Irena Jarocka

polska piosenkarka

Irena Wanda Jarocka (ur. 18 sierpnia 1946 w Srebrnej Górze, zm. 21 stycznia 2012 w Warszawie[1][2]) – polska piosenkarka i aktorka.

Irena Jarocka
Ilustracja
Irena Jarocka (2010)
Data i miejsce urodzenia 18 sierpnia 1946
Srebrna Góra
Data i miejsce śmierci 21 stycznia 2012
Warszawa
Przyczyna śmierci nowotwór złośliwy - glejak mózgu
Gatunki muzyka rozrywkowa, pop, ballada
Zawód piosenkarka
Aktywność 1965–2011
Strona internetowa
Irena Jarocka (2010)
Irena Jarocka, "Dni Rataj", Poznań 2010

Współpracowała m.in. z zespołami Polanie, Czerwone Gitary i Budka Suflera. Koncertowała w kraju i za granicą: w Niemczech Zachodnich, Niemczech Wschodnich, Czechosłowacji, Bułgarii, Szwajcarii, we Włoszech, Portugalii, Luksemburgu, Australii, we Francji oraz w ośrodkach polonijnych w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie.

ŻyciorysEdytuj

Jej rodzicami byli Henryk (1921–2000) i Halina z domu Szmuchrowska (1923–1984). Pochodziła z ubogiej rodziny; jej ojciec był szewcem ortopedą i pracował w szpitalu wojewódzkim w Gdańsku, a matka zajmowała się domem, jednocześnie zmagała się z problemami zdrowotnymi (chorowała na łuszczycę)[3]. Miała trzech młodszych braci: Henryka, Tadeusza i Waldemara[4]. Urodziła się w Srebrnej Górze, ale dzieciństwo i młodość spędziła w Gdańsku[4], gdzie ukończyła V Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego i Studium Nauczycielskie Wychowania Fizycznego i Biologii[5].

Będąc w szóstej klasie szkoły podstawowej, w 1960 zaczęła śpiewać w chórze kościelnym przy katedrze oliwskiej[6]. Dwa lata później zaczęła udzielać się w przykatedralnym Amatorskim Teatrze Dramatycznym[7]. Od 1964 kształciła się w Gdańskim Studiu Piosenki Polskiego Radia i Telewizji[6][8], w klasie Jacka Ujazdowskiego[9]. W tym czasie nagrała swoje pierwsze piosenki, w tym „Gdański most” i „Wróć”[10]. Studiowała na Wydziale Wychowania Muzycznego Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Gdańsku. Śpiewu uczyła się u prof. Haliny Mickiewiczówny[6].

W 1965 debiutowała koncertem w klubie „Rudy Kot” w Gdańsku[9], w którym występowała także w roli modelki, podczas pokazów mody[9]. W tym czasie przez dwa lata śpiewała w Zespole Estradowym Marynarki Wojennej „Flotylla”, koncertowała też z zespołem Gdańskiego Studia Piosenki[11]. W 1966 zajęła drugie miejsce na Festiwalu Piosenki Polskiej Wykonawców Amatorów w Rybniku[11]. Uczestniczyła też w wielu innych konkursach piosenkarskich dla amatorów, m.in. w konkursie „Mikrofon dla wszystkich”[11]. Ponadto nagrała dwie piosenki autorstwa Mateusza Święcickiego: „Romeo i Julia XX wieku” i „Ciebie przecież wybrałam”[12], a także, dzięki współpracy z Biurem Estrady PAGART-u – zaczęła koncertować za granicą, m.in. odbyła miesięczną trasę po Stanach Zjednoczonych[13], koncertowała też po ZSRR[14]. Wystąpiła z piosenką „Piosenka o piosence francuskiej” w rejestrowanym przez telewizję koncercie PAGART-u, Ponadto wystartowała z utworem „Sosno” w 3. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, a także towarzyszyła Alibabkom podczas występu w programie Telewizji Polskiej Reminiscencje festiwalowe[15]. W 1967 wystąpiła z piosenką „Szumi wiatr” w koncercie „Premier” na 5. KFPP w Opolu. W 1968 z utworem „Gondolierzy znad Wisły” wzięła udział w finale 8. Międzynarodowego Festiwalu Piosenki w Sopocie, zdobyła wyróżnienie za intepretację na 6. KFPP w Opolu i zajęła drugie miejsce w Telewizyjnej Giełdzie Piosenki[16].

W latach 1969–1972 przebywała na stypendium w Paryżu, gdzie na początku śpiewała w zespole radzieckiego kabaretu Chez Raspoutine[17], a z czasem zaczęła grać solowe koncerty[18]. Ponadto doskonaliła swoje umiejętności wokalne i sceniczne, występując m.in. w Petit Conservatoire de la Chanson przy paryskiej Olympii[19], a także podpisała kontrakt na wyłączność z Gilbertem Chemounym, dla którego nagrała kilka piosenek; po latach opisała umowę za niekorzystną, a współpracę z producentem, za nieudaną[20]. Poza tym wydała album dla wytwórni Philips, który promowała piosenką „Il faut y croire”[20]. Wystąpiła na Międzynarodowym Festiwalu w Rennes, na którym za wykonanie piosenek Jacques’a Dala zdobyła nagrodę Srebrnego Gronostaja, nagrodę Miasta Rennes i nagrodę za interpretację[20]. Wróciwszy do Polski, w 1973 zrealizowała program telewizyjny Irena Jarocka zaprasza[21] i wyruszyła w ogólnopolską trasę koncertową o tym samym tytule. W 1974 wydała swój debiutancki album pt. W cieniu dobrego drzewa, który rozszedł się w nakładzie 600 tys. egzemplarzy[22], za co odebrała w 1975 certyfikat złotej płyty[23]. Płytę promowała przebojami „Nie wrócą te lata”, „Motylem jestem” i „Wymyśliłam cię”[24], za której wykonanie otrzymała nagrodę publiczności podczas 14. MFP w Sopocie[25]. Również w 1974 wyjechała do RFN, gdzie podpisała trzyletni kontrakt z wydawnictwem Roba-Musicproduktion, dla którego nagrywała niemieckojęzyczne piosenki pod nazwą „Irena Jarova”; z tego okresu pochodzą m.in. utwory „Junge Liebe” i „Warum Weit der Wind”[26]. Z czasem jednak zerwała kontrakt i wróciła do Polski, ponieważ nie chciała na stałe przeprowadzić się do RFN-u[27]. W 1975 wystąpiła na Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze[28]. W 1976 premierę miał film Jerzego Gruzy Motylem jestem, czyli romans 40-latka[29], w którym zagrała Irenę Orską i zaśpiewała kilka piosenek, w tym „Motylem jestem” i „Po prostu człowiek”. Również w 1976 reprezentowała Polskę z utworem „Odpływają kawiarenki” na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Tokio[30], niedługo później uległa poważnemu wypadkowi samochodowemu, który wymusił na niej kilkumiesięczną przerwę w działalności muzycznej[31]. W 1978 wystąpiła z utworem „Mój słodki Charlie” podczas 2. Międzynarodowego Festiwalu Interwizji w Sopocie[32], a w 1979 wydała album pt. Być narzeczoną twą. Na początku lat 80. zaczęła eksperymentować z pop-rockowym repertuarem[33], nawiązując współpracę z zespołem Budka Suflera, z którym nagrała piosenki „To za mało” i „Nie odchodź jeszcze”, a także z grupą Exodus, z którą nagrała utwory „Jednodniowe obietnice” i „Ześlij mi”.

Kilka miesięcy po urodzeniu córki w 1982 wróciła na estradę i zagrała serię koncertów w klubie „Scorpios” w New Jersey[34], a także zrealizowała program telewizyjny Zwariowany dzień[33]. W kolejnych latach koncertowała też m.in. po Nowym Jorku, New Britain i Chicago[35]. W 1985 nagrała kolejny program dla telewizji, pt. Największe przeboje Ireny Jarockiej. W 1987 wydała album studyjny, zatytułowany po prostu Irena Jarocka, a w 1988 odbyła trasę koncertową po Australii z Wojciechem Młynarskim.

W 1990 dołączyła z córką do męża Michała Sobolewskiego, pracownika Polskiej Akademii Nauk, który od 1989 pracował w Stanach Zjednoczonych[36]. Przez pierwszy rok pobytu w USA nie grała koncertów, a z tęsknoty za ojczyzną popadła w depresję[37]. Z czasem wróciła do koncertowania po polonijnych klubach[38], a w 1992 na amerykańskim rynku wydała album pt. My French Favourites z francuskimi szlagierami w jej jazzowej interpretacji[36]. Materiał z płyty zaprezentowała m.in. podczas telewizyjnego koncertu realizowanego w Warszawie przez TVP[37]. Mieszkając w USA, zaangażowała się w działania Międzynarodowego Klubu Kobiet w Morgantown, z którym współtworzyła książkę Kuchnie z całego świata[39]. Pod koniec lat 90. zaangażowała się w działalność organizacji „Echo International”, czego efektem były dwie konferencje w Gdyni promujące zdrowie kobiety[40]. W 1999 uzyskała obywatelstwo amerykańskie[41]. W 2000 zagrała kobietę-szpiega w Teatrze Polskim w Waszyngtonie w sztuce Piękny widok Sławomira Mrożka w reż. Sylvii Daneel[42]. W tym czasie włączyła się w działalność fundacji „Poland-USA Promotion”[43]. W 2003 była gwiazdą festiwalu w Syracuse[44]. W 2006 gościła w programie Ewy Drzyzgi Amerykańskie rozmowy w toku, którego tematem byli znani Polacy próbujący ułożyć sobie życie za oceanem. Oprócz tego współtworzyła z Czesławą Bauer Discover Poland Festival w Kalifornii[45].

W 2007 wróciła do Polski, gdzie odbyła trasę koncertową[46] i opublikowała autobiografię (wywiad-rzekę), zatytułowaną Motylem jestem, czyli piosenka o mnie samej. W 2008 nagrała ostatnią płytę z premierowymi piosenkami, Małe rzeczy, z tytułowym przebojem na czele. W 2010 wspólnie z Michaelem Boltonem nagrała swój ostatni przebój „Break Free”. W tym samym roku nagrała jeszcze nowy świąteczny album.

Życie prywatneEdytuj

W 1972 wyszła za kompozytora Mariana Zacharewicza[9][47], który był jej menedżerem[48]. Rozstali się w 1977[49]. W Leningradzie, podczas trasy koncertowej po Rosji, poznała informatyka Michała Sobolewskiego[50], którego poślubiła w 1989[51]. W 1982 urodziła im się córka, Monika[52].

 
Grób Ireny Jarockiej w katakumbach Starych Powązek

Zmarła z powodu złośliwego nowotworu, glejaka mózgu[53], w jednym z warszawskich szpitali. Pogrzeb odbył się 27 stycznia 2012 w kościele św. Karola Boromeusza na Powązkach. Pochowana została w katakumbach na warszawskich Powązkach[54].

20 października 2021 w Gdańsku-Oliwie, na skwerze imienia artystki u zbiegu ulic Żeromskiego i Grottgera, odsłonięto pomnik artystki autorstwa Macieja Jagodzińskiego-Jagenmeera[55].

Nagrody i odznaczeniaEdytuj

  • 1968 – I miejsce w Telewizyjnej Giełdzie Piosenki (za piosenkę: „Gondolierzy znad Wisły”)
  • 1971 – Nagroda Srebrny Gronostaj na festiwalu w Rennes (za interpretację muzyczną)
  • 1973 – Nagroda Srebrny Pierścień na FPŻ w Kołobrzegu (za piosenkę: „Ballada o żołnierzu, któremu udało się powrócić”)
  • 1974 – Nagroda Publiczności na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie
  • 1975 – Nagroda Srebrny Gwóźdź Sezonu 1974 przyznawany przez redakcję „Kuriera Polskiego”
  • 1975 – II nagroda na Coupe d’Europe Musicale w Villach (Austria)
  • 1976 – Nagroda Srebrny Gwóźdź Sezonu 1975 przyznawany przez redakcję „Kuriera Polskiego”
  • 1976 – Wyróżnienia na festiwalu Yamaha Pop Song Festival ’75 w Tokio (Japonia) (za piosenkę: „Odpływają kawiarenki”, śpiewana po francusku „Le Petit Café”, Le petit café de Paris[56])[57]
  • 1977 – Nagroda Srebrny Gwóźdź Sezonu 1976 przyznawany przez redakcję „Kuriera Polskiego”
  • 1978 – Wyróżnienia na Festiwalu w Palma de Mallorca (za piosenkę: „Wymyśliłam cię”)
  • 1978 – II nagroda na festiwalu w Dreźnie (NRD) (za piosenkę: „Mój słodki Charlie”)
  • 1978 – Wyróżnienia na festiwalu w Limassol (Cypr)
  • 1979 – Nagroda Srebrny Gwóźdź Sezonu 1978 przyznawany przez redakcję „Kuriera Polskiego”

DyskografiaEdytuj

Albumy studyjneEdytuj

  • 1974 – W cieniu dobrego drzewa, reedycja 2001
  • 1976 – Gondolierzy znad Wisły, reedycja 2001
  • 1977 – Wigilijne życzenie, reedycja 2001
  • 1977 – Koncert
  • 1978 – Być narzeczoną twą, reedycja 2001
  • 1981 – Irena Jarocka
  • 1987 – Irena Jarocka
  • 1992 – My French Favorites
  • 2001 – Mój wielki sen
  • 2004 – Kolędy bez granic
  • 2008 – Małe rzeczy
  • 2010 – Ponieważ znów są święta
  • 2012 – Piosenki francuskie

W październiku 2001 roku ukazała się płyta Mój wielki sen. Różnorodny stylowo krążek zawiera ballady i przeboje w nowej aranżacji twórców najmłodszego pokolenia.

SingleEdytuj

  • 1969 – Il faut y croire/Tu me reviendras
  • 1970 – Tant que la barque va/Et ce sera moi
  • 1974 – Śpiewam pod gołym niebem/Wymyśliłam cię/Nie wrócą te lata/W cieniu dobrego drzewa/Ty i ja – wczoraj dziś
  • 1975 – Junge Liebe/Warum weint der Wind
  • 1975 – Kocha się raz/Zawsze pójdę z tobą
  • 1976 – Sag ihm, das ich ihn liebe/Auf dem Bahnsteig Nr. 8
  • 1976 – Odpływają kawiarenki/Przeczucie
  • 1976 – Sto lat czekam na twój list/By coś zostało z tych dni
  • 1977 – Morgenrot/Unser Zelt aus Stroh
  • 1978 – Garść piasku/Chyba się warto o mnie bić
  • 1978 – Niech tańczą nasze serca/Mój słodki Charlie
  • 1978 – Nie wiadomo, który dzień/Wszystko dam
  • 1978 – Być narzeczoną twą/Przeoczone, zawinione
  • 1978 – Nadzieja/Był ktoś
  • 1979 – Piosenka spod welonu/Mon Harley Davidson/Plaisir d’amour/Aranjuez mon amour
  • 1980 – To za mało/Nie odchodź jeszcze
  • 1981 – Tańczy niedziela/Gimmie Some Lovin'
  • 1981 – Mam temat na życie/Bliski sercu dzień
  • 1987 – Beatelmania story[58]
  • 2001 – Magia księżyca/Dance Remix: Motylem jestem, Kawiarenki, Nie wrócą te lata
  • 2002 – Na krakowską nutę – duet z zespołem Wawele
  • 2008 – Małe rzeczy
  • 2009 – No to co
  • 2010 – Break Free – duet z Michaelem Boltonem
  • 2010 – Ponieważ znów są święta

SkładankiEdytuj

  • 1995 – Wielkie przeboje
  • 1995 – Kolekcja vol.1
  • 1995 – Kolekcja vol.2
  • 1998 – Odpływają kawiarenki – Złota kolekcja
  • 2002 – Złote przeboje – Platynowa kolekcja
  • 2003 – Motylem jestem
  • 2006 – Moje złote przeboje – Platynowa kolekcja
  • 2006 – Piosenki o miłości – Platynowa kolekcja
  • 2010 – Największe przeboje 1 – nowe nagrania największych przebojów, cz. 1
  • 2010 – Największe przeboje 2 – nowe nagrania największych przebojów, cz. 2
  • 2011 – 40 piosenek Ireny Jarockiej

16 listopada 1998 w serii płytowej Złota kolekcja ukazała się płyta Odpływają kawiarenki z największymi przebojami Ireny Jarockiej, w której skład weszły 23 piosenki (m.in. „Gondolierzy znad Wisły”, „Wymyśliłam cię”).

FilmografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Nie żyje Irena Jarocka (pol.). tvn24.pl. [dostęp 2020-02-15].
  2. Nie żyje piosenkarka Irena Jarocka (pol.). [dostęp 2012-01-21].
  3. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 10–11.
  4. a b Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 9
  5. Skwer w Oliwie ma nową patronkę. To Irena Jarocka, słynna piosenkarka (pol.). [dostęp 2019-04-29].
  6. a b c Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 26-27
  7. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 18.
  8. Kalendarium (pol.). [dostęp 2019-04-29].
  9. a b c d Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 28–29
  10. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 31.
  11. a b c Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 36–37
  12. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 40.
  13. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 42.
  14. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 48–49.
  15. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 38–39.
  16. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 53.
  17. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 60–61.
  18. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 74.
  19. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 67.
  20. a b c Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 64
  21. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 85.
  22. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 44.
  23. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 98.
  24. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 87.
  25. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 89–90.
  26. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 127–129.
  27. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 131.
  28. XI Festiwal Piosenki Radzieckiej, Zielona Góra, 11–14 czerwca 1975, b.n.s.
  29. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 138–139.
  30. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 109.
  31. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 136.
  32. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 102.
  33. a b Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 144–145
  34. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 149.
  35. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 151.
  36. a b Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 156
  37. a b Jarocka i Walesiuk 2007 ↓, s. 168
  38. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 170.
  39. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 162.
  40. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 174–175.
  41. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 198.
  42. Wywiad w Wiadomości24.pl
  43. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 176.
  44. Polski Festiwal w Syracuse, Nowy Jork. [dostęp 2007-09-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-01-24)].
  45. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 185.
  46. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 192.
  47. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 233.
  48. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 134.
  49. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 235.
  50. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 51–52, 135.
  51. Jarocka i Walusiak 2007 ↓, s. 237.
  52. Wywiad w Super Expresie
  53. Irena Jarocka nie żyje. Zmarła na nowotwór mózgu – Gwiazdy wspominają Irenę Jarocką. se.pl, 22 stycznia 2012.
  54. Pogrzeb Ireny Jarockiej na Powązkach. fakt.pl, 2012-01-27. [dostęp 2012-01-27].
  55. Irena Jarocka ma swój pomnik w Gdańsku. Tam, gdzie spędziła młode lata
  56. Irena Jarocka "Le petit cafe de Paris" - YouTube, www.youtube.com [dostęp 2020-06-01] (ang.).
  57. Odpływają kawiarenki - Utwory - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki, bibliotekapiosenki.pl [dostęp 2020-06-01] (pol.).
  58. Irena Jarocka II (1987). irenajarocka.pl. [dostęp 2016-09-23].
  59. Irena Jarocka w bazie filmpolski.pl

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj