Skarboszewo (województwo wielkopolskie)

wieś w województwie wielkopolskim

Skarboszewowieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Strzałkowo. Skarboszewo znajduje się w obrębie Równiny Wrzesińskiej, na zachód od Słupcy.

Skarboszewo
wieś
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat słupecki
Gmina Strzałkowo
Wysokość 90-95 m n.p.m.
Strefa numeracyjna 63
Kod pocztowy 62-420
Tablice rejestracyjne PSL
SIMC 0296584
Położenie na mapie gminy Strzałkowo
Mapa lokalizacyjna gminy Strzałkowo
Skarboszewo
Skarboszewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Skarboszewo
Skarboszewo
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Skarboszewo
Skarboszewo
Położenie na mapie powiatu słupeckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu słupeckiego
Skarboszewo
Skarboszewo
Ziemia52°16′29″N 17°48′19″E/52,274722 17,805278

Nazwa wsi, według księdza Stanisława Kozierowskiego, pochodzi od imienia Skarbosz bądź Skarbisz.

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o Skarboszewie pochodzi z 1188 roku. Właścicielem wsi był wówczas Paweł, syn Przedpełka, który podarował wieś opactwu Cystersów w Lądzie. Nadania to zostało zatwierdzone przez Mieszka III Starego dnia 30 kwietnia 1188 roku. W końcu XIII wieku opactwo cystersów w Lądzie dokonało zamiany z biskupami poznańskimi Skarboszewa na pobliski Ratyń. Sprawa tej zamiany, rozpoczęta w 1281 roku przez biskupa poznańskiego Jana Wyszkowica, sfinalizowana została ostatecznie, po przewlekłych sporach, w 1298 roku przez biskupa Andrzeja Zarembę. Wieś duchowna, własność biskupstwa poznańskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie pyzdrskim województwa kaliskiego[1]. W rękach biskupów poznańskich pozostało do 1796 roku, kiedy to władze pruskie dokonały konfiskaty majątków kościelnych. W 1825 roku Skarboszewo zakupiła rodzina Łukomskich z pobliskiego Paruszewa. Około 1850 roku wieś zakupiła rodzina Leonardi, która posiadała wieś do 1907 roku, kiedy to została kupiona przez Bernarda Koszarka, który posiadał ją aż do II wojny światowej. W wyniku II rozbioru Polski w 1793 roku rozpoczęło się na tych terenach panowanie pruskie. W latach 1807-1815 Skarboszewo wchodziło w skład Księstwa Warszawskiego. W wyniku decyzji podjętych na kongresie wiedeńskim w 1815 roku, obok wsi przechodziła granica pomiędzy Królestwem Kongresowym wchodzącym w skład Imperium Rosyjskiego a Królestwem Prus (początkowo częściowo autonomiczne pruskie Wielkie Księstwo Poznańskie) wchodzącym w skład Cesarstwa Niemieckiego. W czasie powszechnego strajku szkolnego w zaborze pruskim w latach 1906-1907, przeciwko nauczaniu religii w języku niemieckim protestowało 35 dzieci z tutejszej szkoły. Ponad stuletnie panowanie pruskie zakończył wybuch powstania wielkopolskiego.We wrześniu 1939 roku wojska hitlerowskie zajęły wieś i zmieniły jej nazwę na Karben. 22 stycznia 1945 roku do wsi wkroczyli żołnierze 1 armii pancernej gen. M. Katukowa. Tym samym zakończył się w Skarboszewie okres okupacji hitlerowskiej.

ZabytkiEdytuj

 
Dwór w Skarboszewie
 
Kościół pw. Świętej Trójcy
  • kościół parafialny pw. Świętej Trójcy - wpisany do krajowego rejestru zabytków pod nr rej.: 94/Wlkp/A z 11.07.2002 r. Kościół został wzniesiony w latach 1904-1906 przez ówczesnego proboszcza - księdza Wojciech Andersza, według projektu Juliana Łukomskiego, w stylu neoromańskim. Obok kościoła znajdują się groby proboszczów z XIX i XX wieku.
  • Cmentarz kościelny - wpisany do krajowego rejestru zabytków pod nr rej.: 94/Wlkp/A z 11.07.2002 r.
  • Plebania - wpisana do krajowego rejestru zabytków pod nr rej.: 95/Wlkp/A z 11.07.2002 r. Budynek pochodzi z 2 połowy XIX wieku.
  • Dwór – został wzniesiony w 1913 roku przez Bernarda Koszarka. Świadczą o tym inicjały i data na szczycie budynku.

BibliografiaEdytuj

  • Callier Edmund, Powiat pyzdrski w XVI stuleciu. Szkic geograficzno-historyczny, Poznań 1888.
  • Kozierowski Stanisław, Badania nazw topograficznych dzisiejszej archidyecezyi gnieźnieńskiej, Poznań 1914.
  • Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa; Annuaire de la Pologne (y Compris la V. L. de Dantzig), Warszawa 1928.
  • Maluśkiewicz Piotr, Województwo konińskie, Warszawa-Poznań 1983.
  • Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. Sulimierskiego Filipa, Chlebowskiego Bronisława, Walewskiego Władysława, t. X, Warszawa 1889.
  • Strzałko Maria, Pałace i dwory w dawnym województwie kaliskim, t.1, Warszawa 1994.
  • Teki Dworzaczka - Materiały historyczno-genealogiczne do dziejów szlachty wielkopolskiej XV-XX wieku.
  • Września, jej ziemia i mieszkańcy,pod red. Turwida Mariana, Września 1932.

PrzypisyEdytuj

  1. Atlas historyczny Polski. Wielkopolska w drugiej połowie XVI wieku. Część II. Komentarz. Indeksy, Warszawa 2017, s. 245.