Otwórz menu główne

Rezerwat przyrody Jezioro Kolnorezerwat przyrody położony na terenie gminy Augustów w województwie podlaskim.

Jezioro Kolno
Ilustracja
Widok na jezioro Kolno
rezerwat faunistyczny
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Mezoregion Równina Augustowska
Data utworzenia 1960
Akt prawny M.P. z 1960 r. nr 29, poz. 137
Powierzchnia 269,26 ha
Ochrona częściowa
Położenie na mapie powiatu augustowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu augustowskiego
Jezioro Kolno
Jezioro Kolno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jezioro Kolno
Jezioro Kolno
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Jezioro Kolno
Jezioro Kolno
Ziemia53°46′N 23°01′E/53,766667 23,016667

Spis treści

CharakterystykaEdytuj

Rezerwat położony jest 2 km na południowy zachód od wsi Kolnica i 8 km na południe od Augustowa[1]. Rezerwat znajduje się w zasięgu administracyjnym Nadleśnictwa Augustów w granicach obrębu Białobrzegi[1]. Grunty rezerwatu stanowią własność Skarbu Państwa, podlegają natomiast dzierżawie[2].

Rezerwat powołano Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 1 lutego 1960[3]. Według aktu powołującego powierzchnia rezerwatu wynosi 269,26 ha[3]. W aktach prawnych nie określono rodzaju, typu i podtypu rezerwatu[4]. Według publikacji Nadleśnictwa Augustów jest to rezerwat faunistyczny (ornitologiczny)[1]. Celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie miejsc lęgowych łabędzia niemego[3].

Rezerwat obejmuje jezioro Kolno wraz ze strefą przybrzeżnego szuwaru[1]. Jezioro, zajmujące rozległe i w dużym stopniu zatorfione zagłębienie wytopiskowe, ma średnią głębokość 1–2 m, zaś maksymalna głębokość wynosi 3,3 m[1]. Jezioro jest przepływowe – od południa i północy wpadają do niego cieki odwadniające zmeliorowane torfowiska, zaś z jeziora woda odpływa pogłębionym korytem Kolniczanki do rzeki Netty[1]. Typy siedlisk występujące w rezerwacie zaliczają się do kategorii: starorzecza i inne naturalne, eutroficzne zbiorniki wodne[2].

FaunaEdytuj

Według danych z 2015 w rezerwacie występowało około 100 łabędzi niemych, w tym 10 par gniazdujących[1].

Duża powierzchnia jeziora Kolno i bogactwo roślinności przybrzeżnej sprzyja gnieżdżeniu się – poza łabędziami – licznych gatunków ptactwa, głównie wodno-błotnego[5]. W rezerwacie występują 63 gatunki ptaków, z czego 56 gatunków objętych jest ochroną[2]. Najczęściej występujące gatunki to kaczka krzyżówka, cyranka, łyska, bąk, perkoz dwuczuby, zausznik, perkozek, żuraw, śmieszka, rybitwa rzeczna, czajka, kobuz, krogulec, podróżniczek, remiz, wąsatka oraz ptactwo przelotne: gęsi i różne gatunki kaczek: płaskonos, świstun, głowienka, podgorzałka, uhla i inne[5].

W rezerwacie występuje 14 gatunków ryb w tym szczupak pospolity, węgorz europejski, 8 gatunków karpiowatych (karaś pospolity, kiełb pospolity, krąp, leszcz, lin, płoć, słonecznica pospolita, wzdręga), 2 gatunki okoniowatych (okoń pospolity, jazgarz), koza pospolita, ciernik[2].

Bezkręgowce reprezentowane są m.in. przez 22 gatunki wrotków i 12 gatunków skorupiaków[2].

FloraEdytuj

Na prawie całej powierzchni dno jeziora jest pokryte kobiercem ramienic (w tym chronioną ramienicą omszoną)[1][2]. Na pas szuwarów wokół jeziora składa się trzcina pospolita, pałka wąskolistna, oczeret jeziorny i skrzyp bagienny, występuje tu również sitowiec nadmorski i roślinożerna roślina aldrowanda pęcherzykowata[1]. Na torfowiskach przy północnym i północno-zachodnim brzegu jeziora występują takie gatunki roślin, jak wierzba lapońska, turzyca bagienna, turzyca strunowa, rosiczka okrągłolistna i kruszczyk błotny[1].

W rezerwacie występują 2 gatunki sinic, 37 gatunków okrzemek, 25 gatunków zielenic, 7 gatunków tobołków, 2 gatunki złotowiciowców, 3 gatunki euglenin, 4 gatunki mszaków[2]. Odnotowano też ponad 60 gatunków roślin naczyniowych, w tym gatunki objęte ochroną ścisłą (bobrek trójlistkowy) i częściową (grążel żółty, grzybienie białe, kruszczyk błotny, kukułka szerokolistna, rosiczka okrągłolistna)[2].

Ochrona i zagrożeniaEdytuj

Nadzór nad rezerwatem sprawuje Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Białymstoku[4]. Rezerwat leży na terenie dwóch obszarów sieci Natura 2000: obszaru specjalnej ochrony ptaków „Puszcza Augustowska” (PLB200002)[6] oraz obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty „Ostoja Augustowska” (PLH200005)[7].

Dla rezerwatu obowiązuje do roku 2022 plan ochrony ustanowiony w roku 2003[2]. Plan ten zakłada unaturalnienie zbiornika wodnego oraz utrzymanie bioróżnorodności organizmów wodnych[2]. Cele te mają być realizowane m.in. poprzez utrzymanie wzdłuż brzegów pasów zadrzewień i zakrzaczeń, stałe zarybianie, odławianie i dbanie o odpowiedni skład ichtiofauny, obniżenie poziomu wody nadmiernie wypłycającej jezioro, zmniejszenie presji turystycznej poprzez budowę wież obserwacyjnych, zmniejszenie oddziaływania rolnictwa przez budowę przydomowych oczyszczalni ścieków i rozwój gospodarstw ekologicznych[2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j Program ochrony przyrody Nadleśnictwa Augustów 2015 ↓, s. 26.
  2. a b c d e f g h i j k Rozporządzenie nr 1/03 wojewody podlaskiego z dnia 16 lipca 2003 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Jezioro Kolno”. Dziennik Urzędowy Województwa Podlaskiego. Nr 76. Poz. 1512 s. 11543–11555. [dostęp 2019-02-11].
  3. a b c Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 1 lutego 1960 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody. [dostęp 2019-02-11].
  4. a b Rezerwat przyrody Jezioro Kolno. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-02-11].
  5. a b Wengris i Polakowski 1975 ↓, s. 130.
  6. Natura 2000 – Standardowy formularz danych. Puszcza Augustowska PLB200002. Natura 2000. [dostęp 2019-02-11].
  7. Natura 2000 – Standardowy formularz danych. Ostoja Augustowska PLH200005. Natura 2000. [dostęp 2019-02-12].

BibliografiaEdytuj

  • Program ochrony przyrody. Plan urządzenia lasu Nadleśnictwa Augustów na okres 01.01.2015–31.12.2024. Białystok: Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Białymstoku, 2015.
  • Janina Wengris, Benon Polakowski: Pojezierze Suwalsko-Augustowskie. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1975.