Uakari[8] (Cacajao) – rodzaj ssaka naczelnego z podrodziny saki (Pitheciinae) w rodzinie sakowatych (Pitheciidae).

Uakari
Cacajao[1]
Lesson, 1840[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – uakari czerwono-biały (Cacajao calvus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Rząd naczelne
Podrząd wyższe naczelne
Infrarząd małpokształtne
Parvordo małpy szerokonose
Rodzina sakowate
Podrodzina saki
Rodzaj uakari
Typ nomenklatoryczny

Simia melanocephalus Humboldt, 1812

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

WystępowanieEdytuj

Rodzaj obejmuje gatunki zamieszkujące tropikalne lasy deszczowe Niziny Amazonki (Brazylia, Kolumbia, Peru, Wenezuela)[9][10][11].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała samic 36–57 cm, samców 38–56 cm, ogona 14–21 cm; masa ciała samców samic 1,9–3 kg, 1,9–4,5 kg[10].

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Cacajao: port. cacajão „uakari”, od tupi cacajao lokalnej nazwa uakari czarnogłowego w niektórych częściach Brazylii i Wenezueli[12].
  • Brachyurus: gr. βραχυς brakhus „krótki”; ουρα ourα „ogon”[13]. Gatunek typowy: Brachyurus ouakary Spix, 1823.
  • Cercoptochus: gr. κερκος kerkos „ogon”; πτωχος ptōkhos „kucający”[14]. Gatunek typowy: Simia melanocephalus Humboldt, 1812.
  • Ouakaria: autochtoniczna nazwa uakari na określenie krótkoogoniastej małpy używana w Amazonii[15]. Gatunek typowy: Ouakaria spixii J.E. Gray, 1849 (= Brachyurus ouakary Spix, 1823).
  • Cothurus: gr. κoθουρος kothouros „z uciętym ogonem”[16]. Gatunek typowy: Brachyurus calvus I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1847; młodszy homonim Cothurus Champion, 1891 (Coleoptera).
  • Neocothurus: gr. νεος neos „nowy”; rodzaj Cothurus Palmer, 1899[17]. Nowa nazwa dla Cothurus Palmer, 1899.

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą w zależności od ujęcia systematycznego następujące gatunki[9][8]:

W KulturzeEdytuj

Uakari jest rozpoznawalne głównie dzięki memom internetowym. Pokazuje ona typowego "Saszkę" - Ukraińca, który jest poganiany do pracy, za którą nie zarabia przez Janusza - szefa niecierpiącego Ukraińców.

PrzypisyEdytuj

  1. Cacajao, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. R.P. Lesson: Species des mammifères bimanes et quadrumanes; suivi d'un mémoire sur les Oryctéropes. Paris: J.B. Baillière, 1840, s. 176. (fr.)
  3. J.B. von Spix: Simiarum et Vespertilionum Brasiliensium species novae. Monachii: typis F.S. Hübschmanni, 1823, s. 11. (łac.)
  4. C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Cz. 1. Breslau: A. Schulz, 1841, s. 41. (niem.)
  5. J.E. Gray. On some new or little-known species of Monkeys. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 17, s. 9, 1849 (ang.). 
  6. T.S. Palmer. Catalogus Mammalium tarn viventium quam fossilium. „Science”. New Series. 10, s. 493, 1899 (ang.). 
  7. T.S. Palmer. Some new generic names of mammals. „Science”. New Series. 17, s. 873, 1903 (ang.). 
  8. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 41. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  9. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 210. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  10. a b S.F. Ferrari, L.M. Veiga, L.P. Pinto, L.K. Marsh, R.A. Mittermeier & A.B. Rylands: Family Pitheciidae (Titis, Sakis and Uacaris). W: R.A. Mittermeier, A.B. Rylands & D.E. Wilson: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 3: Primates. Barcelona: Lynx Edicions, 2013, s. 481–483. ISBN 978-84-96553-89-7. (ang.)
  11. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Genus Cacajao. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-11-07].
  12. Palmer 1904 ↓, s. 149.
  13. Palmer 1904 ↓, s. 144.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 172.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 489.
  16. Palmer 1904 ↓, s. 201.
  17. Palmer 1904 ↓, s. 452.

BibliografiaEdytuj

  1. T.S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Waszyngton: Government Printing Office, 1904, s. 71-718, seria: North American Fauna. (ang.)