Lance Henriksen

aktor amerykański

Lance James Henriksen (ur. 5 maja 1940 w Nowym Jorku[1]) – amerykański aktor i scenarzysta. Obsadzany zwykle w rolach morderców lub innych czarnych charakterów w produkcjach science fiction, sensacyjnych i horrorach[2]. Grał w filmach Jamesa CameronaTerminator (1984) jako detektyw Hal Vukovich i Obcy – decydujące starcie (1986) jako android L. Bishop, sequelu Obcy 3 (1992) w reżyserii Davida Finchera oraz serialu Fox Millennium (1996–1999) w roli agenta FBI Franka Blacka[3].

Lance Henriksen
Ilustracja
Lance Henriksen (2016)
Imię i nazwisko Lance James Henriksen
Data i miejsce urodzenia 5 maja 1940
Nowy Jork
Zawód aktor, scenarzysta
Współmałżonek Mary Jane Evans
(1985–1989; rozwód)
Jane Pollack
(1995–2006; rozwód)
Lata aktywności od 1961

ŻyciorysEdytuj

Wczesne lataEdytuj

Urodził się na nowojorskim Manhattanie w biednej rodzinie[4]. Jego ojciec, James Marin Henriksen, był norweskim imigrantem, urodzonym w Tønsberg[5]; ‎pracował jako żeglarz w marynarce handlowej, a także zaczął być bokserem o pseudonimie „Icewater”[6]. Jego matka, Marguerite Ann (z domu Werner), była Amerykanką pochodzenia łotewskiego i irlandzkiego[5]; z trudem znajdowała pracę jako instruktorka tańca, kelnerka i modelka portretów artystycznych (także aktów)[7]. Jego rodzice rozwiedli się, gdy miał dwa lata, wychowała go i jego brata matka[8]. Jako nastolatek miał trudności z przystosowaniem się do szkół i miał niewielu przyjaciół. Przez krótki okres przebywał w sierocińcu. W wieku 12 lat uciekł z domu i opuścił szkołę[8]. W latach 1955-1958 służył w United States Navy i osiągnął stopień podoficera trzeciej klasy[9].

KarieraEdytuj

Spędzał większość czasu na wędrówce po Nowym Jorku, ale także podróżach po kraju autostopem, w pociągach towarowych i był kilkakrotnie aresztowany za wykroczenia, takie jak włóczęgostwo[8]. To właśnie podczas pobytu w więzieniu w Tucson w Arizonie po raz pierwszy uczestniczył jako statysta w produkcji NBC Sunday Showcase: The American (1960) z udziałem Lee Marvina w roli Iry Hayesa[8]. Zainspirowany filmami z Kirkiem Douglasem, chciał zostać aktorem[8]. Pracował jako murarz, robotnik na statkach, zbieracz owoców, a nawet rybak – w tym okresie poznał reżysera Jamesa Camerona i ilustratora Bruce’a Kenselaara, którzy pomogli mu w znalezienia pracy jako asystent scenografa w teatrze[4]. W wieku około 30 lat będąc do tego czasu analfabetą, nauczył się czytać, analizując scenariusze, nad którymi pracował, uczył się też na pamięć swoich wypowiedzi z pomocą innych osób[10]. Ukończył Actors Studio[11] i zaczął grać na scenie Off-Broadway w spektaklu Eugene’a O’Neilla Trzy sztuki morza[4], czyli Księżyc nad Karybami, W drodze do Cardiff i W strefie. W 1977 wystąpił jako Pierce w przedstawieniu Davida Rabe’a Podstawowy trening Pavlo Hummela (The Basic Training of Pavlo Hummel)[12] z Alem Pacino w roli tytułowej.

Zadebiutował w roli filmowej jako żołnierz United States Marine Corps w biograficznym dramacie wojennym Delberta Manna The Outsider (1961) u boku Tony’ego Curtisa[4], a po jedenastu latach powrócił na ekran jako Randy, który po odbyciu służby wojskowej cierpi na zespół stresu pourazowego, w dramacie przygodowym It Ain’t Easy (To nie jest łatwe, 1972). Następnie pojawiły się role drugoplanowe w różnych filmach, w tym Pieskie popołudnie (1975), Bliskie spotkania trzeciego stopnia (1977) i Omen II (1978)[13]. W pierwszym fabularnym filmie Jamesa Camerona Pirania II: Latający mordercy (1982) zagrał komendanta policji Steve’a Kimbrougha. Był astronautą Walterem Schirrą w dramacie historycznym Philipa Kaufmana Pierwszy krok w kosmos (1983)[14].

Kiedy James Cameron przygotowywał Terminatora (1984), początkowo wyobrażał sobie Henriksena, z którym współpracował przy Piranii II: Latającym mordercy, w roli tytułowego cyborga T-800[7], którą ostatecznie zagrał Arnold Schwarzenegger. Henriksen pojawił się w filmie w roli drugoplanowej detektywa Hala Vukovicha z Los Angeles Police Department.

W kolejnym filmie Camerona Obcy – decydujące starcie (1986) i jego sequelu Obcy 3 (1992) w reżyserii Davida Finchera wystąpił w roli androida L. Bishopa[15]. W biograficznym dramacie telewizyjnym NBC Sens życia – historia Jill Ireland (Reason for Living: The Jill Ireland Story, 1991) z Jill Clayburgh zagrał aktora Charlesa Bronsona[16]. Jako Emil Fouchon, bogaty sportowiec, który dla sportu poluje na bezdomnych byłych żołnierzy w dramacie sensacyjnym Johna Woo Nieuchwytny cel (1993) z Jean-Claude’em Van Damme’em otrzymał nagrodę Saturna w kategorii najlepszy aktor drugoplanowy. Za kreację telewizyjną agenta FBI Franka Blacka, który potrafi przenieść się do umysłu zabójcy i widzieć to co on w serialu Fox Millennium (1996–1999) był trzykrotnie nominowany do Złotego Globu dla najlepszego aktora w serialu dramatycznym (1997, 1998, 1999)[17] i zdobył dwie nominacje do nagrody Saturna w kategorii najlepszy aktor telewizyjny (1997, 1999). Z kolei rola Abrahama Lincolna w telewizyjnym dramacie biograficznym TNT Dzień w którym zastrzelono Lincolna (The Day Lincoln Was Shot, 1998) w reż. Johna Graya z Robem Morrow (John Wilkes Booth) przyniosła mu nominację do nagrody Złotej Satelity w kategorii „Najlepszy aktor drugoplanowy w miniserialu lub filmie telewizyjnym”.

W widowisku Paula W.S. Andersona Obcy kontra Predator (2004) wcieli się w postać Charlesa Bishopa Weylanda, miliardera, owładniętego obsesją odnalezienia starożytnej piramidy, który finansuje naukową wyprawę na Antarktydę[15]. W 2009 został uhonorowany nagrodą Academy of Science Fiction, Fantasy and Horror Films za całokształt twórczości. W biblijnej Księdze Daniela (2013) był Cyrusem Wielkim.

Życie prywatneEdytuj

Był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Louise Lunde. 10 maja 1985 poślubił Mary Jane Evans, z którą ma córkę Alcamy (ur. 1987). Jednak w 1988 doszło do rozwodu. 22 kwietnia 1995 ożenił się z Jane Pollock, z którą ma córkę Sage Ariel (ur. 12 października 1999). Henriksen i Jane Pollock 16 maja 2006 rozwiedli się.

FilmografiaEdytuj

AktorEdytuj

  • It Ain't Easy (1972) jako Randy
  • To Kill the King (1974) jako Hank Adams
  • Pieskie popołudnie (1975, Dog Day Afternoon) jako agent FBI Murphy
  • Ryan's Hope (1975-1989) jako Preston Post (1980)
  • Sieć (1976, Network)
  • Mansion of the Doomed (1976) jako dr Dan Bryan
  • Return to Earth (1976)
  • Arabski spisek (1976, The Next Man) jako Federal Security
  • Bliskie spotkania trzeciego stopnia (1977, Close Encounters of the Third Kind) jako Robert
  • Omen II (1978, Damien: Omen II) jako sierżant Neff
  • The Visitor (1979) jako Raymond Armstead
  • B.A.D. Cats (1980) jako Timothy
  • Pirania II: Latający mordercy (1981, Piranha II: The Spawning) jako Steve Kimbrough
  • The Dark End of the Street (1981) jako Jimmy
  • Książę Wielkiego Miasta (1981, Prince of the City) jako D.A. Burano
  • Sprawa honoru (1982, A Question of Honor) jako Wiley
  • Pierwszy krok w kosmos (1983, The Right Stuff) jako Walter Schirra
  • Blood Feud (1983) jako Mel Pierce
  • Koszmary (1983, Nightmares) jako MacLeod
  • Terminator (1984, The Terminator) jako detektyw Vukovich
  • Nóż (1985, Jagged Edge) jako Frank Martin
  • Streets of Justice (1985) jako prawnik okręgowy Jerry Logan
  • Savage Dawn (1985) jako Stryker
  • Obcy – decydujące starcie (1986, Aliens) jako L. Bishop
  • Choke Canyon (1986) jako Brook Alastair
  • Blisko ciemności (1987, Near Dark) jako Jesse
  • Świadek koronny (1988, Hit List) jako Chris Caleek
  • Deadly Intent (1988) jako Raymond
  • Dom 3 (1989, The Horror Show) jako detektyw Lucas McCarthy
  • Dyniogłowy (1989, Pumpkinhead) jako Ed Harley
  • Przystojniak (1989, Johnny Handsome) jako Rafe Garrett
  • Survival Quest (1989) jako Hank
  • Studnia i Wahadło (1990, The Pit and the Pendulum) jako Torquemada
  • The Last Samurai (1990) jako Johnny Congo
  • Zimny jak głaz (1991, Stone Cold) jako Chains Cooper
  • Sens życia - historia Jill Ireland (1991, Reason for Living: The Jill Ireland Story) jako Charles Bronson
  • Męskie opowieści (1991, Two-Fisted Tales) jako Ripper
  • Comrades in Arms (1991) jako Rob Reed
  • Gorączka delty (1992, Delta Heat) jako Jackson Rivers
  • Obcy 3 (1992, Alien³) jako Bishop II
  • Jennifer 8 (1992, Jennifer Eight) jako Freddy Ross
  • Gang (1993, The Outfit) jako Dutch Schultz
  • Niepohamowana siła (1993, Excessive Force) jako Devlin
  • Morderczy przyjaciel (1993, Man’s Best Friend) jako dr Jarret
  • Kryminalny zmysł (1993, The Criminal Mind) jako agent Winslow
  • Nieuchwytny cel (1993, Hard Target) jako Fuszan
  • Super Mario Bros. (1993) jako Król
  • Rycerze (1993, Knights) jako Job
  • Cinema of Vengeance (1994) jako on sam
  • Barwy nocy (1994, Color of Night) jako Buck
  • Bulwar (1994, Boulevard) jako McClaren
  • Kolonia karna (1994, No Escape) jako ojciec
  • Spitfire (1994) jako Richard Charles
  • Rozpruwacz umysłów (1995, The Outpost) jako Stockton
  • Pułapka C.I.A. (1995, Felony) jako Taft
  • Pościg (1995, Baja) jako Burns
  • Zagadka Powdera (1995, Powder) jako szeryf Barnum
  • Szybcy i martwi (1995, The Quick and the Dead) jako Ace Hanlon
  • Złe towarzystwo (1995, The Nature of the Beast) jako Jack Powell
  • Ostatnia misja (1995, Gunfighter's Moon) jako Frank Morgan
  • Truposz (1995, Dead Man) jako Cole Wilson
  • Operacja 'Aurora (1995, Aurora: Operation Intercept) jako William Stenghel
  • Dusting Cliff 7 (1996) jako Roger McBride
  • Millennium (1996-1999) jako Frank Black
  • Felony (1996) jako Taft
  • Profile for Murder (1996) jako Adrian Cross
  • Bez strachu 2 (1997, No Contest II) jako Eric Dengler
  • Dzień w którym zastrzelono Lincolna (1998, The Day Lincoln Was Shot) jako prezydent Abraham Lincoln
  • Tarzan (1999) jako Kerchak (głos)
  • Krzyk 3 (2000, Scream 3) jako John Milton
  • Explosive Situations (2000) jako narrator
  • Maglownica 2 (2001, The Mangler 2) jako dyrektor
  • Alien Evolution (2001) jako on sam/Bishop
  • Lost Voyage (2001) jako David Shaw
  • Demons On Canvas (2001)
  • Nieopisany (2002, The Untold) jako Hadrian Knowles Właściciel Bio-Comp, organizator wyprawy
  • Przeciwciało (2002, Antibody) jako Richard Gaynes
  • Living in Darkness 2002 jako on sam
  • Ekspedycja: Bismarck (2002, Expedition: Bismarck) jako narrator
  • Powracający koszmar (2002, Unspeakable) jako Pitchford
  • Rapid Exchange (2003) jako Newcastle
  • Mutant 3: Obrońca (2003, Mimic: Sentinel) jako Garbageman
  • The Invitation (2003) jako Roland Levy
  • The Last Cowboy (2003) jako John William Cooper
  • Obcy kontra Predator (2004, AVP: Alien Vs. Predator) jako Charles Weyland
  • One Point O (2004) jako Howard
  • Dream Warrior (2004) jako Parish
  • Żądza krwi (2004, Out for Blood) jako kapitan John Billings
  • Modigliani, pasja tworzenia (2004, Modigliani) jako Foster Kane
  • Turn of the Tide: Making Millennium – Season Two (2004) jako on sam
  • Order in Chaos: Making Millennium – Season One (2004) jako on sam
  • Madhouse (2004) jako dr Franks
  • Starkweather (2004) jako Mentor
  • The Chosen One (2005) jako Cardinal Fred
  • Hellraiser: Hellworld.com (2005, Hellraiser: Hellworld) jako The Host
  • Supernova (2005) jako pułkownik
  • Into the West (2005) jako Daniel Wheeler
  • Tarzan 2. Początek legendy (2005) jako Kerchak (głos)
  • The Garden (2005) jako Szatan
  • Pirates of Treasure Island (2006) jako Long John Silver
  • House at the End of the Drive (2006) jako Skip Johansen
  • Devil on the Mountain (2006) jako Chase Jackson
  • Abominable (2006) jako Ziegler Dane
  • Bone Dry (2006) jako Jimmy
  • Kiedy dzwoni nieznajomy (2006)
  • Sasquatch Mountain (2006)
  • The Da Vinci Treasure (2006)
  • Superman: Brainiac Attacks (2006) (głos)
  • Pirates of Treasure Island (2006)
  • Pumpkinhead: Ashes to Ashes (2006)
  • Pumpkinhead: Blood Feud (2007)
  • Bone Dry (2007)
  • My Cousin's Keeper (2007)
  • In The Spider’s Web (2007)
  • The Chosen One (2007) (głos)
  • Pistol Whipped (2008)
  • The Seamstress (2008)
  • Prairie Fever (2008)
  • Deadwater (2008)
  • Dying God (2008)
  • Dark Reel (2008)
  • Appaloosa (2008)
  • Alone in the Dark II (2008)
  • Ladies of the House (2008)
  • Necessary Evil (2008)
  • The Lost Tribe (2009)
  • The Slammin' Salmon (2009)
  • Screamers: The Hunting (2009)
  • Jennifer's Body (2009)
  • Blood Shot (2009)
  • Czarownice z Oz (2011)
  • Beautiful Wave (2011) jako Jimmy
  • Monster Brawl (2011) (głos)
  • The Arcadian (2012)
  • Astronaut: The Last Push (2012)
  • Gingerclown 3D (2013)
  • Księga Daniela (The Book of Daniel, 2013) jako Cyrus
  • Dlaczego mi nie powiedziałeś? (2015, Me Him Her) jako nieznajomy
  • Lake Eerie (2015)

Aktor (gościnnie)Edytuj

  • Drużyna A (1983-1987, The A-Team) jako Dalton
  • Riptide (1984-1986) jako John McMasters
  • Piękna i Bestia (1987-1990, Beauty and the Beast) jako Snow (1989)
  • Opowieści z krypty (1989-1996, Tales from the Crypt) jako Reno Crevice
  • Z archiwum X (1993-2002, The X-Files) jako Frank Black
  • Ryzykowna gra (1999-2000, Harsh Realm) jako generał (niewymieniony w czołówce)
  • Castle (2010-2011, Castle, sezon 3, odcinek 8) jako Benny Stryker

ScenarzystaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Personalidade: Lance Henriksen (EUA) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2019-03-02].
  2. Lance Henriksen Pictures (ang.). FanPix.Net. [dostęp 2020-09-29].
  3. Lance Henriksen (ang.). Listal. [dostęp 2019-03-02].
  4. a b c d Lance Henriksen (wł.). MYmovies. [dostęp 2020-04-11].
  5. a b Lance Henriksen - What Nationality Ancestry Race (ang.). Ethnicity of Celebs. [dostęp 2020-04-11].
  6. Lance Henriksen Biography (1940?-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2019-03-02].
  7. a b Sue Myatt: Early Biography of Lance Henriksen (ang.). Lance Henriksen Magic, 2004-02-06. [dostęp 2020-04-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-04-11)].
  8. a b c d e Lance Henriksen (5 de Maio de 1940) (port.). Filmow. [dostęp 2020-04-11].
  9. Michael A. Lipton: Misfit No More (ang.). „People”, 1992-11-30. [dostęp 2020-04-11].
  10. A case of literacy (ang.). Ellensburg Daily Record. [dostęp 2020-04-11].
  11. Lance Henriksen - Actor (rum.). CineMagia.ro. [dostęp 2019-03-02].
  12. Lance Henriksen (ang.). Internet Broadway Database. [dostęp 2020-04-11].
  13. Hal Erickson: Lance Henriksen Biography (ang.). AllMovie. [dostęp 2020-04-11].
  14. Lance Henriksen (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2020-04-11].
  15. a b Obcy, Predator i Lance Henriksen (pol.). Interia.pl. [dostęp 2020-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2003-09-29)].
  16. John J. O'Connor (1991-05-20): Review/Television; Battling Cancer and an Addicted Son (ang.). „The New York Times”. [dostęp 2020-04-11].
  17. Marta Górna: Herosi ery VHS. 25 aktorów kina klasy B (pol.). GórnaOgląda. [dostęp 2020-09-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-29)].

Linki zewnętrzneEdytuj