Operacja Silne Wsparcie
Operacja Silne Wsparcie – operacja wojskowa przeprowadzana przez Wojska Obrony Terytorialnej (WOT) na terenach objętych stanem wyjątkowym i poza nim, na pograniczu polsko-białoruskim, której celem jest wsparcie władz oraz społeczności lokalnych, a także działań Straży Granicznej w obliczu kryzysu migracyjnego.
![]() Przebieg granicy polsko-białoruskiej | |||
Konflikt | |||
---|---|---|---|
Strony konfliktu | |||
| |||
Cele operacji | |||
• wsparcie władz i społeczności lokalnych, • wsparcie działań Straży Granicznej | |||
Podstawy prawne |
• decyzja ministra obrony narodowej z 2 września 2021 roku | ||
Czas operacji |
od 3 września 2021 | ||
Obszar operacji |
• tereny objęte stanem wyjątkowym przy granicy z Białorusią, | ||
Siły przydzielone do operacji |
• 1 Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej |
Operacja rozpoczęła się 3 września 2021 roku na mocy decyzji ministra obrony narodowej Mariusza Błaszczaka z 2 września 2021 roku.
Tło operacji
edytujAleksandr Łukaszenka został oskarżony o fałszerstwa wyborcze podczas wyborów prezydenckich w 2020 roku przez społeczność międzynarodową i białoruską opozycję[1][2]. Stany Zjednoczone, Unia Europejska, Wielka Brytania nie uznały Łukaszenki za prezydenta[3] . Ogłoszone wyniki wyborów doprowadziły do masowych protestów na Białorusi, które były tłumione przez białoruskie służby bezpieczeństwa[2]. Po wyborach prezydenckich liderka opozycji Swiatłana Cichanouska uciekła na Litwę[4] .
23 maja 2021 doszło do przymusowego lądowania w Mińsku samolotu linii lotniczych Ryanair, który docelowo leciał do Wilna. Powodem była fałszywa, jak się później okazało, informacja o znajdującej się na jego pokładzie bombie[5]. W rzeczywistości samolot był zmuszony do lądowania, ponieważ na jego pokładzie znajdował się Raman Pratasiewicz, aktywista opozycyjny[6] . Po wylądowaniu Pratasiewicz został aresztowany wraz z partnerką[6] . W związku z tymi wydarzeniami Unia Europejska nałożyła na Białoruś sankcje gospodarcze[7], z powodu których, jak przyznał Alaksandr Łukaszenka, białoruskie władze rozpoczęły przerzucanie nielegalnych imigrantów na terytorium Unii Europejskiej[8].
2 września prezydent Andrzej Duda wydał decyzję o wprowadzeniu stanu wyjątkowego w przygranicznym pasie z Białorusią[9]. Odbyło się to na wniosek rządu w związku sytuacją na granicy polsko-białoruskiej, gdzie dochodziło do coraz częstszych prób nielegalnego przekroczenia granicy[10]. 30 września Sejm zdecydował o przedłużeniu stanu wyjątkowego w Polsce[11].
Przebieg operacji
edytujRozpoczęcie i cele
edytuj2 września minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak podjął decyzję o rozpoczęciu operacji o nazwie „Silne Wsparcie”. 3 września żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej podjęli działania na terenie objętym stanem wyjątkowym przy granicy polsko-białoruskiej[12] .
Początkowym celem operacji było wsparcie społeczności lokalnych i władz samorządowych na terenach objętych stanem wyjątkowym – 183 miejscowości[12] .
Siły
edytujDo przeprowadzenia operacji „Silne Wsparcie” zostały oddelegowane[12] :
- 1 Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej
- 2 Lubelska Brygada Obrony Terytorialnej
- Zespół Działań Cyberprzestrzennych WOT
- Wydział Operacji Informacyjnych Dowództwa WOT
Wraz z rozwojem sytuacji na granicy do operacji zostały włączone[13] :
- Grupy Rozpoznania Obrazowego WOT
- Grupy Poszukiwawczo-Ratownicze K9 WOT (GPR K9 WOT)
Działania
edytujPoczątkowo żołnierze WOT przeprowadzali spotkania z mieszkańcami i władzami lokalnymi w 183 miejscowościach objętych stanem wyjątkowym, aby rozpoznać ich potrzeby w zakresie bezpieczeństwa, informować o wydarzeniach na granicy i budować poczucie bezpieczeństwa[14][15]. W związku z tym, iż w tym samym czasie trwały rosyjsko-białoruskie ćwiczenia „Zapad 2021”, to do działań w ramach operacji oddelegowano Wydział Operacji Informacyjnych Dowództwa WOT i Zespół Działań Cyberprzestrzennych WOT. Ich zadaniem było przeprowadzanie szkoleń z zakresu cyberbezpieczeństwa, rozpoznania i walki z dezinformacją, bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych na poziomie społeczności lokalnych. Informatycy WOT zostali zobowiązani do przeprowadzenia audytów bezpieczeństwa urzędów i instytucji publicznych[16][17] .
13 września WOT uruchomił specjalną infolinię dla mieszkańców obszarów objętych stanem wyjątkowym[18] .
Grupy Rozpoznania Obrazowego WOT wspierają również funkcjonariuszy Straży Granicznej poprzez patrolowanie przygranicznych terenów bezzałogowymi statkami powietrznymi FlyEye[19][20].
Żołnierze WOT wchodzili również w skład łączonych patroli granicznych z funkcjonariuszami Straży Granicznej[13] . 2 Lubelska Brygada OT wraz z Nadbużańskim Oddziałem Straży Granicznej prowadzą patrole wodne na Bugu[21][22] . Żołnierze Lubelskiej Brygady OT rozpoczęli w ramach operacji pilotażowy program wykorzystania konnych patroli ze względu na warunki terenowe pogranicza[23]. Ponadto żołnierze WOT odbywają piesze dzienno-nocne patrole na granicy w celu monitorowania granicy i poszukiwania grup migrantów, którzy przekroczyli nielegalnie granicę. W momencie wykrycia takiej grupy żołnierze zatrzymują ją, dostarczają żywność i przekazują patrolowi Straży Granicznej[24][25] . Patrole piesze są wspierane również przez Grupy Poszukiwawczo-Ratownicze K9 WOT z nawigatorami i psami służbowymi[24][26] .
Od 12 października, na wniosek Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej, żołnierze 2 Lubelskiej Brygady OT rozstawiają na granicy maszty oświetleniowe mające na celu poprawić widoczność na najczęściej patrolowanych odcinkach granicy[20]. Wcześniej maszty były ustawiane również w miejscowościach[27] .
8 listopada, o godzinie 10:30 Dowództwo WOT ogłosiło alert gotowości, który objął ok. 8000 żołnierzy z brygad OT z województw: podlaskiego, lubelskiego i warmińsko-mazurskiego[28]. Powołanie w trybie natychmiastowego wstawiennictwa do 24 godzin objęło Brygady OT w województwach: pomorskim, kujawsko-pomorskim, łódzkim, świętokrzyskim, podkarpackim i małopolskim[29]. Tego samego dnia żołnierze dwóch batalionów lekkiej piechoty z Białegostoku i Hajnówki z 1 Podlaskiej Brygady OT zostali wezwani do swoich jednostek w trybie alarmowym[30].
W związku z tym, iż 9 listopada białoruskie służby przetransportowały nad granicę w rejonie Kuźnicy duże grupy migrantów, postanowiono, że dodatkowe Grupy Rozpoznania Obrazowego WOT będą oddelegowane do wsparcia Straży Granicznej[31]. W związku z próbą siłowego przekroczenia przez migrantów tego samego dnia WOT ogłosił wzmożenie działań mających na celu wsparcie Straży Granicznej w rejonie Kuźnicy[32][33].
W grudniu 2021 roku rzecznik prasowy WOT podał do wiadomości, że do grudnia żołnierze WOT przeprowadzili 6000 patroli pieszych i konnych, na rzece Bug przeprowadzili 700 patroli wodnych, a Grupy Rozpoznania Obrazowego wykonały 300 lotów bezzałogowymi statkami powietrznymi. Łącznie do operacji oddelegowanych było w tym czasie 2500 żołnierzy WOT[34] .
W kwietniu 2022 roku podano, że w ramach operacji bezzałogowe statki latające na granicy polsko-białoruskiej wzięły udział w 500 operacjach rozpoznawczych, co dało 1000 godzin lotów. 70% z tego czasu stanowiły misje wykonywane nocą[35] . W kwietniu 2022 roku na granicę oddelegowanych było 2000 żołnierzy[36] .
Przypisy
edytuj- ↑ Resolution on the situation in Belarus after one year of protests and their violent repression [online], europarl.europa.eu, 6 października 2021 [dostęp 2021-11-09] .
- ↑ a b Cichanouska: Cena za kontynuowanie demonstracji na Białorusi obecnie byłaby zbyt wysoka [online], forsal.pl, 9 sierpnia 2021 [dostęp 2021-11-09] .
- ↑ Clench 2021 ↓.
- ↑ Partyła 2020 ↓.
- ↑ Samolot zmuszony do lądowania w Mińsku. Komentarze ekspertów [online], tvn24.pl, 23 maja 2021 [dostęp 2021-11-09] (pol.).
- ↑ a b Cohen 2021 ↓.
- ↑ Dziennik Urzędowy L 224I/2021, „Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej”, 24 czerwca 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- ↑ Lukashenko pledges ‘not to restrain migrants’ [online], kyivpost.com, 3 lipca 2021 [dostęp 2021-11-09] .
- ↑ Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 września 2021 r. w sprawie wprowadzenia stanu wyjątkowego na obszarze części województwa podlaskiego oraz części województwa lubelskiego. Dz.U. z 2021 r. poz. 1612.
- ↑ Dziesiątki prób nielegalnego przekroczenia granicy. Straż Graniczna przedstawia dane, „TVP Info”, 3 września 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- ↑ Gorąca dyskusja w Sejmie. Posłowie zagłosowali za przedłużeniem stanu wyjątkowego, „Onet.pl”, 30 września 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- ↑ a b c Pietrzak 2021a ↓.
- ↑ a b Kowalska-Sendek 2021 ↓.
- ↑ Pietrzak 2021b ↓.
- ↑ #SilneWsparcie – kolejny dzień działań, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 7 września 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- ↑ Pietrzak 2021c ↓.
- ↑ Wilczewski 2021a ↓.
- ↑ Pietrzak 2021d ↓.
- ↑ Wilczewski 2021b ↓.
- ↑ a b Operacja „Silne wsparcie”- maszty oświetleniowe na granicy, „Wojsko Polskie” [dostęp 2021-11-10] .
- ↑ "Silne Wsparcie" - Patrole wodne na Bugu, „Wojsko Polskie” [dostęp 2021-11-10] .
- ↑ Stanula 2021 ↓.
- ↑ Patrole konne 2 LBOT na granicy, „Wojsko Polskie” [dostęp 2021-11-10] .
- ↑ a b Muczyński 2021 ↓.
- ↑ Ziemska 2021 ↓.
- ↑ Wilczewski 2021d ↓.
- ↑ Wilczewski 2021c ↓.
- ↑ Podwyższenie alertu gotowości WOT, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 8 listopada 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- ↑ Kryzys na granicy z Białorusią. WOT w Kujawsko-Pomorskiem w alercie gotowości, „TVP 3 Bydgoszcz”, 9 listopada 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- ↑ Alarmowe stawiennictwo na Podlasiu, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 9 listopada 2021 [dostęp 2021-11-11] .
- ↑ Bezzałogowce na pierwszej linii operacji "Silne wsparcie" [WIDEO], „ZBiAM”, 9 listopada 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- ↑ Wzmocnienie operacji #SilneWsparcie, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 9 listopada 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- ↑ Nocne zdjęcia z granicy. „Na koczowisku w rejonie Kuźnicy było duże poruszenie”, „Wprost”, 14 listopada 2021 [dostęp 2021-11-17] .
- ↑ Pietrzak 2021e ↓.
- ↑ Milczarczyk 2022 ↓.
- ↑ Pietrzak 2022 ↓.
Bibliografia
edytuj- Sam Clench , Ryanair ‘hijacking’: Belarus releases video of Roman Protasevich, EU promises more sanctions, „News.com.au”, 25 maja 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- David Cohen , U.S. condemns Belarus for forcing down passenger plane to arrest foe, „Politico”, 23 maja 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- Magdalena Kowalska-Sendek , Trwa operacja „Silne wsparcie”, „Polska Zbrojna”, 20 września 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- Weronika Milczarczyk , 1000 godzin lotów bezzałogowców rozpoznawczych WOT na granicy PL-BY, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 9 kwietnia 2022 [dostęp 2023-02-01] .
- Rafał Muczyński , WOT: Miesiąc operacji Silne Wsparcie, „MilMag”, 6 października 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- Magdalena Partyła , Dlaczego Swiatłana Cichanouska wyjechała na Litwę? "Sama podjęłam decyzję", „RMF 24”, 11 sierpnia 2020 [dostęp 2021-11-10] .
- Marek Pietrzak , #SilneWsparcie Terytorialsów, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 3 września 2021a [dostęp 2021-11-10] .
- Marek Pietrzak , #SilneWsparcie dla Lubelszczyzny, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 4 września 2021b [dostęp 2021-11-10] .
- Marek Pietrzak , Parasol cyberbezpieczeństwa terytorialsów dla lokalnych urzędów, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 5 września 2021c [dostęp 2021-11-10] .
- Marek Pietrzak , Ruszyła linia wsparcia dla osób z rejonów przygranicznych objętych stanem wyjątkowym, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 13 września 2021d [dostęp 2021-11-10] .
- Marek Pietrzak , W święta 2,5 tys. żołnierzy WOT na służbie, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 25 grudnia 2021e [dostęp 2022-09-02] .
- Marek Pietrzak , Połowa polsko – białoruskiej granicy chroniona przez żołnierzy WOT, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 12 kwietnia 2022 [dostęp 2023-02-01] .
- Damian Stanula , #SilneWsparcie Wspólne patrole wodne na rzece Bug w pasie objętym stanem wyjątkowym, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 1 października 2021 [dostęp 2021-11-10] .
- Łukasz Wilczewski , Szkolenia z cyberbezpieczeństwa, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 15 września 2021a [dostęp 2021-11-10] .
- Łukasz Wilczewski , #SilneWsparcie bezzałogowców na Podlasiu, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 1 października 2021b [dostęp 2021-11-10] .
- Łukasz Wilczewski , Szósty dzień operacji #SilneWsparcie, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 8 września 2021c [dostęp 2021-11-10] .
- Łukasz Wilczewski , GPR K9 WOT w gotowości do wsparcia podlaskich terytorialsów, „Wojska Obrony Terytorialnej”, 6 października 2021d [dostęp 2021-11-10] .
- Agnieszka Ziemska , Operacja "Silne Wsparcie". Terytorialsi ze Strażą Graniczną zatrzymują migrantów na granicy i w "gniazdach", „Polska Agencja Prasowa”, 8 października 2021 [dostęp 2021-11-10] .