Fermentacja

Fermentacjaenzymatyczny proces przemian związków organicznych w warunkach beztlenowych, prowadzony przez mikroorganizmy, np. bakterie lub drożdże, w efekcie którego następuje dysproporcjonowanie substratu, tj. jego równoczesne utlenienie i redukcja, np.[1]:

Fermentacja
C
6
H
12
O
6
→ 2C
2
H
5
OH
+ 2CO
2

Procesowi temu towarzyszy wydzielenie energii, która mazgazynowana jest zazwyczaj pod postacią ATP[1][2][3], powstającego w wyniku fosforylacji substratowej, lub, wyjątkowo, w wyniku działania pomp transbłonowych: wodorowej lub sodowej[4]. Fermentacja umożliwia uzyskanie energii użytecznej metabolicznie organizmom stale lub okresowo żyjącym w warunkach beztlenowych. Wydajność energetyczna fermentacji jest znacznie niższa niż procesów tlenowych. Z jednej cząsteczki glukozy uzyskiwane są 2 (czasem 1–2,5[5]) cząsteczki ATP, podczas gdy w cyklu Krebsa z jednej cząsteczki glukozy uzyskiwane są 32 (lub 38[5]) cząsteczki ATP[6].

Innym rodzajem beztlenowego uzyskiwania energii jest oddychanie beztlenowe, które różni się od fermentacji tym, że zachodzi z udziałem łańcucha transportu elektronów, który nie jest wykorzystywany w procesach fermentacyjnych[6].

Przykłady procesów fermentacyjnych:

Nauka badająca procesy fermentacji to zymologia[7].

W biotechnologii określenie „fermentacja” jest szersze i dotyczy zwyczajowo także niektórych procesów tlenowych z udziałem bakterii[8]. Przykładami są fermentacja octowa[8] i fermentacja cytrynowa[9].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Władysław Kunicki-Goldfinger 1998 ↓, rozdział Fermentacja, s. 152–153.
  2. fermentation. W: A Dictionary of Chemistry. John Daintith (red.). Wyd. 6. Oxford: Oxford University Press, 2008, s. 222. ISBN 978-0-19-920463-2.
  3. fermentacja, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2017-10-29].
  4. Władysław Kunicki-Goldfinger 1998 ↓, rozdział Fermentacja, s. 152–153, 156.
  5. a b Władysław Kunicki-Goldfinger 1998 ↓, rozdział Fermentacja, s. 153.
  6. a b c Fermentacja i oddychanie beztlenowe pozwalają komórkom na produkcję ATP bez udziału tlenu, [w:] Jane B. Reece i inni, Biologia Campbella, wyd. 2, Poznań: Dom Wydawniczy REBIS, 2016, s. 177–180, ISBN 978-83-7818-716-5, OCLC 946317178.
  7. Zymologia. [w:] Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego [on-line]. PWN. [dostęp 2016-09-12].
  8. a b Władysław Kunicki-Goldfinger 1998 ↓, rozdział Niepełne utlenianie substratu, s. 176.
  9. Władysław Kunicki-Goldfinger 1998 ↓, rozdział Tak zwana fermentacja cytrynowa, s. 180.

BibliografiaEdytuj