Maria Dembowska (etnograf)

Maria Dembowska (ur. 1856 w Kireńsku, zm. 24 lutego 1922 w Zakopanem) – polska etnografka i jedna z pierwszych kolekcjonerek ludowej sztuki podhalańskiej.

Była córką zesłańca z 1863 - powstańca styczniowego Gustawa Sobotkiewicza. Chodziła ubrana w czarne żałobne stroje, zgodnie z patriotyczną modą pod zaborami i została przedstawiona jako Wieszczka Mara przez Tadeusza Micińskiego w powieści Nietota. Księga tajemna Tatr (1910). Od 1876 członkini Towarzystwa Tatrzańskiego. W 1886 zamieszkała w Zakopanem i zainteresowała się kolekcjonowaniem ludowych przedmiotów artystycznych z terenu Podhala. Ich dom o nazwie "Chata" (nieistniejący, rejon obecnej ulicy Zamojskiego) był nieformalnym miejscem spotkań części środowiska towarzyskiego Zakopanego (bywali tam m.in.: Władysław Matlakowski, Henryk Sienkiewicz, Karol Potkański, Stanisław Witkiewicz i Tytus Chałubiński). Po śmierci męża (Bronisława) została bliską przyjaciółką Stanisława Witkiewicza - towarzyszyła mu w ostatnich latach życia w Lovranie. Zbiory, jakie zgromadziła, przekazała w darze Muzeum Tatrzańskiemu. Ostatnie lata życia spędziła wraz z ojcem[1].

Pochowana na Nowym Cmentarzu w Zakopanem - w tej samej mogile spoczywa też jej ojciec - Gustaw Sobotkiewicz (1818?-1894)[1].

Przypisy

  1. a b Janusz Zdebski, Stary Cmentarz w Zakopanem. Przewodnik biograficzny, PTTK Kraj, Warszawa–Kraków 1986, s.26-27, ​ISBN 83-7005-180-4