Otwórz menu główne

Kronika Miasta Łodziczasopismo (kwartalnik) historyczno-kulturalne dotyczące wiedzy o Łodzi, wydawane przez Urząd Miasta Łodzi - Biuro Informacji i Komunikacji Społecznej; ukazuje się od 1991 roku początkowo jako rocznik, a obecnie, pod redakcją Gustawa Romanowskiego, w odstępach kwartalnych. Podstawowe forum wypowiedzi ludzi zainteresowanych dziejami i kulturą Łodzi w przekroju historycznym i współczesnym.

Kronika Miasta Łodzi
Częstotliwość kwartalnik
Państwo  Polska
Adres ul. Piotrkowska 113
(prawa oficyna, parter),
90-004 Łódź
Wydawca Urząd Miasta Łodzi
Rodzaj czasopisma historyczno-kulturalny
Pierwsze wydanie 1991
Redaktor naczelny Gustaw Romanowski
Średni nakład 1200 egz.
ISSN 1231-5354
Strona internetowa

Spis treści

Charakterystyka czasopismaEdytuj

Kronika miasta Łodzi jest periodykiem zawierającym artykuły i opracowania dotyczące wiedzy o Łodzi, jej przeszłości i teraźniejszości. Analizowane i dokumentowane są w nim wybrane zjawiska związane z miastem, przybliżane zapomniane fakty, a także postaci zasłużone dla Łodzi. Początkowo w czasopiśmie przeważały materiały dotyczące spraw gospodarczych, później większą uwagę poświęcono historii miasta, kultury, literatury i biografistyki.

Od 2003 łódzki kwartalnik jest redagowany przez całkowicie nowy skład redakcji, powołany 24 czerwca 2003. Dokonując czytelnej reformy dotychczasowej formuły redakcyjnej periodyku wyszliśmy z założenia, że problemom Łodzi współczesnej należy się na jego łamach znacznie więcej miejsca, niż było to dotychczas. Nie oznacza to jednak, że zrezygnujemy z tematyki historycznej, która dotąd zdecydowanie dominowała w „Kronice”.(...) Redagując „Kronikę” chcemy w jeszcze większym stopniu oprzeć się na autorskich tekstach ludzi różnych zawodów i specjalności, tak aby treść czasopisma pełniej odzwierciedlała bogactwo talentów, wiedzy i doświadczenia łodzian – taką wstępną deklarację wobec czytelników złożył Gustaw Romanowski – nowy redaktor naczelny czasopisma. Pismo zyskało też nową szatę graficzną i typografię. Zaprojektował ją Andrzeja Chętko.

Układ czasopismaEdytuj

W Kronice występują następujące bloki tematyczne:

  • Pierwsze kolumny
  • Nauka
  • Kultura
  • Historia
  • Religie, kościoły, wyznania
  • Sport
  • Łodzianie
  • Osiedla, domy, ulice
  • Czarne dziury, białe plamy
  • Łódzkie organizacje pozarządowe
  • Recenzje
  • Wspomnienia
  • Kroniki rodzinne
  • Z łódzkiego raptularza.

Część z nich występuje na stałe w każdym wydaniu periodyku (m.in. Pierwsze kolumny, Łodzianie czy Z łódzkiego raptularza), inne w zależności od potrzeb (np. Religie, kościoły, wyznania).

Zespół redakcyjnyEdytuj

Autorzy regularnie współpracujący:

Ponadto autorami artykułów i opracowań są pracownicy naukowi, studenci (głównie ), publicyści i dziennikarze.

Wcześniej sekretarzami redakcji byli Marek Strąkowski (2004–2012) i Marcin Kieruzel (2012–2015), a w skład zespołu redakcyjnego wchodzili m.in. Marek Strąkowski, Mateusz Sidor i Mieczysław Gumola.

Wydania specjalneEdytuj

Oprócz tomów czasopisma, w ramach Biblioteki Kroniki Miasta Łodzi, ukazują się od 2005 publikacje specjalne, poświęcone szczególnym wydarzeniom i postaciom związanym z Łodzią. Przybliżane są w nich biografie ludzi noszących cechy wielkiego cywilnego bohaterstwa, podejmujących różne formy sprzeciwu wobec totalitaryzmu z lat 1945–1989, dla których zabrakło miejsca na kartach programowej historii. Do tej pory ukazało się 9 tomów:

  • tom 1 - Żeby ten krzyk nie przeminął (o przebiegu obchodów 60. rocznicy likwidacji Litzmannstadt Ghetto), 2005.
  • tom 2 - Bohaterowie trudnych czasów, 2006. Opisano następujące osoby: Karol Głogowski, ks. Stanisław Janik, Czesław Molenda, Józef Śreniowski. [1]
  • tom 3 - Raport z oszacowania strat i szkód poniesionych przez miasto Łódź wskutek wybuchu i trwania II wojny światowej oraz wynikłych z organizacji i funkcjonowania Litzmannstadt Ghetto, 2006.
  • tom 4 - Bohaterowie trudnych czasów; zbiór 2: 2007. Opisano następujące osoby: Jan Kowalewski, Stanisław Mecych, Paweł Romanowski, Jerzy Scheur, Władysław Stanilewicz, Ewa Sułkowska-Bierezin, Yoshiho Umeda [2].
  • tom 5 - Bohaterowie trudnych czasów; zbiór 3: 2008; zawiera artykuły poświęcone następującym osobom: Antoni Chyliński, Ewa Juszko-Pałubińska, Jan Kapuściński, Zenobia Łukasiewicz, Wiesław Maciejewski, Feliks Milan, Leszek Witkowski, Tadeusz Zwiedryński.
  • tom 6 - Bohaterowie trudnych czasów; zbiór 4: 2009; zawiera artykuły poświęcone następującym osobom: s. Maria Aleksandrowicz, Jerzy Dłużniewski, Tomasz Filipczak, Rozalia Jarząbek, Mieczysław Potocki, Halina Szwarc [3].
  • tom 7 - Bohaterowie trudnych czasów, zbiór 5: 2010; zawiera artykuły poświęcone następującym osobom: Aleksander Arkuszyński, Benedykt Czuma, ks. Wincenty Harasymowicz, Marek Myszkiewicz-Niesiołowski, Zygmunt Markiewicz, Grażyna Sumińska, Zbigniew Zakrzewski.
  • tom 8 - Bohaterowie trudnych czasów, zbiór 6: 2011; zawiera artykuły poświęcone następującym osobom: Sukumar Bose, Sławomir Cieślikowski, Stanisław Gorzuchowski, Krystyna Kowalczyk, Witold Sułkowski, Adam Trybus. [4]
  • tom 9 - Bohaterowie trudnych czasów, zbiór 7: 2012; zawiera artykuły poświęcone następującym osobom: Edmund Kowalczyk, Wacław Lipiński, Antoni Purtal, Zbigniew Siemiński, Andrzej Sokołowski, Apoloniusz Zawilski.[5]
  • tom 10 - Bohaterowie trudnych czasów, zbiór 8: 2013; zawiera artykuły poświęcone następującym osobom: Alfred Biłyk, ks. Aleksander Falzmann, Aleksander Margolis, Chaim Lajb Poznański, Stanisław Rapalski, Stanisław Sapociński, bp Kazimierz Tomczak; [6]
  • tom 11 - Bohaterowie trudnych czasów, zbiór 9: 2015; zawiera artykuły poświęcone następującym osobom: Władysław Barański, Ludwik Danielak „Bojar", Borys Fiedotjew-Jastrzębski, Hilary Oraczewski „Morus", Ks. Bohdan Papiernik, Bracia Roman, Mieczysław, Stefan Starzyńscy, Stanisław Więckowski
  • Tom 12 - Biblioteki „Kroniki Miasta Łodzi”, zbiór 10: 2016; cyklu wydawniczego „Bohaterowie trudnych czasów” - Spacernik. Śladami opozycji demokratycznej

Dostępność czasopismaEdytuj

Kronika Miasta Łodzi jest czasopismem bezpłatnym, finansowanym ze środków budżetowych Urzędu Miasta Łodzi, wydawanym w ilości 1200 egzemplarzy. Dostępna jest m.in. w następujących punktach:

Ponadto egzemplarze czasopisma trafiają do łódzkich teatrów, stowarzyszeń kulturalnych, redakcji czasopism, a także Instytutu Polskiego im. gen. Sikorskiego w Londynie, Instytutu Jad Waszem w Jerozolimie.

Kronika jest też dostępna w internecie w formacie PDF na stronie Urzędu Miasta Łodzi.

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

  • 2015 "Przyjaciel Piotrkowskiej" (okolicznościowa nagroda Fundacji Ulicy Piotrkowskiej)
  • 2012 "Superekslibris" (przyznawana regularnie nagroda Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Marszałka J. Piłsudskiego w Łodzi)

Zawartość poszczególnych wydańEdytuj

2009Edytuj

2/46/2009Edytuj

Temat przewodni:
65. Rocznica Likwidacji Litzmannstadt Ghetto
Dział Spis treści
Pierwsze kolumny
  • Łódź pamięta
  • Bezpowrotna Łódź
  • Zamach na polską inteligencję
  • Zagłada elit
  • Łódzki Umschlagplatz
  • Pozory normalności - prasa i ogłoszenia
  • Tramwaje w getcie
  • Milczące świadectwo
Nauka
  • Powrót do miejsca urodzenia (łódzcy Żydzi po wojnie)
  • Kurczące się granice (Litzmannstadt ghetto)
Kultura
  • Tajemniczy świat chasydów
  • Język jidisz ze sceny (przedstawienie "Bleter", Teatr Fabryczny w Łodzi)
  • Festiwal edukacji (spotkania "Słyszę Gwar")
  • Artysta odkrytego sentymentu (Grafiki Zdzisława Wiatra)
  • W obliczu prawdy (Wystawa "Niewinne oko nie istnieje", Wojciecha Wilczyka, galeria Atlas Sztuki)
Historia
  • Początki okupacji Łodzi (niepublikowane relacje łodzian)
  • Między Łodzią a Wzgórzem Wiosny (łodzianie w Izraelu)
  • Patriotyczna filantropia (żydowscy sponsorzy)
  • Widzewska dynastia (rodzina Konów)
  • Miasto rodzinne (wspomnienia Aleksandra Klugmana)
  • Odbudowa tożsamości
Czarne dziury, białe plamy
  • Niezwykłe odkrycie ("Nasza Gazetka" - pismo sierocińca Litzmannstadt Ghetto)
  • Zerwana pamięć (W poszukiwaniu łódzkich Żydów, którzy zginęli w Katyniu)
Łodzianie
  • Zniknięcie "Saturatora" (Bolesław Lesman)
  • Wybitny botanik (Jakub Mowszowicz)
  • Byłem w łódzkim getcie (wspomnienia, Michał Seweryn Erlicki)
  • Amerykańska biografia trudnego łodzianina (Michael Thomas, potomek Konów)
Osiedla, domy, ulice
  • Ulica z charakterem (ulica Wschodnia w Łodzi)
Recenzje
  • Za drutami pamięci (świadectwo Abrama Kajzera)
  • Sześćdziesiąt lat później ("Świadectwo skazanych na śmierć", wyd. Czarne, 2009)
  • Proces bez wyroku (Powrót Rumkowskiego)
Z łódzkiego raptularza

1/45/2009Edytuj

Temat przewodni:
20 lat wolnej Łodzi
Dział Spis treści
Pierwsze kolumny
  • Rzeczpospolita samorządna łódzka (samorząd)
  • Co dziś w Łodzi - jutro w całej Polsce (samorząd)
  • 20 lat wolnej Łodzi - dyskusja redakcyjna
Nauka
  • Od traumy do poczucia sukcesu (Transformacja ustrojowa w Łodzi)
  • Niebieskie szlaki (łódzkie Rzeki)
Historia
  • Powstanie styczniowe na Ziemi Łódzkiej
  • Marzec 1968
  • Porażka na granicy wolności (Strajk studencki w Łodzi z 1989 r.)
  • Wilnianie w Łodzi
  • Dom którego już nie ma (Łódzki internat szkół artystycznych)
Czarne dziury, białe plamy
  • SB na tropie MKK (historia TW "Derka")
Łodzianie
  • Patron ludzi kultury (Stefan Wojciechowski)
  • Archeologia dobrego człowieka (Konrad Jażdzewski)
  • Łódzki "Moniuszko"(Karol Prosnak)
  • Księga patriotycznej tradycji (Ewa i Waldemar Podgórscy)
Osiedla, domy, ulice
  • Architekt Łodzi (Wiesław Lisowski)
  • Milscha czyli Milsza... (ulica Mikołaja Kopernika w Łodzi)
Recenzje
  • Łódź, która przeminęła (Album archiwalnych fotografii)
  • Wyspy wolności
  • Łódź zapisana (Kwiaty łódzkie. Poezja miasta)
Bibliografia Bibliografia zawartości Kroniki Miasta Łodzi z lat 2005-2008 oraz indeks nazwisk

2008Edytuj

4/2008Edytuj

Tematy przewodnie:
Inicjatywy społeczne łódzkich wspólnot chrześcijańskich.
Czy Łódź może stać się centrum turystyki religijnej?
Dział Spis treści
Pierwsze kolumny
  • 88 lat łódzkiej diecezji (Między duchową pieczą a społeczną potrzebą)
  • Dominikański eksperyment (Dom społecznego dialogu)
  • Trudna droga do współczesności (Klub Inteligencji Katolickiej w Łodzi)
  • Otwarte wspólnoty (Duszpasterstwa akademickie - „Węzeł” i „Piątka”)
  • Siła wiary i woli (Dzieło księdza Jana Sobczaka)
  • Dzieło wrażliwości i pomocy (Łódzka „Caritas”)
  • Pomoc w każdej potrzebie (Centrum Służby Rodzinie)
  • Dziewczynka z zapałkami (W trosce o dobro dzieci)
  • Radio blisko ludzi (Katolicka Rozgłośnia Archidiecezji Łódzkiej)
  • Poskramianie biedy (Charytatywne inicjatywy parafialne)
Nauka
  • Sanktuaria i miejsca szczególne (Czy Łódź może stać się centrum turystyki religijnej?)
  • W duchu chrześcijańskich i humanistycznych wartości (wywiad z ks. dr. Piotrem Przesmyckim, rektorem Salezjańskiej Wyższej Szkoły Ekonomii i Zarządzania w Łodzi)
Historia
  • Skarbnica pamięci (Archiwum archidiecezjalne w Łodzi)
  • Silne i wytrwałe (Zasadnicza Szkoła Odzieżowa ss. Salezjanek w Łodzi)
  • Amerykanin w Łodzi (Nieznane relacje wydarzeń 1905 roku)
  • Pawie pióra nadziei... (Wspomnienia internowanego)
Łodzianie
Kroniki rodzinne
  • Obrońcy polskiej tradycji (Ród Thumów)
Osiedla, domy, ulice
Z łódzkiego raptularza
  • Październik, Listopad, Grudzień

3/2008Edytuj

Temat przewodni:
Łódź ekologiczna
Dział Spis treści
Pierwsze kolumny
  • Żeby Łódź była dobrym miastem (wywiad z Krzysztofem Piątkowskim, wiceprzewodniczącym Rady Miejskiej w Łodzi)
  • Miejski ekosystem (Uwagi o środowisku przyrodniczym Łodzi)
  • Zapełnią się wodą doliny (Rzeki miejskie w krajobrazie Łodzi)
  • Więcej niż rekreacja (Parki miejskie w przestrzeni Łodzi)
  • Miejsce wypoczynku i edukacji (Park Krajobrazowy Wzniesień Łódzkich)
  • Czysty azyl przyrody (Ogród Botaniczny)
  • Czas na mądrą odnowę (Przyroda przemysłowej Łodzi)
  • Śmieci nie muszą straszyć (Gospodarka odpadami komunalnymi w Łodzi)
  • Nowosolna i cała reszta (Odnawialne źródła energii)
  • Złe czasy rubla i przyjazne euro (Kanalizacja i oczyszczanie ścieków w Łodzi)
  • Nauka na zielono (Ośrodek Działań Ekologicznych „Źródła”)
  • Awangarda obywatelskiej czujności (Grupa Pewnych Osób)
  • Uczy, pomaga, ratuje (Liga Ochrony Przyrody)
  • Łódź liderem (Stowarzyszenie Zdrowych Miast Polskich)
  • Myśleć globalnie - działać lokalnie (Regionalne Centrum Edukacji Ekologicznej w Łodzi)
  • Rynek zdrowej żywności (Sklepy prawie nieznane)
  • Miasto w pigułce (Skansen Łódzkiej Architektury Drewnianej)
Kultura
  • Mistrzowie, wykładowcy, studenci (Grafika z Urbino w Łodzi)
  • Gniew serca (Jörg Immendorff i Markus Lüpertz w Atlasie Sztuki)
  • Teatralny dialog (Spotkanie z Nelly i Stuttgartem)
Historia
  • Mapy rozwoju miasta (Z historii opracowań kartograficznych w Łodzi)
  • Takie były początki (Biuro Urbanistyczno-Architektoniczne 1951-1956)
  • Od Leinvebera do Muszyńskiego (Muzeum Farmacji w Łodzi)
  • Zewsząd do Łodzi (Miasto przybyszy)
  • MKK kontra SB (zapomniani ludzie podziemia)
Czarne dziury, białe plamy
  • Nie tylko pamięć (Żydzi Łodzi w oczach historyków)
  • Moja wojna z nazistami (Wspomnienia Żyda - polskiego patrioty)
Łodzianie na świecie
Łodzianie
  • Poeci żyją krótko (Marcjusz Moroń 1969-2008)
Osiedla, domy, ulice
Recenzje
  • Centrum, które nie powstało (Dejmka narodowy teatr w Łodzi)
Z łódzkiego raptularza
  • Lipiec, Sierpień, Wrzesień
Listy, polemiki, kontrowersje
  • Inna uczciwość

2/2008Edytuj

Temat przewodni:
Łódź festiwalowa
Dział Spis treści
Pierwsze kolumny
Kultura
  • Królowa kinematografii w Łodzi (Pola Negri na Piotrkowskiej)
  • Anatomia zmysłów (Piękno nagości)
Historia
  • Na szkle malowane (Łódzkie witraże Carla Ludwiga Türckego i Richarda Schleina)
  • Sto lat sportowej tradycji (Łódzki Klub Sportowy - cz. 3)
Czarne dziury, białe plamy
  • Z zapisków UB (Łodzianie wobec Poznańskiego Czerwca 1956 roku)
  • Dzieje informacji poufnych (Wywiad gospodarczy w Łodzi)
Łodzianie
  • Piłsudczyk wiernej pamięci (Andrzej Ostoja-Owsiany 1930–2008)
  • Prawdziwy profesor (Michał Jabłoński 1920–2008)
Osiedla, domy, ulice
Jak nas widzą, tak nas piszą
  • Tęsknota za Piekarską (Aurelli Scheffel podróż sentymentalna)
Recenzje
  • Czekając na cud (Jan Paweł II w Łodzi)
  • Cezura zdarzeń (Wydawnictwo Łódzkie z perspektywy czasu)
Z łódzkiego raptularza
  • Kwiecień, Maj, Czerwiec

1/2008Edytuj

Tematy przewodnie:
Łódzkie stowarzyszenia i fundacje.
Łódzki Marzec 1968.
Dział Spis treści
Pierwsze kolumny
Kultura
  • Pożegnanie z abstrakcją (Wiedza, wrażliwość, pracowitość)
  • Dziedzictwo zobowiązujące (Dar porządku i urojenia)
Historia
  • Niedocenione zasługi (Stowarzyszenia polskie w Łodzi do 1918 roku)
  • Zapomniani społecznicy (Polskie stowarzyszenia w Łodzi w dwudziestoleciu międzywojennym)
  • Kultura, oświata, filantropia (Żydowskie stowarzyszenia dawnej Łodzi)
  • W jedności siła (Stowarzyszenia niemieckie do 1918 roku)
Czarne dziury, białe plamy
  • Łagodny wymiar kary (Wspomnienia sędziego z marca 1968)
  • Na tropie „kompromatu” (Marzec 1968 roku w Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi)
  • Dejmek pod nadzorem (Łódzki etap inwigilacji reżysera)
Łodzianie
  • Najstarszy łódzki publicysta (100 lat Wacława Pawlaka)
  • Business is Business (Kolorowa Łódź handlowa)
  • 50 lat pracy twórczej (Rozmowa ze Stanisławem Ochmańskim)
  • Bibliotekarka z klasą (Izabela Nagórska 1913-2001)
Osiedla, domy, ulice
Z łódzkiego raptularza
  • Styczeń, Luty, Marzec

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj