Komenda Rejonu Uzupełnień Poznań Powiat

Komenda Rejonu Uzupełnień Poznań Powiat (KRU Poznań Powiat) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[1].

Komenda Rejonu Uzupełnień
Poznań Powiat

Powiatowa Komenda Uzupełnień
Poznań Powiat
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Rozformowanie 1939
Tradycje
Rodowód PKU Poznań Powiat
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Poznań
Podległość DOGen. „Poznań”
DOK VII
Skład PKU typ III
Komendy rejonów uzupełnień DOK VII

Historia komendyEdytuj

W czerwcu 1921 roku PKU Poznań podlegała Dowództwu Okręgu Generalnego „Poznań” i obejmowała swoją właściwością miasto Poznań oraz powiaty: poznański i obornicki[2].

W listopadzie 1921 roku, po wprowadzeniu podziału kraju na dziesięć okręgów korpusów oraz wprowadzeniu pokojowej organizacji służby poborowej, PKU Poznań została przemianowana na PKU Poznań Powiat i podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VII[3]. Okręg poborowy PKU Poznań Powiat obejmował powiaty: poznański zachodni, grodziski i nowotomyski. Powiat obornicki został podporządkowany PKU Szamotuły, z której wyłączono powiat nowotomyski[4][2].

Z dniem 1 stycznia 1925 roku zostały zniesione dwa odrębne powiaty „Poznań-Wschód” (podległy PKU Gniezno) i „Poznań Zachód”, a w ich miejsce utworzony jeden powiat poznański z siedzibą urzędu w Poznaniu[5]. W kwietniu tego roku PKU Poznań Powiat obejmowała swoją właściwością powiaty: poznański, grodziski i nowotomyski[6]. W marcu 1930 roku okręg poborowy nie uległ zmianie[7]. W grudniu tego roku PKU Poznań Powiat posiadała skład osobowy typ III[8].

31 lipca 1931 roku gen. dyw. Kazimierz Fabrycy, w zastępstwie ministra spraw wojskowych, rozkazem B. Og. Org. 4031 Org. wprowadził zmiany w organizacji służby poborowej na stopie pokojowej. Zmiany te polegały między innymi na zamianie stanowisk oficerów administracji w PKU na stanowiska oficerów broni (piechoty) oraz zmniejszeniu składu osobowego PKU typ I–IV o jednego oficera i zwiększeniu o jednego urzędnika II kategorii. Liczba szeregowych zawodowych i niezawodowych oraz urzędników III kategorii i niższych funkcjonariuszy pozostała bez zmian[9].

Z dniem 1 kwietnia 1932 roku został zniesiony powiat grodziski, a jego terytorium włączone do powiatu nowotomyskiego[10].

1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Poznań Powiat została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Poznań Powiat przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[11], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[12]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Poznań Powiat normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[13].

Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr VII, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień obejmował powiaty: poznański, nowotomyski i wolsztyński[14].

Obsada personalnaEdytuj

Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Poznań Powiat, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.

Komendanci
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[20][15]
  • I referent
    • mjr piech. Feliks Brason (IV[21] – VIII 1924[22] → 3 psp)
    • kpt. piech. Wacław Franciszek Chmielnik (VIII 1924[22] – II 1926 → kierownik I referatu)
  • II referent
    • por. piech. Leon Antoni Nowaczkiewicz (10 V 1923[23] – VIII 1924[24] → OE Poznań Zachód)
    • kpt. kanc. Piotr Brzuchacz[a] (VIII 1924[24] – II 1925[27] → kierownik kancelarii sztabu DOK VII)
    • por. piech. Stefan I Janowski (II 1925[27] – II 1926 → referent)
  • referent inwalidzki – por. kanc. Kazimierz Jencz (od III 1925[28])
  • oficer instrukcyjny – por. / kpt. piech. Władysław I Piątkowski (1923 – 1924)
  • oficer ewidencyjny Grodzisk Poznański
    • urzędnik wojsk. XI rangi Zygmunt Tobolewski (od 1 VI 1923[29])
    • por. piech. Eugeniusz Rogowski (30 VIII 1923[30] – V 1924 → 9 pp Leg.[31])
    • por. tab. / kanc. Antoni Mazurkiewicz (VII 1924[32] – II 1926[33] → referent PKU Gostyń)
  • oficer ewidencyjny Nowy Tomyśl – urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Stanisław I Mrożek (od 1 VI 1923[29])
  • oficer ewidencyjny Poznań Zachodni
    • por. / kpt. kanc. Piotr Brzuchacz (V 1923[34] – IV 1924[21] → Szefostwo Poborowe DOK IV)
    • por. piech. Leon Antoni Nowaczkiewicz (VIII 1924 – I 1925[35] i III[28] – 15 XII 1925[36] → stan nieczynny na 6 miesięcy)
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[37][38][39][40][41]
  • kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta – kpt. piech. Wacław Franciszek Chmielnik (od II 1926, był w 1935)
  • kierownik II referatu poborowego
    • kpt. piech. Piotr Brzuchacz (od II 1926)
    • por. piech. Kazimierz Hryniewiecki (do I 1934[42] → kierownik II referatu PKU Prużana)
    • kpt. piech. Adam Marian Werner (był w 1935 → PKU Lwów Miasto)
  • referent
    • por. piech. Stefan I Janowski (od II 1926)
    • kpt. gosp. Czesław Kazimierz Mielicki (od X 1926[43])
  • referent inwalidzki
    • por. piech. Alfred Tułodziecki (od II 1926)
    • por. Stanisław Lewkowicz (od XII 1926[44])
Obsada personalna KRU w marcu 1939 roku[45][b]
  • komendant – ppłk piech. Wincenty Rusiecki †1 IX 1939 Poznań
  • kierownik I referatu ewidencji – kpt. adm. (piech.) Tadeusz Kukuła 1940 Charków[47]
  • kierownik II referatu uzupełnień – kpt. piech. Ignacy Wegner[c]

UwagiEdytuj

  1. W maju 1924 roku kapitan Brzuchacz otrzymał przydział do PKU Piotrków na stanowisko I referenta[25]. W sierpniu tego roku przydział ten został anulowany[26].
  2. Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939 roku, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939 roku[46].
  3. Ignacy Wegner urodził się 30 stycznia 1897 roku w Łosińcu, w rodzinie Józefa i Marii. Wziął udział w powstaniu wielkopolskim. Był organizatorem i dowódcą kompanii powstańczych Wągrowieckiej i Budzyńskiej. Był odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi i Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym (28 grudnia 1957 roku). Przed przeniesieniem do KRU Poznań Powiat pełnił służbę w PKU Kalisz. W czasie okupacji niemieckiej był więziony w Zamku w Lublinie, a następnie zwolniony[48][49]

PrzypisyEdytuj

  1. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  2. a b Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 69 z 23 czerwca 1921 roku, zał. nr 2 do pkt 11.
  3. Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 37.
  4. a b Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1475.
  5. Dz.U. z 1924 r. nr 117, poz. 1044.
  6. Dz.U. z 1925 r. nr 37, poz. 252.
  7. Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
  8. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
  9. Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 23 z 31 lipca 1931 roku, poz. 290.
  10. Dz.U. z 1932 r. nr 6, poz. 35.
  11. Jarno 2001 ↓, s. 173.
  12. Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
  13. Historia WKU Suwałki ↓.
  14. Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
  15. a b Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1344.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 50 z 24 listopada 1926 roku, s. 414.
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 22 marca 1929 roku, s. 100.
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 23 sierpnia 1929 roku, s. 298.
  19. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 381.
  20. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1475, 1563.
  21. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 37 z 12 kwietnia 1924 roku, s. 210.
  22. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 82 z 22 sierpnia 1924 roku, s. 466.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 27 maja 1923 roku, s. 352.
  24. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 77 z 11 sierpnia 1924 roku, s. 441.
  25. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 48 z 15 maja 1924 roku, s. 276.
  26. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 77 z 11 sierpnia 1924 roku, s. 442.
  27. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 6 lutego 1925 roku, s. 59.
  28. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 20 marca 1925 roku, s. 159.
  29. a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 30 marca 1923 roku, s. 225.
  30. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 57 z 30 sierpnia 1923 roku, s. 538.
  31. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 45 z 6 maja 1924 roku, s. 258.
  32. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 63 z 6 lipca 1924 roku, s. 372, por. tab. Antoni Mazurkiewicz został przydzielony z 7 dtab (odkomenderowany do Dep. II MSWojsk.), z równoczesnym przeniesieniem do korpusu oficerów administracji, dział kancelaryjny.
  33. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 4.
  34. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 26 z 5 maja 1923 roku, s. 289, z równoczesnym przeniesieniem z korpusu oficerów sanitarnych do korpusu oficerów administracji, grupa kancelaryjna.
  35. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 14 stycznia 1925 roku, s. 18.
  36. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 131 z 14 grudnia 1925 roku, s. 716.
  37. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 15.
  38. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 521.
  39. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 28 września 1933 roku, s. 214, zamieszczono sprostowanie dotyczące przydziału kpt. piech. Romana Włodarczaka. Wymieniony oficer z dniem 15 stycznia 1932 roku przydzielony został do PKU Poznań Miasto, a nie do PKU Poznań Powiat.
  40. Lista starszeństwa 1933 ↓, s. 10, 37, 103.
  41. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 10, 36, 51.
  42. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 9.
  43. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 30 września 1926 roku, s. 329.
  44. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 53 z 16 grudnia 1926 roku, s. 442.
  45. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 854.
  46. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. VI.
  47. Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 275.
  48. Rocznik oficerski 1939 ↓, s. 37.
  49. Straty ↓.

BibliografiaEdytuj