachiani 2415

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj