Biegus morski

Biegus morski[4] (Calidris maritima) – gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae).

Biegus morski
Calidris maritima[1]
(Brünnich, 1764)
Ilustracja
Biegus morski w szacie godowej
Ilustracja
Biegus morski w szacie spoczynkowej
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd siewkowe
Rodzina bekasowate
Podrodzina biegusy
Plemię Calidrini
Rodzaj Calidris
Gatunek biegus morski
Synonimy
  • Tringa Maritima Brünnich, 1764[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     pobyt całoroczny

     zimowiska

     lęgi

Systematyka
Blisko spokrewniony z biegusem skalnym (C. ptilocnemis), dawniej uznawano je za ten sam gatunek[2]. Obecnie uznaje się biegusa morskiego za gatunek monotypowy, choć proponowano wyróżnienie podgatunków groenlandica, littoralis i belcheri[2][5].
Występowanie
Zamieszkuje Archipelag Arktyczny, wybrzeża Grenlandii, Islandię, Svalbard, Wyspy Owcze, północny Półwysep Fennoskandzki, Ziemię Franciszka Józefa, Nową Ziemię, Ziemię Północną oraz półwysep Tajmyr w północno-środkowej Syberii. Zimuje na atlantyckich wybrzeżach Ameryki Północnej i Europy oraz na południowej Grenlandii i na wybrzeżach Islandii. Do Polski zalatuje regularnie, choć nielicznie; do 2017 stwierdzono go około 220 razy[6].
Cechy gatunku
Upierzenie obu płci jednakowe, samica jest jedynie nieco większa i ma dłuższy dziób. W okresie godowym wierzch ciała ciemnobrązowy z jasnymi cętkami, boki głowy, pierś i brzuch białe z ciemnymi cętkami. Dziób pomarańczowy z czarnym końcem. Pomarańczowe również nogi. W szacie spoczynkowej wierzch ciała mniej kontrastowy, cała głowa ciemna, spód ciała szary z rdzawym nalotem. Osobniki młodociane ubarwione podobnie do dorosłych w szacie spoczynkowej, lecz z wyraźniejszymi plamami na wierzchu ciała.
Wymiary średnie
długość ciała ok. 20–23 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 39–46 cm
masa ciała ok. 50–105 g
Biotop
Kamieniste obszary tundry. Zimą wybrzeża o kamienistych plażach.
Gniazdo
Na ziemi, w zagłębieniu.
Jaja
Jaja
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w kwietniu-maju cztery, rzadko trzy beżowe lub oliwkowe jaja pokryte różnokolorowymi cętkami.
Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są przez okres 21–22 dni przez obydwoje rodziców, lecz głównie przez samca.
Pożywienie
Bezkręgowce uzupełniane jagodami i nasionami roślin.
Ochrona
W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej[7].


Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Calidris maritima, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c Van Gils, J., Wiersma, P. & Kirwan, G.M.: Purple Sandpiper (Calidris maritima). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-04-27].
  3. Calidris maritima. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Arenariinae Stejneger, 1885 (1840) - biegusy (wersja: 2020-01-12). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-04-28].
  5. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Sandpipers, snipes, coursers (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-04-28].
  6. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 34. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2017. „Ornis Polonica”. 59, s. 119–153, 2018. 
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzneEdytuj