Józef Siemiradzki

Józef Siemiradzki (ur. 28 marca 1858 w Charkowie, zm. 12 grudnia 1933 w Warszawie) – polski geolog i podróżnik, profesor paleontologii Uniwersytetu Lwowskiego (1901-1933).

Józef Siemiradzki
Ilustracja
1881
Data i miejsce urodzenia 28 marca 1858
Charków, gubernia charkowska, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 12 grudnia 1930
Warszawa, Polska
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski
Zawód, zajęcie geolog, paleontolog
Narodowość  Polska
Tytuł naukowy profesor
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941)
Grób Józefa Siemiradzkiego na Cmentarzu Powązkowskim

ŻyciorysEdytuj

Ukończył III Gimnazjum w Warszawie. Studia przyrodnicze odbył na Uniwersytecie Dorpackim. Był członkiem Konwentu Polonia[1]. Głównym przedmiotem badań Siemiradzkiego były skamieniałości i stratygrafia jury. Już w 1882 wydano drukiem jego pracę na temat głazów narzutowych na ziemiach polskich. Wkrótce potem wyruszył do Ameryki Łacińskiej, którą odwiedził 3-krotnie: 1882-1883, 1892 i 1895. Był członkiem Ligi Narodowej[2].

Był również encyklopedystą oraz edytorem Encyklopedii zbiór wiadomości z wszystkich gałęzi wiedzy - polskiej encyklopedii wydanej w latach 1898-1907 przez społeczną organizację edukacyjną Macierz Polska, która działała w Galicji w okresie zaboru austriackiego. Wymieniony jest jako współautor tego dzieła[3].

Prowadził szeroko zakrojone badania Andów. Poza pasją geologa kierowała nim chęć poznania losu polskich emigrantów, szczególnie chłopskiej emigracji masowej z II połowy XIX wieku. Plonem wypraw amerykańskich były reportaże z podróży, w tym pierwsza książka Z Warszawy do Równika, zawierająca ryciny wykonane na podstawie rysunków autora z podróży. Profesor Uniwersytetu im. Jana Kazimierza we Lwowie, rektor tej uczelni w roku akademickim 1926/1927, prorektor 1927/1928. W połowie 1911 był jednym z inicjatorów zawiązania w Paryżu towarzystwa akcyjnego „Banque Franco-Galizienne, societe anonyme” (ponadto także m.in. Michał Jorkasch-Koch)[4].

Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw.67).

Nazwiskiem Siemiradzkiego nazwano jurajski rodzaj amonita Siemiradzkia [5].

Wybrane praceEdytuj

Reportaże z podróży:

Podręczniki:

Odznaczenia i wyróżnieniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Antoni Minkiewicz, „Konwent Polonia”, 1828-1978, w: Zeszyty Historyczne, zeszyt 46, Paryż 1978, s. 222.
  2. Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887-1907), Londyn 1964, s. 583.
  3. Finkel 1898 ↓.
  4. Dział ekonomiczny. Bank polsko-francuski w Paryżu. „Nowa Reforma”, s. 3, Nr 327 z 20 lipca 1911. 
  5. Family Pseudoperisphinctidae - P. (Siemiradzkia) procerus (ang.). Jurassic ammonites. [dostęp 2011-08-28].
  6. 27 listopada 1929 „za zasługi na polu naukowem” M.P. z 1929 r. nr 274, poz. 630
  7. Kronika. Dekoracja Orderem Odrodzenia Polski. „Gazeta Lwowska”, s. 5, Nr 58 z 11 marca 1930. 
  8. Nekrolog - Obrońca Lwowa - "Kurier Warszawski", nr 344, 13.12.1933 r.

BibliografiaEdytuj

  • Ludwik Finkel: Encyklopedya zbiór wiadomości z wszystkich gałęzi wiedzy, t. I. Lwów: Macierz Polska, Nakładem Wydawnictwa Macierzy Polskiej, druk. E. Winiarza, 1898, s. III-IX.
  • M. Graniczny, J. Kacprzak, L. Marks, H. Urban, 2008: Józef Siemiradzki (1858–1933) — geolog niezwykły. Przegląd Geologiczny, 5 [1]
  • Posłowie do drugiego wydania: Z Warszawy do Równika. Wrażenia z podróży po Ameryce Południowej odbytej w latach 1882-83, Warszawa 2014

Linki zewnętrzneEdytuj