Niedotrawowate

Niedotrawowate (Eriocaulaceae) – rodzina roślin jednoliściennych z rzędu wiechlinowców. Zasięgiem obejmuje całą strefę tropikalną i subtropikalną, a także niewielkie obszary Ameryki Północnej, Wyspy Brytyjskie i Azję Wschodnią. Należy do niej 10 rodzajów liczących 1160 gatunków[2]. Występują na wilgotnych piaskach, nad wodami; gatunek Mesanthemum reductum rośnie pod wodą w afrykańskich strumieniach i rzekach[4].

Niedotrawowate
Ilustracja
Eriocaulon nudicuspe
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd wiechlinowce
Rodzina niedotrawowate
Nazwa systematyczna
Eriocaulaceae Martinov
Tekhno-Bot. Slovar: 237. 3 Aug 1820[3]
Typ nomenklatoryczny

Eriocaulon L. (1753)

Kwiatostan przedstawiciela rodzaju Paepalanthus
Syngonanthus chrysanthus

MorfologiaEdytuj

Byliny i rośliny jednoroczne z trawiastymi liśćmi, często skupionymi u nasady pędu w rozetę. Drobne kwiaty (czasem do 0,25 mm długości) skupione są w główkowate kwiatostany. U wielu gatunków pędy w górnej części są rozgałęzione i tworzą kwiatostan złożony w formie baldachu. W obrębie główek kwiatostanowych, kwiaty męskie występują zwykle na obrzeżach, kwiaty żeńskie w środku kwiatostanu. Okwiat w dwóch okółkach zwykle niezróżnicowany, czasem okółki różnią się kolorystycznie lub wielkością. W kwiatach męskich znajduje się jeden lub dwa potrójne okółki pręcików. W kwiatach żeńskich słupek ma trójkomorową zalążnię. Owocem są wielonasienne torebki. Nasiona dzięki porozrywanej zewnętrznej warstwie komórek wyglądają jak owłosione i roznoszone są łatwo przez wiatr lub wodę[4].

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna rodziny według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)

Klad okrytonasienne, klad jednoliścienne (monocots), rząd wiechlinowce (Poales), rodzina łuczydłowate (Xyridaceae). Rodzina stanowi grupę siostrzaną dla rodziny łuczydłowatych (Xyridaceae)[2].

Pozycja rodziny w kladogramie przedstawiającym powiązania filogenetyczne w obrębie rzędu wiechlinowców:

wiechlinowce


pałkowate Typhaceae



bromeliowate Bromeliaceae





Rapateaceae






łuczydłowate Xyridaceae



niedotrawowate Eriocaulaceae





majakowate Mayacaceae




turniowate Thurniaceae




sitowate Juncaceae



ciborowate Cyperaceae








rześciowate Restionaceae




biczycowate Flagellariaceae




wiechlinowate Poaceae




Ecdeiocoleaceae



żuanwiliowate Joinvilleaceae









Podział rodziny według Angiosperm Phylogeny Website[2]

podrodzina Eriocauloideae

podrodzina Paepalanthoideae

ZastosowanieEdytuj

Niektóre gatunki stosowane są w ziołolecznictwie i w bukieciarstwie (zwłaszcza suszone kwiatostany)[4].

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
  2. a b c d Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
  3. James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium (ang.). University of Maryland. [dostęp 2010-11-11].
  4. a b c Rośliny kwiatowe. Wielka Encyklopedia Przyrody. Warszawa: Muza SA, s. 464–465. ISBN 83-7079-779-2.