Mundżak

rodzaj ssaka

Mundżak[9] (Muntiacus) – rodzaj ssaka podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Mundżak
Muntiacus[1]
Rafinesque, 1815[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – mundżak indyjski (M. muntjak)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd Cetartiodactyla
Podrząd przeżuwacze
Infrarząd Pecora
Rodzina jeleniowate
Podrodzina jelenie
Plemię Muntiacini
Rodzaj mundżak
Typ nomenklatoryczny

Cervus muntjak E.A.W. Zimmermann, 1780

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Zasięg występowania
Mapa występowania

Zasięg występowaniaEdytuj

W warunkach naturalnych występują na Półwyspie Indyjskim, Półwyspie Indochińskim, w południowo-wschodnich Chinach i na Archipelagu Malajskim[10][11][12].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała 58–120 cm, długość ogona 10–20 cm, wysokość w kłębie 40–70 cm; długość rogów samców 1–28,5 cm; masa ciała 12–35 kg[11]. Charakteryzują się długością owłosienia nasad poroży. Ich poroża dorastają do 17 cm długości i mają zwykle dwa, rzadziej trzy krótkie rozgałęzienia.

SystematykaEdytuj

EtymologiaEdytuj

  • Muntiacus: sundajska nazwa Muntjak dla mundżaka[13].
  • Cervulus: rodzaj Cervus Linnaeus, 1758 (jeleń); łac. przyrostek zdrabniający -ulus[14]. Gatunek typowy: Cervus muntjak E.A.W. Zimmermann, 1780.
  • Stylocerus: gr. στυλος stulos „kolumna, słup”; κερας keras, κερατος keratos „róg”[15]. Gatunek typowy: Cervus muntjak E.A.W. Zimmermann, 1780.
  • Prox: gr. προξ prox, προκος prokos „jeleń, sarna”[16]. Gatunek typowy: Prox moschatus Ogilby, 1837 (= Cervus muntjak E.A.W. Zimmermann, 1780).
  • Procops: gr. προξ prox, προκος prokos „jeleń, sarna”[17]; ωψ ōps, ωπος ōpos „wygląd, oblicze”[18]. Gatunek typowy: Cervulus feae O. Thomas & Doria, 1889.
  • Megamuntiacus: gr. μεγας megas, μεγαλη megalē „wielki”[19]; rodzaj Muntiacus Rafinesque, 1815. Gatunek typowy: Megamuntiacus vuquangensis Tuoc, Dung, Dawson, Arctander & Mackinnon, 1994.
  • Caninmuntiacus: ang. canine „kieł”; rodzaj Muntiacus Rafinesque, 1815[8]. Gatunek typowy: Caninmuntiacus truongsonensis Giao, Tuoc, Dung, Wikramanayake, Amato, Arctander & Mackinnon, 1997.

Podział systematycznyEdytuj

Do rodzaju należą następujące gatunki[10][9]:

PrzypisyEdytuj

  1. Muntiacus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. C.S. Rafinesque: Analyse de la nature, or, Tableau de l’univers et des corps organisés. Palerme: Aux dépens de l’auteur, 1815, s. 56. (fr.)
  3. H.M.D. de Blainville. Sur plusieurs especcs d’animaux mammifères, de l’ordre des ruminans. „Bulletin des Sciences, par la Société philomathique de Paris”. Année 1814, s. 74, 1816 (fr.). 
  4. C.H. Smith: Synopsis of the species of Mammalia. W: G. Cuvier: The animal kingdom: arranged in conformity with its organization. Cz. 5. London: Printed for G.B. Whittaker, 1827, s. 319. (ang.)
  5. W. Ogilby. On the generic characters of Ruminants. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 4, s. 135, 1837 (ang.). 
  6. R.I. Pocock. On the External Characters of Elaphurus, Hydropotes, Pudu, and other Cervidae. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1923 (1), s. 207, 1923 (ang.). 
  7. D. Tuoc, V.V. Dung, S. Dawson, P. Arctander & J. MacKinnon: Introduction of a new large mammal species in Viet Nam. Hanoi: Forest Inventory and Planning Institute, 1994, s. 1, seria: Science and Technology News. (wiet.)
  8. a b N.A. Ha. Another new animal discovered in Vietnam. „ietnam Economic New”. 38, s. 46, 1997 (ang.). 
  9. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 175. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  10. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  11. a b S. Mattioli: Family Cervidae (Deer). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 409. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.)
  12. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Muntiacus (ang.). W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-04-05].
  13. Palmer 1904 ↓, s. 435.
  14. Palmer 1904 ↓, s. 174.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 651.
  16. Palmer 1904 ↓, s. 587.
  17. Jaeger 1944 ↓, s. 184.
  18. Jaeger 1944 ↓, s. 155.
  19. Jaeger 1944 ↓, s. 133.

BibliografiaEdytuj