László Sólyom
László Sólyom (wym. ˈlaːsloː ˈʃoːjom; ur. 3 stycznia 1942 w Peczu[1], zm. 8 października 2023[2]) – węgierski prawnik, nauczyciel akademicki i polityk, przewodniczący Trybunału Konstytucyjnego (1990–1998), w latach 2005–2010 prezydent Węgier.
![]() | |
Data i miejsce urodzenia |
3 stycznia 1942 |
---|---|
Data śmierci |
8 października 2023 |
Prezydent Węgier | |
Okres |
od 5 sierpnia 2005 |
Poprzednik | |
Następca | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Życiorys
edytujW 1965 ukończył prawo na Uniwersytecie w Peczu, w tym samym roku uzyskał uprawnienia bibliotekarza w Państwowej Biblioteka Széchényiego. Kształcił się następnie na Uniwersytecie Friedricha Schillera w Jenie, na którym pracował w latach 1966–1969. Do połowy lat 70. był zatrudniony w parlamentarnej bibliotece. Od 1969 pozostawał pracownikiem naukowym instytutu nauk politycznych i prawnych Węgierskiej Akademii Nauk, doktoryzował się w tym instytucie w 1981. Od 1978 wykładowca węgierskich uczelni, w tym w latach 1983–1998 profesor w katedrze prawa cywilnego Uniwersytetu im. Loránda Eötvösa w Budapeszcie, a od 1995 profesor na Katolickim Uniwersytecie Pétera Pázmánya. W 1999 otrzymał tytuł doctora honoris causa Uniwersytetu Kolońskiego, od 1999 do 2000 gościnnie wykładał na tej uczelni[1]. W 2001 został członkiem korespondentem[1], a w 2013 członkiem zwyczajnym Węgierskiej Akademii Nauk[3].
Pod koniec lat 80. zaangażował się w działalność niezależnych organizacji obywatelskich, m.in. zrzeszającego prawników Független Jogász Fórum. Był też jednym z założycieli Węgierskiego Forum Demokratycznego, przez krótki czas wchodził w skład władz wykonawczych tej partii. W 1989 wybrany w skład Trybunału Konstytucyjnego. Został wiceprzewodniczącym tej instytucji, a od 1990 do końca kadencji w 1998 zajmował stanowisko jej przewodniczącego[1].
W 2005 organizacja społeczna Védegylet zgłosiła jego kandydaturę na urząd prezydenta, wybieranego przez Zgromadzenia Narodowego. Poparcie zadeklarowali posłowie ugrupowań opozycyjnych – Fideszu i Węgierskiego Forum Demokratycznego[4]. 7 czerwca 2005 László Sólyom został wybrany na ten urząd w trzeciej turze głosowania, otrzymując 185 głosów, podczas gdy kandydatka rządzących socjalistów Katalin Szili dostała 182 głosy[5]. Wybór umożliwiło mu wstrzymanie się od głosu przez deputowanych współrządzącego Związku Wolnych Demokratów. Urząd objął 5 sierpnia 2005 i sprawował go przez pełną kadencję do 6 sierpnia 2010, kiedy to zastąpił go Pál Schmitt.
Odznaczenia
edytujOdznaczony m.in.: Łańcuchem Orderu Izabeli Katolickiej (2007)[6], Krzyżem Wielkim Orderem Słońca Peru (2008)[7] oraz Orderem Orła Białego (2009)[8].
Przypisy
edytuj- ↑ a b c d President László Sólyom. keh.hu. [dostęp 2017-03-20]. (ang.).
- ↑ Elhunyt Sólyom László. hbf.hu, 8 października 2023. [dostęp 2023-10-08]. (węg.).
- ↑ Az MTA rendes tagjává választotta Sólyom Lászlót. mno.hu, 7 maja 2013. [dostęp 2017-03-20]. (węg.).
- ↑ 75 éves a harmadik köztársaság harmadik elnöke. 24.hu, 3 stycznia 2017. [dostęp 2017-03-20]. (węg.).
- ↑ Hungary’s parliament elects new president. euractiv.com, 8 czerwca 2005. [dostęp 2017-03-20]. (ang.).
- ↑ Real Decreto 667/2007, de 25 de mayo, por el que se concede el Collar de la Orden de Isabel la Católica a Su Excelencia señor László Sólyom, Presidente de la República de Hungría. boe.es, 26 maja 2007. [dostęp 2023-10-10]. (hiszp.).
- ↑ Presidente García condecoró a su homólogo de Hungría con la Orden El Sol del Perú. andina.pe, 24 września 2008. [dostęp 2023-10-14]. (hiszp.).
- ↑ M.P. z 2009 r. nr 35, poz. 526
- ISNI: 0000000110075186
- VIAF: 117983449, 744146998441518940951
- LCCN: n84129154
- GND: 123675200
- BnF: 16535486b
- SUDOC: 066936217
- NKC: mub20201093091
- NTA: 068346808
- BIBSYS: 13037940
- CiNii: DA01367317
- PLWABN: 9810581724105606
- NUKAT: n01093404
- J9U: 987007428754405171
- LNB: 000129769
- NSK: 000628170
- CONOR: 50176355
- NSZL: 92845