Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy stolicy Kazachstanu. Zobacz też: Astana Pro Team (grupa kolarska).

Nur-Sułtan[3] (kaz. Нұр-Сұлтан; do 1961 Akmolińsk, do 1992 Celinograd, do 1998 Akmoła, do 2019 Astana) – stolica i drugie co do liczby ludności (po Ałmaty) miasto w Kazachstanie, położone w północnej części kraju na Pogórzu Kazachskim, na północny zachód od Karagandy nad rzeką Iszym.

Nur-Sułtan
Нұр-Сұлтан
ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Kazachstan
Obwód akmolski[1]
Burmistrz Ałtaj Kulginow
Powierzchnia 797,33 km²
Wysokość 347 m n.p.m.
Populacja (2018)
• liczba ludności
• gęstość

1 047 966[2]
1299 os./km²
Nr kierunkowy +7-7172
Kod pocztowy 010000
Tablice rejestracyjne 01, Z
Położenie na mapie Kazachstanu
Mapa lokalizacyjna Kazachstanu
Nur-Sułtan
Nur-Sułtan
Ziemia51°10′N 71°25′E/51,166667 71,416667
Strona internetowa
Siedziba Mażylisu i Senatu
Bulwar Nurzhol w centrum miasta, w oddali pałac prezydencki Ak Orda
Pałac sztuki Szabyt, wieża Kazach Eli i Pałac Niepodległości
Wieża Bäjterek nocą
Rzeka Iszym płynąca przez miasto

HistoriaEdytuj

  • 1824 – Rosjanie zbudowali fortecę Akmolińsk (od kazachskiego „Akmoły” – biała mogiła), warownia służyła również jako ośrodek handlowy, bowiem znajdował się tu punkt zborny dla karawan z Taszkentu i Buchary do Rosji.
  • 1862 – osada otrzymała prawa miejskie.
  • 1868 – Akmolińsk pełnił funkcję centrum administracyjnego dla obwodu akmolińskiego.
  • 2 marca 1918 – władzę w mieście przejęła rada delegatów robotniczych, chłopskich i żołnierskich.
  • 25 maja 1918 – od Kazania do Władywostoku wybuchło powstanie Białej Gwardii, od 3 czerwca 1918 miastem rządziła Armia admirała Kołczaka.
  • 25 listopada 1919 – Armia Czerwona z powrotem zajęła Akmolińsk.
  • 1941–1945 – podczas II wojny światowej miasto stało się ważnym centrum przemysłowym, do którego ewakuowano zakłady i fabryki z terenów okupowanych przez Niemcy.
  • 20 marca 1961 – Nikita Chruszczow ogłosił kampanię zagospodarowania nieużytków, tj. przekształcenia 250 000 km² pastwisk stepowych w pola uprawne pszenicy, równocześnie przemianował Akmolińsk na Celinograd (ros. celina = nieużytki), który powołał do pełnienia roli centrum tego projektu. Miasto rozwijało się i wzrastało jego znaczenie.
  • 1992 – po uzyskaniu przez Kazachstan niepodległości, w trakcie kampanii derusyfikowania nazw obiektów geograficznych miasto przyjęło nazwę kazachską Akmoła.
  • 6 lipca 1994 – rząd przyjął uchwałę o przeniesieniu stolicy z Ałmaty do Akmoły.
  • 10 grudnia 1997 – oficjalne przyznanie Akmole statusu miasta stołecznego.
  • 6 maja 1998 – zmiana nazwy miasta na Astana (w języku kazachskim: stolica).
  • 30 sierpnia 2002 – ukończenie budowy wieży Bäjterek.
  • 23 i 24 września 2003 – miasto organizuje I Kongres Liderów Religii Światowych i Tradycyjnych, tego typu zgromadzenia miały miejsce także w kolejnych latach (2006, 2009, 2012, 2015 i 2018).
  • 2 września 2006 – ukończenie budowy pałacu Pokoju i Pojednania.
  • 1 i 2 grudnia 2010 – Astana gości szczyt głów państw i szefów rządów państw Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.
  • 30 stycznia – 6 lutego 2011 – razem z Ałmaty miasto organizuje Zimowe Igrzyska Azjatyckie.
  • 22 listopada 2012 – miasto zostaje nominowane przez Międzynarodowe Biuro Wystaw Światowych do zorganizowania wystawy Expo 2017.
  • 10 czerwca 2017 – nastąpiła oficjalna inauguracja wystawy Expo 2017.
  • 20 marca 2019 – kazachski parlament przegłosował nazwanie miasta imieniem Nursułtana Nazarbajewa – Nur-Sułtan[4] (kaz. Нұр-Сұлтан)[5][6].

BurmistrzowieEdytuj

GeografiaEdytuj

KlimatEdytuj

Średnia temperatura i opady dla Nur-Sułtan
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie temperatury w dzień [°C] -9.9 -9.2 -2.5 10.9 20.2 25.8 26.8 25.2 18.8 10.0 -1.4 -8.0 8,9
Średnie dobowe temperatury [°C] -14.2 -14.1 -7.0 5.2 13.9 19.5 20.8 18.8 12.3 4.6 -5.4 -12.1 3,5
Średnie temperatury w nocy [°C] -18.3 -18.5 -11.5 0.2 7.9 13.2 15.0 12.8 6.6 0.2 -8.9 -16.1 -1,5
Opady [mm] 16 15 18 21 35 37 50 29 22 27 28 22 320
Średnia liczba dni deszczowych 2 2 5 9 15 13 15 13 12 10 7 3 106
Średnia liczba dni śnieżnych 25 23 19 6 1 0.1 0 0 1 7 18 24 124
Wilgotność [%] 78 77 79 64 54 53 59 57 59 68 80 79 67
Średnie usłonecznienie (w godzinach) 103 147 192 238 301 336 336 294 230 136 100 94 2507
Źródło: Pogodaiklimat.ru[7]

DemografiaEdytuj

Wzrost liczby ludności w mieście:

  • 287 tys. – 1993
  • 500 tys. – 2003
  • 600 tys. – 2004[8]
  • 701 tys. – 2010[9]
  • 835 tys. – 2014[10]
  • 860 tys. – 2015[11]
  • 1 mln 47 tys. – 2018[2]

ReligiaEdytuj

GospodarkaEdytuj

Ośrodek handlowo-usługowy dużego regionu rolniczego. Rozwinięty przemysł metalowy – głównie produkcja maszyn rolniczych, oraz materiałów budowlanych. Poza tym przemysł spożywczy, lekki, odzieżowy, zakłady naprawcze taboru kolejowego. Ważny węzeł drogowy i kolejowy ze stacją Astana, międzynarodowy port lotniczy.

TransportEdytuj

EdukacjaEdytuj

W Nur-Sułtanie znajduje się pięć uczelni, w tym Euroazjatycki Uniwersytet Narodowy im. L.N. Gumilowa oraz Uniwersytet Nazarbajewa.

KulturaEdytuj

W mieście znajduje się Kazachska Filharmonia Narodowa, muzea i kilka teatrów i wiele innych ośrodków kultury, do których można zaliczyć Bibliotekę Narodową, Salę Kongresową, Pałac Młodzieży i Prezydenckie Centrum Kultury. Głównym symbolem miasta jest wieża widokowa Bäjterek.

SportEdytuj

Nazwę miasta nosi grupa kolarska Astana Pro Team, której kolarz Alberto Contador w 2009 wygrał Tour de France, a cały zespół klasyfikację drużynową. W 2014 inny kolarz ekipy, Vincenzo Nibali, również zwyciężył w Tour de France.

W mieście znajduje się piłkarski stadion narodowy Astana Arena, którego budowa została zakończona w 2009 roku. Swoje mecze rozgrywa na nim FK Astana. Siedzibę w Nur-Sułtanie ma także klub FK Astana-1964, który korzysta ze starszego obiektu, Stadionu im. Każymukana Mungajtpasuly.

ArchitekturaEdytuj

Miasta partnerskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj