Otwórz menu główne

Język wernakularny

ojczysta mowa określonej populacji
Ten artykuł dotyczy szerszego rozumienia terminu „język potoczny”. Zobacz też: styl potoczny – wariant stylistyczny języka.

Język wernakularny, niekiedy również język potoczny[1][2]forma mowy (język, dialekt, rejestr) używana do kontaktów codziennych przez przedstawicieli pewnej wspólnoty[3][4]. Mowa wernakularna może przeciwstawiać się językowi szerzej stosowanemu jak lingua franca (np. języki narodowe a łacina w renesansie), językowi urzędowemu (np. język kurdyjski a język turecki w Turcji), językowi standardowemu (np. dialekt bawarski a język ogólnoniemiecki) czy też nomenklaturze naukowej (zobacz: biologiczne nazewnictwo wernakularne). Mową wernakularną jest zwykle język autochtoniczny, służący przede wszystkim do komunikacji ustnej i z zasady uchodzący za mniej prestiżowy od innych wariantów mowy[5].

Na przykład w Europie Zachodniej aż do XVII wieku większość prac naukowych była pisana w języku łacińskim, który służył jako lingua franca. Prace napisane wówczas w językach romańskich określane są w tym kontekście jako napisane w języku wernakularnym.

W innym znaczeniu mowa wernakularna to język, który nie posiada ustandaryzowanej formy, kodyfikacji czy też tradycji literackiej[6][7]. W kontekście normalizacji językowej określenie to funkcjonuje również jako synonim dialektu niestandardowego (nieliterackiego)[8].

Termin pochodzi od łacińskiego vernaculus (rodzimy, domowy) i od vernus – tak nazywano niewolnika, który urodził się w domu pana. Znaczenie przenośne zostało rozszerzone od zdrobnienia od słów vernaculus, vernacula. Varro, klasyczny gramatyk łaciński, używał terminu vocabula vernacula („słownictwo wernakularne”) dla odróżnienia słownictwa języka narodowego od leksyki obcej[9].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Viliam Mruškovič, Európa jazykov a národov na prahu tretieho tisícročia, wyd. 1, Martin: Matica slovenská, 2008, s. 8, ISBN 978-80-7090-858-7 (słow.).
  2. Josef Hrbáček, Úvod do studia českého jazyka, Praga: Uniwersytet Karola, 1994, s. 54 (cz.).
  3. Omar 1985 ↓, s. 28.
  4. „Jurnal dewan bahasa”, 42 (1-6), Dewan Bahasa dan Pustaka, 1998, s. 226 (malajski).
  5. Yule 2016 ↓, s. 559.
  6. Suhardi i Sembiring 2007 ↓, s. 61–62.
  7. Van Keulen, Weddington i DeBose 1998 ↓, s. 50.
  8. Schilling-Estes i Wolfram 2015 ↓, s. 13–16.
  9. vernaculus [w:] Felix Gaffiot, Dictionnaire Illustré Latin Français, Paryż: Librairie Hachette, 1934 (fr.).

BibliografiaEdytuj