Kazimierz Pluta-Czachowski

Oficer dyplomowany Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej, kawaler Orderu Virtuti Militari

Kazimierz Pluta-Czachowski, ps. „Gołdyn”, „Kuczaba”, „Paprzyca”, używał również konspiracyjnych nazwisk „Kazimierz Borkowski”, „Władysław Rusinek” (ur. 11 lutego 1898 w Kozłowie, zm. 5 sierpnia 1979 w Warszawie) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

Kazimierz Pluta-Czachowski
Gołdyn, Kuczaba, Paprzyca
Ilustracja
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 11 lutego 1898
Kozłów, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 5 sierpnia 1979
Warszawa, Polska
Przebieg służby
Lata służby 1914–1945
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Orzel AK.jpg Armia Krajowa
Jednostki 25 Pułk Piechoty
7 Dywizja Piechoty
85 Pułku Piechoty
18 Dywizja Piechoty
Komenda Główna Armii Krajowej
Stanowiska oficer sztabu dywizji
dowódca batalionu piechoty
szef sztabu dywizji
szef oddziału
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
kampania wrześniowa
powstanie warszawskie
Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje - dwukrotnie ranny
Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi Order Krzyża Orła III Klasy (Estonia) Krzyż Zasługi Obrońców (Łotwa)

ŻyciorysEdytuj

Młodość i I wojna światowaEdytuj

Syn Wincentego Pluty i Tekli z domu Gacek. W 1905 wziął udział w strajku szkolnym[1]. Od 1910 działał w tajnym skautingu. Był członkiem Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” i Polskich Drużyn Strzeleckich. Od sierpnia 1914 służył w I Brygadzie Legionów Polskich, po kryzysie przysięgowym został internowany w obozie w Szczypiornie. Z obozu został zwolniony w 1917, w tym też roku został zastępcą komendanta Obwodu Miechów Polskiej Organizacji Wojskowej, następnie został komendantem Obwodu Słomniki oraz dowódcą lotnych oddziałów bojowych w Podokręgu Miechów.

Służba wojskowa w międzywojennej PolsceEdytuj

W 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Pełnił służbę w 25 pułku piechoty w Piotrkowie[2][3]. W latach 1926-1928 był słuchaczem Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie[4]. Z dniem 31 października 1928, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, otrzymał przydział służbowy do 7 Dywizji Piechoty na stanowisko oficera sztabu[5]. W 1929 został komendantem Okręgu Nr IV Łódzkiego Związku Strzeleckiego i oficerem do prac Przysposobienia Wojskowego w dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr IV w Łodzi[6]. Jesienią 1932 roku został przeniesiony do Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Warszawie na stanowisko szefa sztabu Komendy Głównej Związku Strzeleckiego[7]. Latem 1934 roku został przeniesiony do 85 pułku piechoty w Nowej Wilejce na stanowisko dowódcy batalionu[8]. W 1936 został szefem Oddziału Wyszkolenia w Dowództwie Korpusu Ochrony Pogranicza w Warszawie.

II wojna światowaEdytuj

W trakcie kampanii wrześniowej był szefem sztabu 18 Dywizji Piechoty wchodzącej w skład Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew”. Po klęsce wrześniowej postanowił przedostać się do Armii Polskiej formowanej we Francji, jednak w Krakowie natknął się na mjr. Kazimierza Kierzkowskiego, który wciągnął do pracy konspiracyjnej w tworzonej wówczas Organizacji Orła Białego. W 1940 przeszedł do Związku Walki Zbrojnej. W ZWZ został szefem Oddziału V-O (Łączność) i zastępcą szefa sztabu Komendy Głównej ZWZ-AK. Jako szef Oddziału V-O odegrał kluczową rolę w tworzeniu i rozbudowywaniu łączności technicznej oraz odbioru zrzutów ludzi, sprzętu, poczty i pieniędzy.

Wziął udział w powstaniu warszawskim. 4 września 1944 został ciężko ranny podczas bombardowania gmachu PKO przy ul. Jasnej. Do końca Powstania leczył się w szpitalu przy ul. Lwowskiej. Opuścił stolicę wraz z ludnością cywilną z zamiarem kontynuowania działalności konspiracyjnej. Dostał się do obozu przejściowego w Pruszkowie, następnie do obozu w Braunschweig na terenie Rzeszy. Później skierowany został na roboty przymusowe do Wendeffen, niedaleko Wolfenbüttel. W grudniu 1944 został zwolniony ze względu na zły stan zdrowia. Wrócił do kraju, gdzie szybko nawiązał kontakt z Komendą Główną AK w Częstochowie.

Życie i działalność po zakończeniu wojnyEdytuj

W styczniu 1945 został aresztowany przez NKWD w okolicach Częstochowy[9]. Do grudnia 1945 był internowany w Kazachstanie. Po powrocie do Warszawy prowadził wspólnie z płk. Janem Mazurkiewiczem i płk. Janem Gorazdowskim „Bazar Krajowy” przy ul. Nowogrodzkiej[9]. 13 stycznia 1949 został aresztowany przez funkcjonariuszy MBP. Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z 7 grudnia 1953 otrzymał karę 15 lat pozbawienia wolności. Od kwietnia 1954 był osadzony w Centralnym Więzieniu Karnym w Rawiczu, skąd w listopadzie 1955 został warunkowo zwolniony[1].

W 1956 został prawnie zrehabilitowany[9][1]. Nie podjął już pracy zawodowej ze względu na pogarszający się stan zdrowia. Od 1967 przebywał na rencie dla zasłużonych[1]. W latach 70. był kierownikiem Komisji Historycznej 18 Dywizji Piechoty, która m.in. wnioskowała o pośmiertne przyznanie orderu Złotego Krzyża Virtuti Militari dla swego byłego dowódcy, Stefana Kosseckiego. W 1977 zaangażował się w działalność Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela[9]. We wrześniu tego samego roku był uczestnikiem I Spotkania Ogólnopolskiego ROPCiO[1]. Pochowany na cmentarzu Powązki Wojskowe w Warszawie (kwatera B20-3-3)[10].

AwanseEdytuj

  • kapitan – 1 grudnia 1924 ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 36 lokatą;
  • major – 17 grudnia 1931 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 25 lokatą[11];
  • podpułkownik – ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 roku i 55. lokatą w korpusie oficerów piechoty;
  • pułkownik – 20 marca 1943[12].

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Anna Grażyna Kister, Kazimierz Pluta-Czachowski, Encyklopedia Solidarności [dostęp 2019-12-24].
  2. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 197, 424.
  3. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 184, 368.
  4. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 134, 205.
  5. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 14 z 05.11.1928 r., s. 364-365.
  6. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 39, 453.
  7. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 414.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 159.
  9. a b c d Powstańcze Biogramy - Józef Pluta-Czachowski, www.1944.pl [dostęp 2019-12-24] (ang.).
  10. Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
  11. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 12 z 18.12.1931 r.
  12. Łaszczewski ↓.
  13. M.P. z 1933 r. nr 259, poz. 277.
  14. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 74)
  15. 17 marca 1930 „za zasługi na polu przysposobienia wojskowego” M.P. z 1930 r. nr 98, poz. 144
  16. Eesti tänab 1919-2000, Tallinn: Eesti Vabariigi Riigikantselei, 2000, ISBN 9985-60-778-3 [dostęp 2014-10-23] [zarchiwizowane z adresu 2011-08-27] (est.).
  17. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 2/1936, s. 22

BibliografiaEdytuj