Trasa W-Z (Wrocław)

arteria komunikacyjna we Wrocławiu

Trasa W-Z – wewnętrzna obwodnica Wrocławia, pozwalająca ominąć Rynek i wewnętrzną część Starego Miasta. Wbrew nazwie przebiega nie tylko w kierunku wschód-zachód, lecz zawiera odcinek pozwalający pojazdom poruszającym się w kierunku południkowym ominąć ścisłe śródmieście od zachodu.

ulica Kazimierza Wielkiego
Stare Miasto
Ilustracja
Widok na trasę W-Z
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Długość 1 km
Przebieg
Ikona ulica z prawej.svg światła 0m ul. św. Mikołaja
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 135m ul. Ruska
Ikona ulica z prawej.svg światła 290m ul. św. Antoniego
Ikona ulica plac.svg światła 320m pl. Bohaterów Getta
Ikona ulica z prawej.svg światła 340m ul. Krupnicza
Ikona ulica z lewej.svg 490m ul. Gepperta
Ikona ulica.svg światła 520m przejście dla pieszych
Ikona ulica z prawej.svg 540m ul. Zamkowa
Ikona ulica z lewej.svg 580m ul. Stanisława Leszczyńskiego
Ikona ulica z prawej.svg 610m ul. św. Doroty
Ikona ulica deptak.svg 700m ul. Świdnicka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 790m ul. Widok / ul. Szewska
Ikona ulica z lewej.svg 910m ul. Łaciarska
Ikona ulica z lewej.svg 1030m ul. Ofiar Oświęcimskich
Ikona ulica plac.svg pl. św. Krzysztofa
Ikona ulica z prawej.svg ul. Wierzbowa
Ikona ulica plac.svg światła 1180m pl. Dominikański
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa konturowa Wrocławia, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „ulica Kazimierza Wielkiego”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „ulica Kazimierza Wielkiego”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „ulica Kazimierza Wielkiego”
51°06′28,20″N 17°01′49,12″E/51,107833 17,030311

Przebieg trasyEdytuj

Trasa przebiega od mostu Grunwaldzkiego poprzez plac Społeczny, wschodni odcinek ul. Oławskiej, plac Dominikański, plac św. Krzysztofa, ul. Kazimierza Wielkiego, następnie ul. Ruską (ruch z zachodu na wschód) i ul. św. Mikołaja (ze wschodu na zachód) do skrzyżowania z Podwalem na pl. Jana Pawła II (do 2006 roku noszącego nazwę pl. 1 Maja). Północna odnoga biegnie ulicami Nowy Świat (ruch z północy na południe) i Białoskórniczą (z południa na północ), które mimo zjednoczenia w jeden ciąg uliczny utrzymały swe historyczne nazwy, stanowiąc dziś dwie jezdnie szerokiej trasy.

Trasa składa się z dwóch jezdni po 2-3 pasy ruchu, dwutorowego (lokalnie trójtorowego) wydzielonego torowiska tramwajowego oraz dwóch częściowo bezkolizyjnych skrzyżowań z przejściami podziemnymi i krótkimi tunelami drogowymi (plac Dominikański) lub estakadami (plac Społeczny). Dalsze przejścia podziemne znajdują się w ciągu ul. Świdnickiej, w ciągu Promenady Staromiejskiej na wysokości dawnej zewnętrznej Bramy Oławskiej i pod placem Jana Pawła II.

HistoriaEdytuj

Pierwsze plany budowy trasy o przebiegu niemal identycznym ze współczesnym pojawiły się krótko po I wojnie światowej, m.in. w projekcie sanacji centrum miasta opracowanym przez Maksa Berga, Richarda Konwiarza i Ludwiga Moshamera w 1919. Stała się ona odtąd trwałym elementem projektów urbanistycznych centrum Wrocławia przez cały okres międzywojenny, a także już po wojnie.

Rozpoczęcie prac ogłosił prezydent Marian Czuliński 18 grudnia 1973 z obietnicą zakończenia na 30-lecie PRL, 22 lipca następnego roku[1]. Pierwszy, południowy odcinek trasy między ulicami Mikołaja i Ofiar Oświęcimskich[1] otworzono 22 lipca 1974[2]. Północne odcinki oddano cztery lata później, co skutkowało usuwaniem linii autobusowych i tramwajowych z Rynku od maja 1978[1].

Zbudowaną według projektu m.in. Andrzeja Gretschela[3] w latach 1977–1991 trasę poprowadzono szlakiem dawnej wewnętrznej fosy miejskiej. W tym celu usunięto ruiny zniszczonych w czasie II wojny światowej dwóch ciągów domów, stojących niegdyś nad fosą. Wyburzeniu uległo też jednak kilka nieuszkodzonych budynków. Poprzez budowę trasy przecięciu uległ historyczny ciąg ul. Świdnickiej.

Do czasu otwarcia nowego odcinka obwodnicy śródmiejskiej (ulice Klecińska i Na Ostatnim Groszu) arteria była częścią miejskiego przebiegu drogi krajowej nr 94[4], a przed reformą sieci drogowej w 2000 roku wchodziła w skład drogi krajowej nr 344[5].

Ważniejsze obiekty przy trasieEdytuj

Wzdłuż trasy W-Z znajdują się następujące znaczniejsze obiekty (w kolejności od wschodu na zachód, a następnie na północ):

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Beata Maciejewska: Wrocławska trasa W-Z miała wyprowadzić z Rynku tramwaje i samochody. Zbudowano ją w zaledwie 7 miesięcy (pol.). wroclaw.wyborcza.pl. [dostęp 2021-07-22].
  2. Najważniejsze państwowe święto w PRL-u. 2017-11-06. s. wrocław.pl. [dostęp 2017-11-15].
  3. Magda Nogaj: Zaczęło się od epidemii cholery, a potem było już tylko gorzej. Jak powstawała trasa w-z we Wrocławiu (pol.). Wyborcza.pl Wrocław, 2017-11-29. s. 9/10: Wizjonerskie pomysły. [dostęp 2019-09-29].
  4. Autoatlas Polska 1:300 000. Warszawa: ABW Sp. z o.o., 2001, s. 184–185. ISBN 83-915542-0-1.
  5. Wrocław 1:20 000, Wrocław: Eko-Graf, 1994.

Linki zewnętrzneEdytuj