Franz von Bayern

potomek królów Bawarii, głowa rodu Wittelsbachów

Franz Bonaventura Adalbert Maria Herzog von Bayern (ur. 14 lipca 1933 w Monachium) – niemiecki polityk monarchistyczny, od 1996 pretendent do dawnych tronów Bawarii, Cypru i Czech z dynastii Wittelsbachów.

Franz von Bayern
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

14 lipca 1933
Monachium

Zawód, zajęcie

polityk

Rodzice

Albert Wittelsbach, Maria Draškovič

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RFN Krzyż Wielki Orderu Pro Merito Melitensi Order Słonia (Dania) Krzyż Wielki Orderu Zasługi (Rumunia) Kawaler Wielkiego Krzyża Orderu Grobu Świętego Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) Order św. Huberta (Bawaria) Order św. Jerzego (Bawaria) Order Teresy (Bawaria) Order Złotego Runa (Austria) Order Ducha Świętego (Francja) Order Świętego Michała (Francja)
Franz Herzog von Bayern, olej na płótnie, portret autorstwa Dietera Steina

Życiorys edytuj

Urodził się jako pierworodny syn Alberta (1905–1996), tytularnego księcia koronnego Bawarii, i jego żony Marii Draškovič (1904–1969). Ma młodszego brata Maksymiliana Emanuela (ur. 1937) i dwie przyrodnie siostry z pierwszego małżeństwa ojca: Marię Gabrielę (ur. 1931) i Marię Karolinę (1931–2018). W październiku 1944 wraz z rodziną został aresztowany i osadzony w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen. W kwietniu 1945 przeniesiono ich do Dachau, gdzie pozostawali do wyzwolenia obozu przez wojska amerykańskie. W 1947–1952 uczęszczał do Gimnazjum Benedyktyńskiego przy klasztorze Ettal. Następnie studiował ekonomię, historię i socjologię na Uniwersytecie Monachijskim (1952–1957), po czym przeniósł się na Uniwersytet Zuryski, gdzie w 1960 uzyskał tytuł magistra zarządzania przedsiębiorstwem (MBA). Pracował w przemyśle metalurgicznym, zarządzając hutami stali. Przeszedł na emeryturę w 2001.

2 sierpnia 1955 wraz ze śmiercią dziadka, Ruperta (1869–1955) otrzymał od ojca tytuł księcia koronnego. Po śmierci ojca, 8 lipca 1996, odziedziczył pretensje do tronów byłej Bawarii oraz zniesionych monarchii Czech, Cypru i Grecji. Od tego czasu jest również uznanym przez jakobitów brytyjskich za prawowitego spadkobiercę królestw Anglii, Szkocji, Irlandii i Francji. Jako głowa byłego domu panującego pełni szereg funkcji reprezentacyjnych, m.in. przewodniczącego rad muzealnych Starej Pinakoteki i Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku.

W działalności politycznej, skupia się na udziale w bieżącej polityce. Od 1979 bez powodzenia, acz regularnie kandyduje do Parlamentu Europejskiego z ramienia Partii Bawarskiej. Uregulował rodowe pretensje do obcych tronów. W 2002 uznał jakobickie roszczenia do tronu Francji za bezzasadne i zawarł niezależne od siebie umowy o przeżycie z legitymistą Ludwikiem Burbonem (ur. 1974), orleanistą Henrykiem (1908–1999) i napoleonistą Ludwikiem (1914–1997). Przyznał ich rodom pierwszeństwo, zastrzegając prawo Wittelsbachów do podniesienia swoich pretensji tylko wtedy, gdy zarówno Burbonowie, Orleańczycy i Bonapartowie nie będą mieli męskich przedstawicieli. Podobną umowę zawarł 23 lutego 2007 w Kopenhadze z Małgorzatą II (ur. 1940) i Konstantynem II (1940–2023) uznając pierwszeństwo Glücksburgów do ubiegania się o tron grecki. W tym samym roku Alex Salmond przedstawił Franciszka Wittelsbacha jako kandydata Szkockiej Partii Narodowej do korony projektowanego samodzielnego państwa[1]. Wittelsbach nie potwierdził jednak, że miałby otrzymać podobną propozycję, uzależniając swoją decyzję od poparcia szerszego grona Szkotów[2].

Pomimo podejmowania wielu prób, do dziś nie udało się jednak uregulować Wittelsbachowi kwestii dziedziczenia pretensji do dawnego Królestwa Jerozolimskiego i ewentualnej restauracji na Cyprze. Obok Franciszka tytułów łacińskiego króla (księcia) jerozolimskiego i cypryjskiego, obrońcy Grobu Świętego używają królowie Hiszpanii, Jan Karol (1975–2014) i Filip VI (od 2014), legitymistyczni pretendenci do tronu Francji Ludwik (od 1989), Włoch Wiktor Emanuel Sabaudzki (od 1983) oraz Austrii Otto (1922–2012) i Karol Habsburgowie (od 2007).

Franciszek Wittelsbach mieszka w pałacu Nymphenburg. Jest bezdzietny. Od 1980 roku jest w związku z Thomasem Greinwaldem, choć relacja łącząca obu mężczyzn została publicznie ujawniona po 43 latach trwania[3]. Spadkobiercą wszystkich jego pretensji pozostaje brat.

Odznaczenia edytuj

Genealogia edytuj

Prapradziadkowie

Luitpold Wittelsbach
(1821-1912)
∞1844
Augusta Ferdynanda Habsburg-Lotaryńska
(1825-1864)

Ferdynand Karol Habsburg-Este
(1821-1849)
∞1847
Elżbieta Franciszka Habsburg-Lotaryńska
(1831-1903)

książę w Bawarii
Maksymilian Józef Wittelsbach
(1808-1888)
∞1828
Ludwika Wilhelmina Wittelsbach
(1808-1892)

król Portugalii
Michał I Bragança
(1802-1866)
∞1851
Adelajda Löwenstein-Wertheim-Rosenberg
(1831-1909)

Karl Drašković z Trakošćanu
(1807-1855)
∞1841
Elisabeth Batthyány-Strattmann von Németújvár
(1820-1882)

Dionys Festetics von Tolna
(1813-1891)
∞ 1842
Karolina Zichy von Zich und Vásonykeö
(1820-1906)

Wilhelm Albrecht von Montenuovo
(1821-1895)
∞ 1850
Juliane Batthyány-Strattmann von Némétujvár
(1827-1871)

Ferdinand Bonaventura Kinsky von Wchinitz und Tettau
(1834-1904)
∞ 1856
Maria von und zu Liechtenstein
(1835-1905)

Pradziadkowie

król Bawarii
Ludwik III Wittelsbach
(1845-1921)
∞1868
Maria Teresa Habsburg-Este
(1849-1919)

książę w Bawarii
Karol Teodor Wittelsbach
(1839-1909)
∞1874
Maria Józefa Bragança
(1857-1943)

Paul Drašković z Trakošćanu
(1846-1889)
∞ 1874
Maria Festetics von Tolna
(1850-1946)

Alfred von Montenuovo
(1854-1927)
∞ 1879
Franziska Kinsky von Wchinitz und Tettau
(1861-1935)

Dziadkowie

Ruppert Wittelsbach
(1869-1955)
∞1900
Maria Gabriela Wittelsbach
(1878-1912)

Dionys Drašković z Trakošćanu
(1875-1909)
∞ 1903
Juliana von Montenouvo
(1880-1961)

Rodzice

Albert Wittelsbach
(1905-1996)
∞1930
Maria Franciszka Drašković z Trakošćanu
(1904-1969)

Franz von Bayern (ur. 14 lipca 1933)

Zobacz też edytuj

Przypisy edytuj

  1. Najwyższy Czas!”, R. 17 (nr 36–37), 2007.
  2. Justin Huggler, Could the Duke of Bavaria be the next King of Scotland?, „The Daily Telegraph”, R. 155 (nr 254), 11 września 2014, ISSN 0307-1235 [dostęp 2023-04-11] (ang.).
  3. Patrick Guyton: Ober-Wittelsbacher ist schwul: Franz Herzog von Bayern hat mit 89 sein öffentliches Coming-out. Tagesspiegel, 2023-04-20. [dostęp 2023-05-03]. (niem.).
  4. a b c Dynastic Orders. icocregister.org. [dostęp 2017-09-21]. (ang.).
  5. Chevaliers de la Toison d'Or – Toison Autrichienne. [dostęp 2017-09-21].
  6. Malteser ehren Herzog Franz von Bayern. maltaweb.de. [dostęp 2017-09-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-22)]. (niem.).
  7. Hoher rumänischer Orden für Herzog von Bayern. schwaebische.de. [dostęp 2017-09-21]. (niem.).
  8. Ordensverleihung an Franz Herzog von Bayern. bundespraesident.de. [dostęp 2017-09-21]. (niem.).

Linki zewnętrzne edytuj