Otwórz menu główne

Tyniec Mały

wieś w województwie dolnośląskim
Ten artykuł dotyczy wsi w gminie Kobierzyce. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Tyniec.

Tyniec Mały (niem. Klein Tinz) – wieś w Polsce położona 14 km od Wrocławia. Leży w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kobierzyce.

Tyniec Mały
Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat wrocławski
Gmina Kobierzyce
Liczba ludności (2011) 1177[1]
Strefa numeracyjna 71
Kod pocztowy 55-040
Tablice rejestracyjne DWR
SIMC 0875610
Położenie na mapie gminy Kobierzyce
Mapa lokalizacyjna gminy Kobierzyce
Tyniec Mały
Tyniec Mały
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tyniec Mały
Tyniec Mały
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Tyniec Mały
Tyniec Mały
Położenie na mapie powiatu wrocławskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wrocławskiego
Tyniec Mały
Tyniec Mały
Ziemia51°01′17″N 16°55′15″E/51,021389 16,920833
Strona internetowa miejscowości

Spis treści

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

DemografiaEdytuj

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczył 1177 mieszkańców[1]. Jest czwartą co do wielkości miejscowością gminy Kobierzyce.

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z XII wieku. Kolejny zapis dotyczący wsi pochodzi z roku 1204, w którym Henryk Brodaty m.in. zwolnił posiadłości klasztoru Najświętszej Marii Panny na Piasku od daniny na prawie polskim iure polonico zwanej podworowem[2]. Miejscowość została wymieniona w tym łacińskim dokumencie w staropolskiej, zlatynizowanej formie Tynech[2]. W kolejnym dokumencie z 1217 roku wydanym przez biskupa wrocławskiego Lorenza miejscowość wymieniona jest w formie Tynec[3], a w roku 1223 Thyncz[4]. Wzmiankowana w łacińskim dokumencie z 1250 roku wydanym przez papieża Innocentego IV w Lyonie gdzie zanotowana została w zlatynizowanej, staropolskiej formie „Tynec”[5]. Nazwa pochodzi od wyrazu tyn, oznaczającego płot, ogrodzenie. Nazwa Tyniec symbolizowała osadę obronną ogrodzoną ostrokołem z drzewa (pale sosnowe).

24 stycznia 1945 we wsi zatrzymała się kolumna więźniów w trakcie Marszu śmierci Fünfteichen - Gross Rosen. Niemieccy strażnicy zamordowali tu kilkadziesiąt osób. Zwłoki 51 ofiar ekshumowano w roku 1975 i przeniesiono na Cmentarz Żołnierzy Polskich we Wrocławiu, a w miejscu mordu postawiono pomnik.

W 2006 roku miejscowość obchodziła 800-lecie istnienia.

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[6]:

  • kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny jednonawowy, murowany, zbudowany w 1516 r. - XVI w. w stylu gotyckim, wnętrze barokizowane w 1752 r. - drugiej połowie XVIII w. (np. ambona, ołtarz główny). Z czasów budowy pochodzi późnogotyckie sakramentarium datowane na 1516 r. Na ołtarzu głównym najstarsza w Polsce figura Matki Boskiej Fatimskiej z 1936 roku - fundator - baronowa Maria Josefha von Ruffer, ostatnia właścicielka majątku ziemskiego w Tyńcu Małym, ul. Kościelna 5

inne zabytki:

  • monolitowa kapliczka słupowa, średniowieczna, na skwerze przed kościołem, możliwe że tzw. pokutna[7]
  • tablica pamiątkowa na cmentarzu w Tyńcu Małym

PrzemysłEdytuj

W pobliżu wsi są fabryki LG Group (LG Display, LG Electronics, LG Chem, LG Innotek), Dong Seo Display, Dong Yang Electronics, Toshiby i wielu innych firm, głównie z branży elektronicznej i AGD.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Colmar Grünhagen: Regesten zur Schleisischen Geschichte. Breslau: Josef Max & COMP., 1866.
  • Czesław Cetwiński, Zabytki architektury w województwie wrocławskim, Wyd. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu, 1987
  • Marta Miniewicz, Dorota Waligóra, Marcin Wolny, Kobierzyce przewodnik po gminie, Kobierzyce 2006 ​ISBN 978-922-822-8
  • M. Wieteska, 2008: Marsz Śmierci. 29 I 2008

Linki zewnętrzneEdytuj