Otwórz menu główne

Mokrzesz

wieś w województwie śląskim

Mokrzeszwieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Mstów.

Mokrzesz
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat częstochowski
Gmina Mstów
Liczba ludności (2008) 532
Strefa numeracyjna (+48) 34
Kod pocztowy 42-244
Tablice rejestracyjne SCZ
SIMC 0138626
Położenie na mapie gminy Mstów
Mapa lokalizacyjna gminy Mstów
Mokrzesz
Mokrzesz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mokrzesz
Mokrzesz
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Mokrzesz
Mokrzesz
Położenie na mapie powiatu częstochowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu częstochowskiego
Mokrzesz
Mokrzesz
Ziemia50°48′42″N 19°23′08″E/50,811667 19,385556

Położenie geograficzneEdytuj

Mokrzesz leży na skraju Jury Krakowsko-Częstochowskiej, od południa i zachodu otoczona pagórkami, trzy najbliższe to „Figura” , „Pańska Góra”(zwana potocznie „Pańskie”) i „Dupnica”, na północ od wioski rozciąga się Wyżyna Przedborska, natomiast od zachodu obszary leśne („Pachowiec” i „Las Potocki”) Przez wieś przebiega Droga wojewódzka nr 786, krzyżują się drogi do Żurawia i Krasic.

NazwaEdytuj

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1220 roku, z dokumentu biskupa krakowskiego Iwo Odrowąża[1] w którym miejscowość wymieniona jest w formie Matrzessa.[2] Kolejna wzmianka o miejscowości znajduje się w łacińskim dokumencie z 1250 roku wydanym przez papieża Innocentego IV w Lyonie gdzie wieś zanotowana została w zlatynizowanej, staropolskiej formie „Mocresa”[3].

Historia miejscowościEdytuj

Początki miejscowości sięgają średniowiecza. W 1220 r. miała składać dziesięcinę klasztorowi Kanoników regularnych we Mstowie. W latach 80. XVIII w. wieś była własnością Kazimierza Tymowskiego, chorążego piotrkowskiego, a po nim Mikołaja i Stanisława Tymowskich. W lustracji pow. lelowskiego w 1789 r. odnotowano, że Mokrzesz i Wola Mokrzeska miały łącznie 53 domy (w tym dwór, browar, dwie karczmy, młyn, 4 chałupy rzemieślnicze) i 267 mieszkańców (w tym 5 Żydów). W 1792 r. Mokrzesz liczyła 33 domy (w tym dwór i dom żydowski) i 196 mieszkańców (w tym 5 szlachty i 5 Żydów). Natomiast Wola Mokrzeska, będąca własnością szlachecką, miała w tym czasie 21 domów, w tym dom leśniczego, młyn, chałupy leśnego, przychodniego i stelmacha. Mieszkało tu 115 osób (w tym 4 szlachty i 6 Żydów). Z Mokrzeszą związana była jeszcze Skałka, w której znajdowała się chałupa leśnego. Do wsi należał las sosnowy, jodłowy, świerkowy i olszowy. Żydzi należeli do kahału w Janowie.

Po rozbiorach wieś znalazła się w Ekonomii Rządowej Częstochowskiej. W 1806 r. Jarosław Tymowski wykupił wieś z Ekonomii Rządowej. Po 1867 r. miejscowość znalazła się w pow. częstochowskim będącym częścią ówczesnej guberni piotrkowskiej.

W okresie II Rzeczypospolitej pozostając w pow. częstochowskim, należała wraz z nim do woj. kieleckiego. W okresie II wojny światowej Mokrzesz, będąc w Generalnym Gubernatorstwie, należała do dystryktu radomskiego. Następnie w latach 1952-1954 miejscowość była siedzibą gminy Mokrzesz a od 1954r. gromadzkiej rady narodowej. W okresie 1954-1956 we wsi funkcjonowała Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna (RSP). W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego. W 1953 r. w Mokrzeszy utworzono bibliotekę w ramach podnoszenia kultury wsi.

Według danych z końca 1970 r., Mokrzesz obejmowała 1153 ha powierzchni i liczyła 804 mieszkańców, OSP liczyła 19 strażaków. Przez dziesiątki lat Mokrzesz należała do parafii w Żurawiu, 1 października 1988 biskup Stanisław Nowak erygował parafię, wyłączając jej teren z parafii św. Bartłomieja w Żurawiu, pracę duszpasterską i katechetyczną prowadził ks. S. Kaczmarek.

Spis ulicEdytuj

  • Częstochowska
  • Kościelna
  • Krótka
  • Ogrodowa
  • Równoległa
  • Wygwizdów

Instytucje działające w MokrzeszyEdytuj

Znani ludzieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Stefan Krakowski, Alfred Czarnota: Dzieje Częstochowy od zarania do czasów współczesnych. Katowice: Śląsk, 1964, s. 28-31.
  2. Franciszek Kulczycki, "Monumenta mediiaevi historica res gestas Poloniae illustrantia", Tomus IX, Cracoviae, 1886, str. 27.
  3. Colmar Grünhagen 1866 ↓, s. 280.
  4. Strona WWW klubu.

BibliografiaEdytuj

  • Colmar Grünhagen: Regesten zur Schleisischen Geschichte. Breslau: Josef Max & COMP., 1866.

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj