Torbik bambusowy

Torbik bambusowy[6], beztorbik bambusowy[7] (Dromiciops gliroides) – gatunek południowoamerykańskiego ssaka z rodzinie torbikowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju torbik[6] (Dromiciops) i jedyny współcześnie żyjący przedstawiciel rzędu torbikowców (Microbiotheria).

Torbik bambusowy
Dromiciops gliroides[1]
Thomas, 1894[2]
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Nadgromada żuchwowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Nadrząd torbacze
Rząd torbikowce
Rodzina torbikowate
Rodzaj Dromiciops
Thomas, 1894[3]
Gatunek torbik bambusowy
Synonimy
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Zasięg występowaniaEdytuj

Torbik bambusowy występuje w gęstych, górskich lasach kontynentalnego Chile (Maule, Biobío, Araukania, Los Ríos i Los Lagos) i przyległej Argentyny (Neuquén, Río Negro i Chubut) i wyspa Chiloé[8].

SystematykaEdytuj

Badania wykazały, że beztorbik bambusowy jest bliżej spokrewniony z torbaczami australijskimi (Australidelphia) niż amerykańskimi (Ameridelphia). Jego pojawienie się na kontynencie Ameryki Południowej nie zostało bezsprzecznie wyjaśnione. Po odkryciu w Australii skamieniałości Djarthia murgonensis, który mógł być najprymitywniejszym przedstawicielem Australidelphia, najbardziej prawdopodobne wydawało się, że ta linia pochodzi z Australii, a przodkowie beztorbika trafili do Ameryki Południowej przez Antarktydę z Australii[9]. Badania oparte na insercji retropozonów (przy której nie powinny występować homoplazje) przeprowadzone w 2010 wskazują jednak, że najbardziej bazalne klady torbaczy, Didelphimorphia (dydelfokształtne), Paucituberculata (skąpoguzkowce) i Microbiotheria (torbikowce), żyją w Ameryce Południowej, więc prawdopodobne jest też, że przodkowie innych torbaczy mogli trafić do Australii w wyniku jednej migracji[10].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała (bez ogona) 8,3–13 cm, długość ogona 9–13,2 cm; masa ciała 16–32 g[8]. Ma szarobrązowe, gęste futro. Część twarzowa głowy jasnoszara z czarnymi otoczkami wokół dużych oczu. Uszy duże. W jego ogonie gromadzi się tłuszcz na czas snu zimowego.

EkologiaEdytuj

Prowadzi nadrzewny i nocny tryb życia, zwłaszcza wśród bambusów Chusquea spp. Dobrze się wspina. Dojrzałość płciową osiąga w drugim roku życia. Samica buduje gniazdo wśród gałęzi 1-2 m nad ziemią. Rodzi wczesną wiosną, jeden miot w roku. W miocie może być od 1 do 4 młodych. Młode są karmione mlekiem matki do 2 miesięcy.

PrzypisyEdytuj

  1. Dromiciops gliroides, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Thomas 1894 ↓, s. 187.
  3. Thomas 1894 ↓, s. 186.
  4. F. Philippi. Ein neues Beutelthier Chiles. „Verhandlungen Deutsches Wissenschaft Verein zu Santiago de Chile”. 5, s. 318, 1893 (niem.). 
  5. Diaz M. & Teta, P. 2008, Dromiciops gliroides, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2015.1 [dostęp 2015-06-27] (ang.).
  6. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 6. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  7. Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 70. ISBN 83-01-14344-4.
  8. a b E. Palma & A. Valladares-Gómez: Family Microbiotheriidae (Monito del Monte). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 207–208. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.)
  9. Robin M. D. Beck, Godthelp, Henk; Weisbecker, Vera; Archer, Michael; Hand, Suzanne J.. Australia's Oldest Marsupial Fossils and their Biogeographical Implications. „PLoS ONE”. 3 (3), s. e1858, 2008-03-26. Public Library of Science. DOI: 10.1371/journal.pone.0001858. PMID: 18365013 (ang.). 
  10. M. A. Nilsson, Churakov, G.;, Sommer, M.; Van Tran, N.; Zemann, A.; Brosius, J.; Schmitz, J.. Tracking Marsupial Evolution Using Archaic Genomic Retroposon Insertions. „PLoS Biology”. 8 (7), s. e1000436, 2010-07-27. Public Library of Science. DOI: 10.1371/journal.pbio.1000436. PMID: 20668664 (ang.). 

BibliografiaEdytuj