Otwórz menu główne

Tadeusz Bielecki

polski polityk i działacz emigracyjny

Tadeusz Bielecki (ur. 30 stycznia 1901 w Słupi, zm. 5 lutego 1982 w Londynie) – polski polityk, publicysta, prezes Stronnictwa Narodowego, działacz emigracyjny, poseł na Sejm III kadencji w II RP, członek Komitetu dla Spraw Kraju od stycznia 1940 roku[1].

Tadeusz Bielecki
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 30 stycznia 1901
Słupia
Data i miejsce śmierci 5 lutego 1982
Londyn
Poseł III kadencji Sejmu (II RP)
Okres od 1930
do 1935
Przynależność polityczna Stronnictwo Narodowe
Prezes Stronnictwa Narodowego
Okres od 1939
do 1946
Poprzednik Kazimierz Józef Kowalski

ŻyciorysEdytuj

W wojnie w 1920 ochotnik w Wojsku Polskim. Doktor filologii i literatury polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego, magister prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Po studiach pracował jako nauczyciel gimnazjalny. W okresie studiów był czynny w kołach naukowych i ideowo-politycznych, m.in. był członkiem władz organizacji Związek Akademicki Młodzież Wszechpolska. Od 1924 był członkiem tajnej Ligi Narodowej, a od 1928 sekretarzem kontynuacji LN – tajnej organizacji wewnętrznej "Straż Narodowa" i szefem pionu odpowiedzialnego za młodzież. Przez wiele lat pełnił funkcję osobistego sekretarza Romana Dmowskiego.

Był jednym z głównych liderów pokolenia "młodych" narodowców, związanych z założonym w 1926 Obozem Wielkiej Polski (OWP). Należał do władz OWP: Wydziału Wykonawczego, a od 1927 wiceprzewodniczącym autonomicznego Wydziału Wykonawczego Ruchu Młodych OWP. Po tzw. "Wyborach Brzeskich" w 1930 otrzymał mandat posła na Sejm, wybrany z listy Stronnictwa Narodowego, który sprawował do 1935. Po rozwiązaniu OWP przez władze sanacyjne w 1933, opowiedział się za włączeniem młodzieży OWP w szeregi Stronnictwa Narodowego. Od 1933 pełnił obowiązki kierownika Sekcji Młodych Stronnictwa Narodowego. Był przeciwny frondzie młodych z ruchu narodowego i powoływaniu nowej formacji pod nazwą Obóz Narodowo-Radykalny (ONR), uważając, że rozbije to i osłabi polski ruch narodowy. Dzięki jego wysiłkowi i przeprowadzeniu serii spotkań z terenowymi działaczami "młodych" udało się znacznie ograniczyć proces przechodzenia członków SN do ONR. Jak całe jego pokolenie narodowców („młoda endecja”), uosabiał Bielecki zwrot ku nacjonalizmowi chrześcijańskiemu, wyzbywającemu się pozostałości liberalizmu i pozytywistycznego agnostycyzmu. Za najbliższy jego pojmowaniu nacjonalizmu uważał poglądy Antónia de Oliveira Salazara, a po wojnie również gaullizm. Odróżniał dwa rodzaje nacjonalizmów: 1) „dzikie, pogańskie, rewolucyjne, integralne, lewicowe, imperialistyczne, materialistyczne, biologiczne, negatywne, antyparlamentarne i zamknięte”, oraz 2) „oświecone, chrześcijańskie, ewolucyjne, republikańskie, «burżuazyjne», obronne, spirytualistyczne, humanistyczne, konstruktywne, demokratyczne, otwarte”.

Był członkiem tajnego kierownictwa obozu narodowego powołanego przez Romana Dmowskiego w 1934, tzw. "Siódemki" – zespołu siedmiu głównych i najbardziej zaufanych działaczy SN, poszerzonego w 1936 do dziewięciu osób ("Dziewiątka"). 10 lutego 1935 dzięki poparciu Dmowskiego został mianowany wiceprezesem Zarządu Głównego SN i kierownikiem wydziału organizacyjnego. Był liderem umiarkowanej grupy działaczy SN, która akceptowała możliwość porozumienia z rządzącym obozem sanacyjnym (Grupa Bieleckiego). Przeciwstawiał się bezkompromisowemu stanowisku działaczy skupionych wokół K. Kowalskiego i Jędrzeja Giertycha, którzy krytykowali politykę ministra Józefa Becka wobec Czechosłowacji (zajęcie Zaolzia w 1938). W czerwcu 1939 został wybrany prezesem Rady Naczelnej Stronnictwa Narodowego, którą to funkcję sprawował do śmierci.

W lipcu 1939 został zmobilizowany i uczestniczył w kampanii wrześniowej (wówczas p. o. prezesa zarządu głównego SN pełnił Mieczysław Trajdos)[2]. Następnie przedostał się na Węgry. W Paryżu od końca 1939 był zastępcą przewodniczącego I Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej. Po upadku Francji przez Vichy i Portugalię dotarł do Wielkiej Brytanii. Pod jego kierownictwem Stronnictwo Narodowe prowadziło politykę opozycyjną wobec rządu gen. Sikorskiego. Krytykował zawarcie układu Sikorski-Majski (1941), stojąc na stanowisku, że umowa ta nie potwierdziła jednoznacznie integralności przedwojennej granicy wschodniej Państwa Polskiego, co może mieć w przyszłości konsekwencje polityczne dla Polski. Doprowadziło to do wystąpienia działaczy SN z rządu gen. Władysława Sikorskiego

Po wojnie pozostał na emigracji, biorąc czynny udział w życiu politycznym polskiego wychodźstwa, m.in. współtworzył reprezentację polskich stronnictw powołaną w 1949 pod nazwą Rada Polityczna, która funkcjonowała do 1954. W tym samym roku został prezesem powołanej Tymczasowej Rady Jedności Narodowej i obowiązki te pełnił aż do jej rozwiązania w 1972. Zmarł w Londynie 5 lutego 1982 i został pochowany na Cmentarzu Gunnersbury.

Opublikował relację pamiętnikarską z okresu współpracy z R. Dmowskim pt. "W szkole Dmowskiego", Polska Fundacja Kulturalna, Londyn 1968 (ostatnie wyd. Exter, Gdańsk 2000).

PrzypisyEdytuj

  1. Lidia Barbara Paszkiewicz, Komitet dla Spraw Kraju. Zarys działalności Adama Ciołkosza w latach 1940-1942, w: Archiwum Emigracji. Studia – Szkice – Dokumenty, Toruń, R. 2010, Zeszyt 1–2 (12–13), s. 159.
  2. Dr T. Bielecki w wojsku. „Warszawski Dziennik Narodowy”. 246B, s. 1, 6 września 1939.