Borys Paton

ukraiński naukowiec, elektryk

Borys Jewhenowycz Paton, ukr. Бори́с Євге́нович Пато́н (ur. 27 listopada 1918 w Kijowie, zm. 19 sierpnia 2020 tamże[1]) – uczony ukraiński, inżynier elektryk, do 2020 r. prezes Narodowej Akademii Nauk Ukrainy (w latach 1962–1991 prezes Akademii Nauk Ukraińskiej SRR, 1991–1993 Akademii Nauk Ukrainy), dwukrotny Bohater Pracy Socjalistycznej (1969 i 1978), pierwszy w historii Bohater Ukrainy (1998).

Borys Jewhenowycz Paton
Ilustracja
Borys Paton (2010)
Kraj działania  Ukraina
Data i miejsce urodzenia 27 listopada 1918
Kijów
Data i miejsce śmierci 19 sierpnia 2020
Kijów
Specjalność: inżynier elektryk
Alma Mater Kijowski Instytut Politechniczny
Instytut Wydział Elektrotechniczny Instytutu Spawania Elektrycznego Akademii Nauk Ukraińskiej SRR
Okres zatrudn. 1942–1950
Instytut Instytut Spawania Elektrycznego im. Jewhena Patona Akademii Nauk Ukraińskiej SRR
Okres zatrudn. od 1950
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Pracy Socjalistycznej Nagroda Leninowska Nagroda Stalinowska
Bohater Ukrainy "Orderu Państwa" Order „Za Zasługi dla Ojczyzny” I klasy Order „Za Zasługi dla Ojczyzny” II klasy
Order Honoru Order Rewolucji Październikowej Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order Przyjaźni Narodów
Order Wolności (Ukraina) Order Księcia Jarosława Mądrego I klasy Order Księcia Jarosława Mądrego IV klasy Order Księcia Jarosława Mądrego V klasy Order Cyryla i Metodego (1950-1991) Brązowy Order Zasługi dla Ojczyzny (NRD) Wielki Krzyż Komandorski Orderu Wielkiego Księcia Giedymina (Litwa)

ŻyciorysEdytuj

Syn uczonego Jewgienija Patona i Natalii Budde, 1941 ukończył Kijowski Instytut Politechniczny z tytułem inżyniera elektryka, 1941–1942 pracował jako inżynier laboratorium elektrotechnicznego fabryki „Krasnoje Sormowo” w mieście Gorki (obecnie Niżny Nowogród). Od 1942 młodszy pracownik naukowy, następnie starszy pracownik naukowy, 1945–1950 kierownik Wydziału Elektrotechnicznego Instytutu Spawania Elektrycznego Akademii Nauk Ukraińskiej SRR, 1950–1953 zastępca dyrektora ds. naukowych Instytutu Spawania Elektrycznego im. Jewhena Patona Akademii Nauk Ukraińskiej SRR. Od 1952 członek KPZR, od 1951 członek-korespondent, a od 1958 działający członek (akademik) Akademii Nauk Ukraińskiej SRR, od 1962 akademik Akademii Nauk ZSRR (od 1991 Rosyjskiej Akademii Nauk). W 1952 uzyskał stopień doktora, a 1954 został profesorem. Od 1953 kierownik Instytutu Spawania Elektrycznego im. Jewhena Patona Akademii Nauk Ukraińskiej SRR, od 1963 do rozpadu ZSRR członek Prezydium Akademii Nauk ZSRR. Od 1962 do 2020 prezes Akademii Nauk Ukraińskiej SRR, która 1991–1993 nosiła nazwę Akademia Nauk Ukrainy, a od 1994 do dziś Narodowa Akademia Nauk Ukrainy.

Autor i współautor ponad 720 wynalazków (w tym 500 patentów zagranicznych), ponad 1200 publikacji, w tym 20 monografii naukowych. Członek Bułgarskiej Akademii Nauk (1969), Czechosłowackiej Akademii Nauk (1973), Akademii Nauk NRD (1980), Akademii Nauk Indii (1994), Akademii Nauk Armenii (1994), Akademii Nauk Gruzji (1996), Akademii Nauk Tadżykistanu (2001), Akademii Nauk Kirgistanu (2004) i doktor honoris causa i profesor wielu uniwersytetów światowych. Honorowy obywatel Kijowa (2002) i Mariupola (1998).

Od 1960 członek Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Ukrainy, a od 1966 Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. Deputowany do Rady Najwyższej ZSRR od 6 do 11 kadencji (1962–1989), zastępca przewodniczącego Rady Związku Rady Najwyższej ZSRR (1966–1989), deputowany ludowy ZSRR (1989–1991). Mieszkał w Kijowie.

Odznaczenia i nagrodyEdytuj

I inne.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj