Bukszpan, gryszpan (Buxus L.) – rodzaj zimozielonych drzew i krzewów z rodziny bukszpanowatych. W obrębie rodzaju wyróżnia się od ok. 30[2][3] do ponad 100 gatunków[4], występujących głównie w obszarze klimatu tropikalnego i podzwrotnikowego Afryki Południowej, Ameryki Środkowej i Karaibów, kilka tylko gatunków występuje w obszarach klimatu umiarkowanego Azji i Europy[2]. Gatunkiem typowym jest Buxus sempervirens L.[5] – zarazem gatunek najczęściej uprawiany w Polsce[3].

Bukszpan
Ilustracja
Bukszpan wieczniezielony
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd bukszpanowce
Rodzina bukszpanowate
Rodzaj bukszpan
Nazwa systematyczna
Buxus L.
Sp. Pl. 983. 1 Mai 1753
Buxus sinica

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG III z 2009)[1]

Rodzaj Buxus należy do rodziny bukszpanowatych (Buxaceae), która jest rodziną siostrzaną dla rodziny Didymelaceae, wraz z nią należy do rzędu bukszpanowców (Buxales) stanowiącego jedną ze starszych linii rozwojowych dwuliściennych właściwych[1].

Pozycja rodzaju w systemie Reveala (1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa oczarowe (Hamamelididae Takht.), nadrząd Daphniphyllanae Takht. ex Reveal, rząd bukszpanowce (Buxales Takht. ex Reveal), podrząd Buxineae Engl., rodzina bukszpanowate (Buxaceae Dumort.), podrodzina Buxoideae Burnett, plemię Buxeae Rchb. (Dumort.) Dumort., podplemię Buxinae Müll.-Arg. in DC., rodzaj bukszpan (Buxus L.)[6].

Gatunki spotykane w uprawie w Polsce[3]
Pozostałe gatunki[4]


PrzypisyEdytuj

  1. a b c Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-20].
  2. a b Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  3. a b c Włodzimierz Seneta: Drzewa i krzewy liściaste A-B. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1991. ISBN 83-01-10135-0.
  4. a b Buxus (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-03-31].
  5. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-22].
  6. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Buxus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-22].