Poziomka twardawa

gatunek rośliny

Poziomka twardawa (Fragaria viridis) – gatunek rośliny z rodziny różowatych. Rośnie dziko w Azji i Europie[3]. W Polsce jest znacznie rzadsza od poziomki pospolitej.

Poziomka twardawa
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd różowce
Rodzina różowate
Rodzaj poziomka
Gatunek poziomka twardawa
Nazwa systematyczna
Fragaria viridis Weston
Bot. univ. 2:327. 1771
Synonimy
  • Fragaria collina Ehrh.
  • Fragaria vesca var. sativa L.
  • Potentilla viridis (Weston) Prantl[3]

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Roślina zielna, osiąga wysokość 5–15 cm. Wytwarza krótkie i monopodialne rozłogi, czasami ich brak[4].
Liście
Trójdzielne i grubo piłkowane. Ząbki na brzegach liści są lekko zagięte do góry, przy czym szczytowy ząbek jest dużo mniejszy od sąsiednich. Listki silnie, zwykle jedwabiście owłosione, osadzone na bardzo krótkich ogonkach[4].
Kwiaty
Na łodygach wyrasta zwykle od 3 do 10 białych kwiatów, na szypułkach tylko niewiele dłuższych od liści. Kwiaty promieniste o działkach kielicha przylegających do "owocu" i odrywających się razem z nim[4].
Owoce
Owoce pozorne, czerwonozielonawe, większe i bardziej suche niż poziomki pospolitej.
Gatunki podobne
Poziomka pospolita, która odróżnia się od poziomki twardawej słabiej owłosionymi listkami oraz czerwieńszymi i bardziej soczystymi owocami, łatwo odrywającymi się od kielicha.

Biologia i ekologiaEdytuj

Bylina, hemikryptofit. Kwitnie w maju i czerwcu[4]. Kwiaty są zapylane przez owady. Nasiona rozsiewane przez zwierzęta lub ludzi (endochoria). Zasiedla zarośla, suche murawy, obrzeża lasów oraz słoneczne, wapienne wzgórza. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku zespołów (All.) Geranion sanguinei[5]. W Polsce występuje dość często w niektórych regionach na niżu. Liczba chromosomów 2n = 14[4].

ZmiennośćEdytuj

Tworzy mieszańce z poziomką pospolitą (F. x hagenbachiana Lang et Koch) oraz p. wysoką[4].

ZastosowanieEdytuj

 
Zbiór owoców
Roślina jadalna
Owoce o średnicy 1–2 cm są jadalne, chociaż mniej smaczne od owoców poziomki pospolitej. Osiągają najlepszy smak dopiero w pełni dojrzałości. Zawierają wartościowe kwasy organiczne, węglowodany oraz bardzo dużo witaminy C, a także witaminy A, B1, B2, B6, E, H, PP i sole mineralne: wapnia, fosforu, kobaltu, zwłaszcza zaś żelaza[6]. Ze środowiska naturalnego są obecnie rzadko zbierane, ze względu na rzadkość występowania oraz znacznie mniejszą wydajność, niż mają poziomki pochodzące z uprawy.
Roślina lecznicza

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-29] (ang.).
  3. a b Taxon: Fragaria viridis Weston. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2020-12-27].
  4. a b c d e f Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 238-239. ISBN 83-01-14342-8.
  5. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnistwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  6. a b Anna Mazerant: Mała księga ziół. Warszawa: Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, 1990. ISBN 83-202-0810-6.