Otwórz menu główne

Wójtowa

wieś w województwie małopolskim
Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: skałę.

Wójtowawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Lipinki.

Wójtowa
Kościoły Wójtowej
Kościoły Wójtowej
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat gorlicki
Gmina Lipinki
Liczba ludności (2010) 1600
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 38-305[1]
Tablice rejestracyjne KGR
SIMC 0356056
Położenie na mapie gminy Lipinki
Mapa lokalizacyjna gminy Lipinki
Wójtowa
Wójtowa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wójtowa
Wójtowa
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Wójtowa
Wójtowa
Położenie na mapie powiatu gorlickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gorlickiego
Wójtowa
Wójtowa
Ziemia49°41′46″N 21°17′39″E/49,696111 21,294167

We wsi ma swoją siedzibę parafia św. Bartłomieja Apostoła, należąca do dekanatu Biecz, diecezji rzeszowskiej z zabytkowym drewnianym kościołem z XVI wieku i nowym murowanym z końca XX wieku.

Wieś królewska starostwa bieckiego w powiecie bieckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku[2].

Spis treści

Położenie geograficzneEdytuj

Części wsiEdytuj

Integralne części wsi Wójtowa[3][4]
SIMC Nazwa Rodzaj
0356062 Bochnia część wsi
0356079 Borówki część wsi
0356085 Dół część wsi
0356091 Gawrony część wsi
0356100 Góra część wsi
0356116 Sośniny część wsi

HistoriaEdytuj

Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1363 r. Należała wówczas do starosty bieckiego[5]. Granice wsi zostały ostatecznie wytyczone w 1595 roku. Według rejestru podatkowego z 1629 r. we wsi żyło 13 kmieci, 6 komorników i jedna rodzina rzemieślnicza.

W okresie międzywojennym aktywnie działała tu komórka KPP. W czasie okupacji hitlerowskiej mieszkańcy Wójtowej i sąsiednich wsi, Pagorzyny i Lipinek, utworzyli pierwszy w okolicy oddział partyzancki GL. W sierpniu 1944 r. w domu Anny Dudy odbyło się zebranie organizacyjne nowo powołanej gorlickiej Powiatowej Rady Narodowej.

W 1972 r. wieś została odznaczona Krzyżem Grunwaldu III klasy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

W latach 2009–2010 w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007–2013 (dofinansowanego ze środków Unii Europejskiej) kosztem blisko 3,6 mln zł odnowione i uporządkowane zostało ścisłe centrum wsi Wójtowa, w którym skupia się życie społeczno–gospodarcze miejscowości[6].

Urodził się tu Józef Wanat (1894–1940) – podpułkownik łączności Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Kopalnictwo naftoweEdytuj

W drugiej połowie XIX w. na terenie Wójtowej odkryto złoża ropy naftowej. W 1864 wykonano pierwszy szyb. W następnych latach powstało szereg studni o głębokości 50–100 m z produkcją kilkadziesiąt do kilkuset kg dziennie. W 1872 zaczęła działać kopalnia. W 1874 było czynnych 112 otworów z produkcją ponad stu wagonów rocznie. Podobną produkcję, 113 cystern, kopalnia osiągnęła w 1884. Dane z 1907 świadczą o wyczerpywaniu się złoża, z 38 czynnych otworów uzyskano 10 wagonów ropy. Obecnie wszystkie otwory są zlikwidowane[7].

ZabytkiEdytuj

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[8]

  • kościół pw. św. Bartłomieja Apostoła - drewniany, późnogotycki, zbudowany na początku XVI wieku, parafialny do 1994 roku[5].
  • Cmentarz wojenny nr 102 – Wójtowa z I wojny światowej;

Dzieje parafiiEdytuj

Parafia w Wójtowej[9] pw. Świętego Bartłomieja Apostoła powstała prawdopodobnie w 1513 r. w oparciu o świeżo wybudowany kościół. Od 1595 r. istniała przy niej szkoła parafialna. W 1650 r. biskup Piotr Gembicki wcielił parafię wójtowską do parafii Lipinki. W latach 1853–1873 zarząd nad parafią sprawował proboszcz w Lipinkach ks. Antoni Dobrzański. Parafię reerygował 17 października 1911 r. biskup przemyski Józef Sebastian Pelczar, obecny święty Kościoła katolickiego.

Nowy kościół parafialny pw. Miłosierdzia Bożego został zbudowany w latach 1990–1994 według projektu inż. Witolda Drzymalskiego. Wmurowania kamienia węgielnego, poświęconego w Rzeszowie przez Jana Pawła II w dniu 2 czerwca 1991 r., dokonał 28 czerwca następnego roku biskup Kazimierz Górny. Kościół został poświęcony przez biskupa Edwarda Białogłowskiego 21 sierpnia 1994 r.

Sport i rekreacjaEdytuj

Na terenie Wójtowej od 1948 roku działa nieprzerwanie Ludowy Klub Sportowy Wójtowa. Sezon 2012/2013 był najlepszym w historii klubu – zakończył się zdobyciem pierwszego miejsca w klasie A nowosądecko–gorlickiej i awansem do ligi okręgowej. W sezonie 2018/2019 klub gra w klasie A w grupie Nowy Sącz-Gorlice[10].

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Henryk Rutkowski, Stanisław Trawkowski, Województwo krakowskie w drugiej połowie XVI wieku cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Historii PAN, Wydawnictwo Neriton, 2008, s. 94, ISBN 978-83-7543-071-4, OCLC 643333540 [dostęp 2019-04-27] (pol.).
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  5. a b Tadeusz Ślawski, Biecz i okolice, wyd. III poprawione i uzupełnione, Warszawa: "Sport i Turystyka", 1974, ss. 67-68, OCLC 830708082 [dostęp 2019-04-27] (pol.).
  6. GPortal gminy Lipinki, Portal gminy Lipinki [dostęp 2019-04-27] (pol.).
  7. Kazimierz Madej, Adam Nowak, Kopalnia ropy naftowej Harklowa, Wiek Nafty 2006, R.16, nr 4, ss. 23-34
  8. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie. 2018-09-30.
  9. Parafia w Wójtowej - Parafia Rzymskokatolicka pw. Świętego Bartłomieja Apostoła w Wójtowej, Parafia w Wójtowej [dostęp 2018-01-03] (pol.).
  10. Strona 90minut.pl

Linki zewnętrzneEdytuj