Konrad Zembrzuski

Konrad Zembrzuski ps. „Bury”, „Doliwa” (ur. 19 lutego 1890 w Radzicach, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego, adiutant marszałka Józefa Piłsudskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari. Ofiara zbrodni katyńskiej,.

Konrad Zembrzuski
„Bury”, „Doliwa”
Ilustracja
pułkownik kawalerii pułkownik kawalerii
Data i miejsce urodzenia 19 lutego 1890
Radzice, Królestwo Polskie
Data i miejsce śmierci 1940
Katyń, RFSRR, ZSRR
Przebieg służby
Lata służby 1914 - 1940
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Ułanów Legionów Polskich
4 Brygada Jazdy,
2 Dywizja Jazdy,
1 Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego,
15 Pułk Ułanów Poznańskich
Stanowiska zastępca dowódcy i dowódca pułku kawalerii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Oficer Orderu Korony Rumunii Oficer Orderu Orła Białego (Serbia)
Odznaka 1 Kompanii Kadrowej Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych
Konrad Zembrzuski z lewej jako adiutant Józefa Piłsudskiego. Z prawej płk Józef Beck.

ŻyciorysEdytuj

Syn Aleksandra i Stefanii z Krzyżanowskich[1].

Absolwent Szkoły Przemysłowo-Technicznej Władysława Piotrowskiego w Warszawie, student Instytutu Elektronicznego przy Uniwersytecie w Tuluzie. W 1913 wstąpił do Związku Strzeleckiego[2]. W czasie I wojny światowej walczył w szeregach I Brygady Legionów. 6 sierpnia 1914 wyruszył z Oleandrów w składzie 2 plutonu 1 Kompanii Kadrowej. 3 listopada 1914 roku został wcielony do oddziału kawalerii Władysława Prażmowskiego „Beliny”, późniejszego 1 pułku ułanów Legionów Polskich. Służył w 3. i 4. szwadronie[1]. Od 5 lutego do 31 marca 1917 roku był słuchaczem kawaleryjskiego kursu oficerskiego przy 1 pułku ułanów w Ostrołęce. Kurs ukończył z wynikiem dostatecznym. Posiadał wówczas stopień wachmistrza[3]. Latem tego roku, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Szczypiornie, a później w Łomży.

W 1920, w czasie wojny z bolszewikami pełnił służbę w Sztabie 4 Brygady Jazdy i 2 Dywizji Jazdy. 1 czerwca 1921, w stopniu porucznika, w dalszym ciągu pełnił służbę w dowództwie 2 Dywizji Jazdy, pozostając na ewidencji 1 pułku szwoleżerów Józefa Piłsudskiego[4].

3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 146. lokatą w korpusie oficerów jazdy[5]. Z dniem 25 listopada 1927 roku został przeniesiony z 1 pułku szwoleżerów w Warszawie do składu osobowego Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych na stanowisko adiutanta przybocznego[6]. 24 grudnia 1929 został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 roku i 22. lokatą w korpusie oficerów kawalerii. 31 marca 1930 roku został przeniesiony z GISZ do 1 pułku szwoleżerów w Warszawie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[7]. 23 marca 1932 roku został przeniesiony do 15 pułku Ułanów Poznańskich w Poznaniu na stanowisko dowódcy pułku[8][9]. Pułkownikiem został mianowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1937 roku i 7. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[10]. Pułkiem dowodził do 3 czerwca 1938 roku. Następnie pozostawał w dyspozycji dowódcy Okręgu Korpusu Nr I[11]. Latem 1939 roku został przeniesiony w stan spoczynku[1].

Był jednym z prezesów honorowych Towarzystwa b. Żołnierzy 1 pułku ułanów wielkopolskich (15 pułku ułanów poznańskich), założonego w maju 1933[a][12].

W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku był dowódcą Ośrodka Zapasowego Wielkopolskiej Brygady Kawalerii. Po agresji ZSRR na Polskę dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie w Kozielsku. Wiosną 1940 roku zamordowany przez NKWD w Katyniu i tam pogrzebany. Od 28 lipca 2000 roku spoczywa na Polskim Cmentarzu Wojennym w Katyniu.

Konrad Zembrzuski był żonaty. Miał dwie córki: Marię i Zofię.

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 został awansowany pośmiertnie do stopnia generała brygady[13]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Inny prezes honorowy towarzystwa, płk Gwido Poten, także został ofiarą zbrodni katyńskiej w 1940.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Wykaz Legionistów ↓.
  2. Polak (red.) 1991 ↓, s. 164.
  3. CAW ↓, sygn. I.120.1.125 s. 12.
  4. Spis oficerów 1921 ↓, s. 240, 970.
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 595, 679.
  6. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 304.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 107.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 236.
  9. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 142, 642.
  10. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 375.
  11. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 510.
  12. Historia Towarzystwa. 15pu.pl. [dostęp 9 grudnia 2014].
  13. M.P. z 2007 r. nr 85, poz. 885
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 41 z 6 grudnia 1921 roku, s. 1606.
  15. 6 sierpień: 1914 - 1934, Warszawa: Zarząd Główny Związku Legjonistów Polskich, 1934, s. 20.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 12 grudnia 1929 roku, s. 362.

BibliografiaEdytuj