Franciszek Jastrzębski (pilot)

polski lotnik wojskowy
Ten artykuł dotyczy pilota. Zobacz też: inne osoby o tym imieniu i nazwisku.

Franciszek Jastrzębski, (ur. 10 listopada 1905 w Zglechowie, zm. 25 października 1940) – kapitan pilot Wojska Polskiego, kapitan (ang. Flight Lieutnant) Królewskich Sił Powietrznych.

Franciszek Jastrzębski
31/2 zwycięstwa
kapitan pilot kapitan pilot
Data i miejsce urodzenia 10 listopada 1905
Zglechów koło Siennicy
Data śmierci 25 października 1940
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
Formacja Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego,
Roundel of France.svg Armée de l’air,
RAF roundel.svg RAF
Jednostki 5 Pułk Lotniczy,
142 Eskadra Myśliwska,
143 Eskadra Myśliwska,
132 Eskadra Myśliwska,
Dywizjon 302
Stanowiska dowódca eskadry
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
kampania francuska,
bitwa o Anglię
Odznaczenia
Polowa Odznaka Pilota
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (od 1941, czterokrotnie) Medal Lotniczy

ŻyciorysEdytuj

Jego rodzicami byli Karol i Julianna z domu Osica, miał czwórkę rodzeństwa. W 1926 r. uzyskał maturę w Seminarium Nauczycielskim w Siennicy[1]. Został powołany do odbycia służby wojskowej i wstąpił do Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej, a w 1927 r. został przeniesiony do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Szkołę ukończył w 1929 r. jako obserwator z 61. lokatą[2]. Otrzymał przydział do 54 eskadry liniowej 5 pułku lotniczego w Lidzie, w 1932 r. został przeniesiony został do 51 eskadry liniowej[3].

W 1933 r. otrzymał przydział do 142 eskadry myśliwskiej w Toruniu a następnie do nowoutworzonej 143 eskadry myśliwskiej, gdzie pełnił funkcję oficera technicznego i zastępcy dowódcy. W 1934 r. pracował w do Lotniczej Szkoły Strzelania i Bombardowania w Grudziądzu jako instruktor. W 1937 r. przeszedł do 3 pułku lotniczego w Poznaniu gdzie objął stanowisko dowódcy 132 eskadry myśliwskiej[1].

Kampania WrześniowaEdytuj

We wrześniu 1939 roku był dowódcą 132 eskadry myśliwskiej, zestrzelił 3 samoloty. 17 września jednostka otrzymała rozkaz przelotu do Rumunii, jednak Jastrzębski był zmuszony lądować przymusowo w okolicach Parczewa. Dołączył do oddziałów gen. Franciszka Kleeberga i walczył jako ułan do rozbicia SGO „Polesie” po bitwie pod Kockiem. Udało mu się przedostać do okupowanej Warszawy[3].

Walki we FrancjiEdytuj

W styczniu 1940 r. przez Tatry, Słowację, Węgry i Jugosławię przedostał się do Francji, gdzie po przeszkoleniu na samolotach Bloch MB.152 został dowódcą Podwójnego Klucza Frontowego Nr 8 „Ja” (sześciu pilotów) przydzielonego do GC II/1, stacjonującego w Buc. 5 czerwca 1940 został zestrzelony – ranny w nogi i poparzony[3].

Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej BrytaniiEdytuj

Po kapitulacji Francji przedostał się do Anglii, gdzie otrzymał numer służbowy P-1296 i po przeszkoleniu na sprzęcie brytyjskim został przydzielony 26 lipca 1940 roku do dywizjonu 302 - został dowódcą eskadry B[1]. Brał udział w bitwie o Anglię. Nie powrócił z lotu bojowego 25 października 1940 roku. Jak wynika z relacji Wacława Króla prawdopodobnie stracił przytomność z powodu awarii aparatury tlenowej i uderzył w powierzchnię wody[1]. Pilota pochowano początkowo na wyspie Sylt, po wojnie ciało zostało ekshumowane na Brytyjski Cmentarz Wojenny w Kilonii (grób nr 6, działka nr 4, rząd H)[4].

Zwycięstwa powietrzneEdytuj

Na liście Bajana figuruje na 61. pozycji z 3 i 1/2 zniszczonymi samolotami oraz 1 prawdopodobnie.

Chronologiczny wykaz zwycięskich walk powietrznych:

Zestrzelenia pewneEdytuj

  • He-111 - 2 września 1939 [5]
  • Do 17 - 7 września 1939 [6]
  • Bf 110 - 8 września 1939[7][6]
  • Bf 110 - 9 września 1939 [6]
  • Bf 109 - 10 września 1939 - sam również został zestrzelony i omal nie zlinczowany przez polskich chłopów
  • Bf 110 - 11 września 1939 [6]
  • 1/2 Do 17 - 15 września 1940 - wspólnie z F/O Tadeuszem Chłopikiem

Zestrzelenia prawdopodobneEdytuj

  • Do-17 - 18 września 1940

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Marianna Górska: Kpt. pilot myśliwski Franciszek Jastrzębski, zapomniany bohater II wojny światowej. Rocznik Mińsko Mazowiecki 17, 2009. [dostęp 2019-02-27].
  2. Spis absolwentów III promocji
  3. a b c Franciszek Jastrzębski. polishairforce.pl. [dostęp 2019-02-27].
  4. Jastrzębski Franciszek. listakrzystka.pl. [dostęp 2019-02-27].
  5. brak potwierdzenia przez Biuro Historyczne Lotnictwa w Londynie
  6. a b c d pomyłka Biura Historycznego Lotnictwa w Londynie
  7. zdaniem mjr. Mieczysława Mümlera

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj