Otwórz menu główne

Thomas Gainsborough

malarz angielski

Thomas Gainsborough (ur. przed 14 maja 1727, kiedy został ochrzczony, zm. 2 sierpnia 1788) – malarz angielski, znany portrecista i pejzażysta.

Thomas Gainsborough
Ilustracja
Autoportret, 1787
Data i miejsce urodzenia 1727
Sudbury
Data i miejsce śmierci 2 sierpnia 1788
Londyn
Narodowość angielska
Dziedzina sztuki malarstwo

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

SuffolkEdytuj

Thomas Gainsborough urodził się jako najmłodszy syn tkacza, Johna Gainsborough, w Sudbury (hrabstwo Suffolk) w Anglii. W wieku trzynastu lat namówił ojca, aby ten pozwolił mu kształcić się w Londynie. W stolicy Gainsborough początkowo trenował pod okiem francuskiego rytownika i malarza, Huberta Gravelota, tworzącego w stylu francuskiego rokoka. Miało to niebagatelny wpływ na rozwinięcie się twórczości przyszłego artysty[1]. Ostatecznie jednak Gainsborough dołączył do Williama Hogartha i jego szkoły. Jednym z jego mentorów był Francis Hayman. W latach 40. Gainsborough poślubił Margaret Burr, nieślubną córkę księcia Beaufort. Prace artysty, wtedy głównie pejzaże, nie sprzedawały się zbyt dobrze. W 1748 Gainsborough powrócił do rodzinnego miasta i skupił się na malowaniu portretów. W 1752 małżeństwo z dwiema córkami przeprowadziło się do Ipswich. Ilość zleceń na portrety zwiększyła się, ale klientela składała się głównie z lokalnych kupców i dziedziców. Gainsborough był zmuszony do pożyczania z renty dożywotniej żony.

BathEdytuj

W 1759 Gainsborough z rodziną przeprowadził się do Bath. Tam badał portrety van Dycka i zaczął przyciągać dobrze płacącą klientelę z wyższych klas. W 1761 zaczął wysyłać swoje prace na wystawę Towarzystwa Sztuki w Londynie (obecnie Królewskie Towarzystwo Sztuki, którego był jednym z pierwszych członków), zaś od 1765 na doroczną wystawę Royal Accademy. Wybierał portrety dobrze znanych i sławetnych klientów, by przyciągnąć uwagę. Te wystawy pomogły mu w zdobyciu reputacji na skalę narodową, dzięki czemu zaproszono go do stania się jednym z założycielskich członków Royal Academy w 1769. Jego stosunki z akademią nie były jednak proste i w 1773 przestał wystawiać tam swoje obrazy.

LondynEdytuj

W 1774 Gainsborough z rodziną przeniósł się do Londynu, by mieszkać w Schomberg House przy ulicy Pall Mall. W 1777 ponownie zaczął wystawiać prace w Royal Academy, w tym portrety współczesnych sław, jak książę i księżna Cumberland. Wystawa jego prac trwała przez następne 6 lat. W 1780 namalował portrety Jerzego III Hanowerskiego oraz królowej. Krótko po tym otrzymał wiele innych królewskich zleceń. Dało mu to możliwość wpływania na Akademię i pozwoliło wybierać sposób, w jaki życzył sobie wystawiać swoje prace. Jednakże w 1783 usunął je z nadchodzącej wystawy i przeniósł do Schomberg House. W 1784 malarz królewski Allan Ramsay zmarł i król był zmuszony do zatrudnienia rywala Gainsborougha, prezesa Akademii – Joshuę Reynoldsa. Gainsborough pozostał jednak ulubionym malarzem dworu. Zmarł na raka 2 sierpnia 1788 w wieku 61 lat. Według swojej woli został pochowany przy kościele pw. św. Anny w Kew, gdzie regularnie brała udział w nabożeństwach rodzina królewska. W ostatnich latach swojego życia Gainsborough często malował stosunkowo proste, zwyczajne pejzaże.

TwórczośćEdytuj

Gainsborough, wraz z Richardem Wilsonem, był jednym z inicjatorów osiemnastowiecznej brytyjskiej szkoły pejzażystów, choć jednocześnie, jak Joshua Reynolds, był dominującym portrecistą brytyjskim drugiej połowy XVIII wieku. Tworzył bardziej z własnych obserwacji natury niż według założeń formalnych zasad akademickich. Poetycka wrażliwość jego obrazów skłoniła Constable'a do wypowiedzenia się: Patrząc na nie, zauważamy łzy w naszych oczach i nie wiemy, skąd się wzięły[2]. Jedynym znanym asystentem artysty był jego krewny, Gainsborough Dupont. Gainsborough uchodził również za świetnego malarza zwierząt, które często towarzyszyły portretowanym kobietom. Jednymi z bardziej znanych płócien artysty są dzieła: Robert Andrews z żoną Frances Mary (1748), Błękitny chłopiec (ok. 1770), Poranny spacer (1785).

Wybrane dziełaEdytuj

nr tytuł czas powstania technika i wymiary miejsce przechowywania ilustracja
1. Rozmowa w parku 1745 olej na płótnie, 73 cm x 68 cm Luwr, Paryż[3]
2. Pejzaż w Suffolk ok. 1748 olej na płótnie Kunsthistorisches Museum, Wiedeń[4]
3. Państwo Andrews ok. 1750 olej na płótnie, 69,8 cm x 119,4 cm National Gallery, Londyn[5]
4. Córki artysty z kotem ok. 1760–61 olej na płótnie, 75,6 cm x 62,9 cm National Gallery, Londyn[6]
5. Mery, hrabianka Howe ok. 1760 olej na płótnie Iveagh Bequest, Kenwood House, Londyn
6. Błękitny chłopiec ok. 1770 olej na płótnie Hunington Art Gallery, San Marino, Kalifornia[7]
7. Johann Christian Fischer ok. 1774 olej na płótnie, 229 cm x 150,8 cm Royal Collection, Windsor[8]
8. Portret J. Wilkinsona 1775 olej na płótnie, 234 cm x 145 cm Gemäldegalerie Berlin
9. Johann Christian Bach 1776 olej na płótnie Bibliografico Musicale, Museo Civico, Bolonia[9]
10. Dama w błękicie późne lata 70. – wczesne lata 80. XVIII w. olej na płótnie, 76 cm x 64 cm Ermitaż, Petersburg[10]
11. Portret Grace Dalrymple Elliott 1778 olej na płótnie, 234,3 cm x 153,7 cm Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork[11]
12. Portret Mary Robinson (Perdita) ok. 1781 olej na płótnie, 234 cm x 153 cm Wallace Collection, Londyn[12]
13. Poranny spacer (William Hallett z żoną Elizabeth) 1785 olej na płótnie, 236,2 cm x 179,1 cm. National Gallery, Londyn[13]
14. Portret Jerzego III Hanowerskiego w szatach parlamentarnych 1785 olej na płótnie, 151,5 cm x 117,5 cm. Zamek Królewski w Warszawie[14]

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj